۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۲:۱۰
يادداشت روز

دومين تسخير

انقلاب 22 بهمن 89 که به سقوط رژیم مبارک انجامید، از حیث تغییر مناسبات قدرت در خاورمیانه از مهم‌ترین‌ پدیده‌های سیاسی دهه‌های اخیر محسوب می‌شود که تاثیر خود را بر مناسبات حاکم بر منطقه، سال‌های سال بر جا خواهد گذاشت. انقلابی که نمود اسلامی آن هر روز بیش از پیش عیان می‌شود. در عین حال میزان سرایت انقلاب مصر به دیگر کشورهای عربی هم روز افزون است و تا اپیدمی شدن در بلاد عرب، فاصله چندانی ندارد. در این میان تشابه انقلاب 22 بهمن 89 مصر با انقلاب 22 بهمن 57 ایران هم هر روز عینی‌تر می‌شود و قرابت‌های این دو انقلاب‌ بیشتر به چشم می‌آید. مهم‌ترین شاهد این تشابه صبغه اسلامی انقلاب‌ها و قیام علیه دیکتاتور‌هایی است که ده‌ها سال بر این کشورها‌ حکومت کرده بودند.دیگر تشابه انقلاب‌های مصر و ایران انحصار قدرت سیاسی در دست نیروهای لیبرال در اوان جوانی انقلاب است که برای مدت کوتاهی انقلاب را از دست صاحبان اصلی آن خارج می‌کند و به اغیار می‌سپارد.نیروهای لیبرالی که در ایران در قالب دولت موقت ظهور و بروز یافته بودند، در مصر هم در قالب شورای نظامی زمام امور را در دست گرفته‌اند. شورایی که عملا از بقایای رژیم مبارک محسوب می‌شود و در مقابل مطالبات اسلامگرایانه انقلابیون به هر نحو ممکن مقاومت می‌کند.این شورا حتی به محاکمه فرعون مصر هم رضا نیست. هرچند به رغم میل باطنی‌اش، نتوانست تحت فشار مردم از زیر محاکمه دیکتاتور شانه خالی کند اما کارشکنی‌های خود را تا حد ممکن انجام داده است. گرایشات لیبرال شورای نظامی از طرفی و وسوسه‌ رشوه‌های آمریکا و عربستان هم از طرف دیگر باعث شده هر روز گرهی تازه در جریان محاکمه دیکتاتور مصر ایجاد شود. روزی به بهانه بیماری مبارک در جریان محاکمه او کارشکنی می‌شود و روز دیگر شاهدان از شهادت امتناع می‌کنند و روز دیگر هم دادگاه‌ دیکتاتوری که علنا مردم را قتل عام کرد، غیرعلنی برگزار می‌شود.جالب آنکه مبارک که خود اکنون در قفس آهنی افتاده و با تخت پای میز محاکمه حاضر می‌شود، روزی مصر را به مأمن شاه مخلوع ایران مبدل کرده بود و اکنون خود به سرنوشت وی دچار شده است.اما شاید جالب‌ترین وجه تشابه انقلاب‌های 22 بهمن ایران و مصر را بتوان در تسخیر لانه‌های جاسوسی خارجی‌ها دانست. در ایران در حرکتی که به دست دانشجویان انقلابی و در 13 آبان ماه 58 انجام شد لانه جاسوسی ایالات متحده به مدت 444 روز به تسخیر دانشجویان پیرو خط امام درآمد و کارکنان این سفارت به گروگان گرفته شدند. حرکتی که ضربه مهلکی را بر پیکره ایالات متحده وارد آورد و حتی به حذف کارتر و حزب دموکرات که در آن مقطع زمام امور را در دست داشتند، از عرصه سیاسی آمریکا منجر شد. اقدامی که از جانب امام راحل (ره) انقلاب دوم نام گرفت. در مصر هم جوانان انقلابی و اسلامگرا در حرکتی به تأسی از انقلاب دوم ایران، انقلاب دومی را پدید آوردند و به سفارتخانه‌‌های رژیم‌های صهیونیستی و سعودی حمله کردند و سفارتخانه رژیم صهیونیستی را به تسخیر خود در آوردند؛ اقدامی که رنگ و بوی ضدصهیونیستی و در عین حال اسلامی بودن انقلاب را بیش از همیشه نمایان کرد.به واقع انقلابیون مصری، رژیم صهیونیستی و عربستان را باعث و عامل بقای حکومت 30 ساله مبارک و تحمل‌ سال‌ها سرکوب و منکوب شدن مصريان می‌دانستند. چنانکه در ایران هم از جانب انقلابیون، ایالات متحده متهم ردیف اول سال‌های استعمار و استثمار محسوب می‌شد و می‌شود. انقلابیون مصر با تسخیر لانه جاسوسی رژیم صهیونیستی و سعودی عملا اعلام کردند، زیر بار کمپ دیوید و صادرات گاز به اسرائیل نخواهند رفت و تجاوز به حریم هوایی مصر از جانب صهیونیست‌ها را هم بر نمی‌تابند. آنها به سعودی‌ها هم اعلام کردند از هزینه شدن دلارهای نفتی عربستان برای ممانعت از گسترش بیداری اسلامی منزجر و خشمگینند. این در حالی است که لیبرال‌های مصر و شورای نظامی این کشور بر خلاف خواست انقلابیون کماکان خواستار استمرار قرارداد ننگین کمپ‌دیوید با رژیم صهیونیستی و حتی ادامه صادرات گاز مصر به اسرائیل هستند؛ صادراتی که به لطف انفجارهای مکرر در خطوط ترانزیت گاز به سرزمین‌های اشغالی مدت‌هاست متوقف شده است. حتی در درگیری نیروهای امنیتی دولت مصر با انقلابیون تسخیرکننده سفارت‌ها ده‌ها نفر کشته و زخمی شده‌اند. موضوعی که فاصله و مرزبندی دولت مصر با انقلابیون را کاملا آشکار می‌سازد. به واقع به نظر می‌رسد همانطور که انقلاب دوم در ایران به استعفای دولت موقت و حذف لیبرال‌ها (نهضت آزادی و جبهه ملی) از عرصه سیاسی رسمی کشور منتج شد، انقلاب دوم مصر هم پیامدی مشابه داشته باشد و منجر به حذف لیبرال‌ها از رأس هرم قدرت و حضور اسلامگرایان در بالاترین سطوح سیاسی مصر شود. در حال حاضