نشست فیلم سینمایی «ندارها» با حضور عوامل آن برگزار شد. در این نشست محمدرضا عرب تهیه‌کننده و کارگردان، ساعد نیک‌ذات مدیر فیلمبرداری، سعید آهنگرانی طراح صحنه و لباس و راحله نعمت‌زاده طراح گریم، حضور داشتند. محمدرضا عرب تهیه‌کننده و کارگردان فیلم سینمایی «ندارها»، در ابتدای نشست با اشاره به اینکه در هیچ جای دنیا سینما دارای چنین وضعی نیست، گفت: زمانی که فیلمنامه «ندارها» را در دست داشتم هیچ کدام از نهادهای دولتی از من برای ساخت فیلم حمایت نکردند. هرچند این فیلمنامه در ابتدا برای کمال تبریزی نوشته شده بود اما قسمت این بود که من آن را کارگردانی کنم.
«ندارها» را قرار بود کمال تبریزی بسازد
وی با اشاره به اینکه قبل از ساخت این فیلم تجربه زیادی در دنیای سینما و فیلمسازی داشتم اما به دلیل نگاه متفاوت فیلمنامه به جامعه، باید از نو مانند یک تازه‌کار به دنبال جذب سرمایه‌گذار و ایجاد اعتماد برای ساخت این فیلم می‌بودم، اظهار داشت: این در حالی است که فیلم قبلی من در شرایط سخت‌تری ساخته شده بود. وی ابراز داشت: یکی از مشکلات در سر راه ساخت «ندارها»، این بود که بدون اطلاع قبلی و درست در نیمه راه، پروانه ساخت و قرارداد سینمای تجربی با ما کنسل شد تا اینکه در سال 88 خود به عنوان کارگردان و تهیه‌کننده ساخت فیلم را برعهده گرفتم. عرب افزود: هرچند بسیاری از مسؤولان سینمایی معتقد بودند این فیلمنامه خوبی است اما پای حمایت که وسط می‌آمد، بهانه‌های مختلفی را می‌تراشیدند. تغییر مدیریت‌ها و اعمال سلیقه همیشه در روند تولید یک فیلم تاثیر منفی داشته است اما در نهایت این فیلم با حمایت بنیاد فارابی ساخته شد.
نهادهایی بودجه فیلمسازی دارند ولی هزینه نمی‌کنند
کارگردان فیلم «ندارها» گفت: یکی از دلایلی که سبب می‌شود تا مخاطب به سینما ورود پیدا نکند این است که هنوز فرهنگ و هنر جایگاه مناسبی پیدا نکرده است. در ایران نهادهایی هستند که بودجه فیلمسازی دارند اما هزینه نمی‌کنند. من معتقد به تقسیم‌بندی فیلمساز دولتی و مستقل نیستم، فیلمساز در هر شرایطی وظیفه ساخت فیلم را دارد.
فیلم ساختن در تهران از مزارشریف هم
بدتر است
به گزارش خبرنگار خبرگزاری سینمای ایران، وی با اشاره به اینکه در کشورهای صاحب صنعت سینما، ثروت‌های ملی در اختیار فیلمساز قرار می‌گیرد، اظهار داشت: اما در ایران تنها نهادهای مردمی این فعالیت را برعهده داشته که هر کدام تعریف جداگانه‌ای از حمایت از سینما دارند. باید گفت کار کردن در شهر تهران از کار کردن شهر مزارشریف افغانستان هم بدتر است.
«ندارها» می‌گوید کمک کردن به مردم به
زور نیست
عرب تصریح کرد: نگاه اصلی در فیلم «ندارها»، صحبت درباره با قشر فقیر جامعه، بدون بزرگنمایی اما با عزت است. داستان فیلم به این اشاره دارد که کمک به دیگران یک فرصت بزرگ در زندگی فرد است که نمی‌توان آن را به زور از خدا گرفت. در این فیلم سعی شده نشان داده شود شخصیت‌های داستان به زور این موقعیت را از خدا گرفته و دچار مشکلات زیادی می‌شوند.
ساختار فیلم دایره‌ای است
وی ابراز داشت: هرچند نمی‌خواستیم به سمت کمدی پیش برویم اما رگه‌هایی از طنز تلخ جامعه در کار جاری است و فیلم یک اثر کاملا ارزشی بوده و کلیت فیلم به آیه 44 سوره بقره که می‌گوید آیا دیگران را به نیکی فرا می‌خوانید و خود را فراموش می‌کنید؟ مربوط می‌شود. ساختار این فیلم دایره‌ای شکل بوده و در آن به دنبال رسیدن به ارزش‌های جامعه هستیم. باید به خاطر داشته باشیم که سینمای اجتماعی، سینمای گل رز و گل مریم نبوده و سینمایی است که پای آن تیغ و خار را دارد. وی با بیان این مطلب که کسانی فکر می‌کنند این فیلم رابین‌هود اسلامی است، افزود: چنین نگاهی به این دلیل است که ما عیاران و سیاه‌جامگان را نمی‌شناسیم و هیچ آشنایی با ادبیات کهن و حتی دلیران تنگستان خود نداریم. متاسفانه تلویزیون بارها و بارها فیلم‌های زیادی از رابین‌هود را پخش می‌کند اما فیلمی مانند تنگستان در آرشیو تلویزیون در حال خاک خوردن است. عرب گفت: با توجه به اینکه کشورهای دیگر با شروع جنگ نرم سعی در تخریب چهره ایران دارند و ما هیچ کاری برای مبارزه با آن انجام نداده و به جای آن هر روز از تعداد بیشتری از آثار تولیدی کشورهای دیگر در تلویزیون استفاده می‌کنیم؛ همین مساله سبب می‌شود تا توانایی مقابله با جنگ نرم را نداشته باشیم.
در مقابل جنگ نرم پاسخی ندادیم
وی تصریح کرد: برای مقابله با چنین معضلی، باید از سینمای کودک و ژانرهای مختلف سینمای ایران حمایت کنیم. خوشبختانه در سال‌های گذشته با حمایت از سالن‌های سینمایی، شرایط برای اکران وسیع فیلم‌ها فراهم شده است. تهیه‌کننده «ندارها» در پایان گفت: فیلم‌هایی که در سینمای ایران اکران نمی‌شوند به دلیل عدم پیگیری صاحبان فیلم است.
فیلمسازان در ایران روش تولید را بلد نیستند
ساعد نیک‌ذات، مدیر فیلمبرداری در ادامه نشست به بررسی فضای فیلمبرداری اشاره کرده و اظهار داشت: از نظر روانشناسی، هر کسی فضای سرد را به نحوی تعریف می‌کند. بعضی سردی را با کشاندن تصویر به سمت آبی و بعضی به سمت رنگ سبز تعریف می‌کنند، معمولا در لابراتوار توسط بلیچ‌بای پس‌رنگ، به سمت رنگ سرد سوق داده می‌شود اما در این فیلم به خاطر هزینه موجود، نگاتیوها اسکن نشده و تصحیح رنگ از طریق اسکن صورت نگرفت. وی تصریح کرد: از سال 86 که فیلمنامه فیلم را خواندم، این اثر 6 بار بازنویسی شده و همیشه یک فضای رنگی خاص به صورت فضای سرد با آدم‌های گرم در نظر داشتم. این مساله موجب شد در لابراتوار رنگ‌های اضافی قرمز را گرفته و به غیر از 2 صحنه عاطفی که شامل لوکیشن خواستگاری و عتیقه‌فروشی است، از رنگ‌های قرمز استفاده کردیم. نیک‌ذات ابراز داشت: در این کار در زمینه تجهیزات سخت‌افزاری به لحاظ ابزاری هیچ مشکلی وجود نداشته و ابزار مورد نیاز همیشه تامین می‌شد اما در بخش لابراتوار مساله اصلی ترکیب دیجیتال و آنالوگ بوده و با توجه به اینکه همه چیز در کامپیوتر انجام می‌شود هزینه‌ای جدید در ساخت فیلم است. این تجربه تنها در 2 فیلم «یه حبه قند» و
«یوسف پیامبر» انجام شده که تلطیف عمیق رنگ‌ها را می‌توان به خوبی روی پرده دید. وی افزود: یکی از مشکلات فیلمسازی در ایران این است که فیلمساز روش تولید را بلد نبوده و این مساله سبب می‌شود تا عوامل فیلم بعد از سال‌ها دستمزد خود را دریافت کنند.
در «ندارها» از چیدمان ساده استفاده کردیم
سعید آهنگرانی، طراح صحنه و لباس نیز درباره طراحی صحنه و لباس اشاره کرد: با توجه به اینکه بیشتر صحنه‌ها در خیابان بود از چیدمان ساده استفاده شد البته فضای فیلم و شخصیت‌ها به دلیل سادگی خود به ایجاد چنین فضایی کمک کردند. وی اظهار داشت: در طراحی صحنه به دنبال آن نیستم که چیز جدید و متفاوتی خلق کنم بیشتر تلاش می‌کنم از آنچه هست استفاده کرده و اگر لازم بود صحنه مورد نیازی که وجود خارجی ندارد را بسازیم در غیر این صورت چنین طراحی صحنه‌ای به سادگی فیلم و باور مخاطب صدمه می‌زند.
«ندارها» نخستین فیلمی بود که دستمزدم
را بموقع گرفتم
راحله نعمت‌زاده، طراح گریم نیز در ادامه نشست ابراز داشت: این نخستین کار من به عنوان طراح گریم بود و با توجه به سادگی شخصیت‌ها در فیلم از گریم عادی استفاده شد. شخصیت‌های داستان، افراد خاصی نبوده و آدم‌هایی از دل جامعه ما بوده و نمی‌توانستیم و نمی‌خواستیم چیز جدیدی به آن اضافه کنیم. وی درباره گریم هانیه توسلی در فیلم توضیح داد: درباره گریم هانیه توسلی این مساله وجود داشت که در کاراکتر مورد نظر به دلیل فقر خانوادگی باید سوء‌تغذیه را نشان داده و او را دختری ضعیف و ظریف نشان دهیم به همین دلیل چهره هانیه توسلی به زردی گرایش داشت. با توجه به اینکه توسلی شخصیت مردانه‌ای داشت، نخواستیم فقط در گریم چنین نمودی داشته و تنها در لحن صدا شخصیت مردانه آن را اضافه کنیم. وی تصریح کرد: در بخش‌هایی که توسلی لباس مردانه می‌پوشید، اگر می‌خواستیم از سبیل استفاده کنیم، گریم کمدی مي‌شود و به همین دلیل سعی کردیم توسلی یک کلاه به سر بکشاند. برای جا انداختن یک شخصیت در یک فیلم نباید از طراحی لباس متفاوت با لباس‌های رایج در جامعه استفاده کنیم. این باعث می‌شود تا تماشاچی همزاد‌پنداری نکرده و فیلم تاثیر چندانی نداشته باشد. وی ابراز داشت: یکی از مشکلات موجود در سینمای ایران، این است که اکثر بازیگران می‌خواهند در فیلم زیبا باشند این در حالی است که بازیگر باید بپذیرد که در هر فیلم و با هر شخصیت باید چهره‌ای متفاوت داشته باشد. نعمت‌زاده در پایان اشاره کرد: «ندارها» نخستین پروژه‌ای بود که با من قرارداد حقوقی بسته و دستمزد خود را قبل از پایان کار فیلمبرداری گرفتم.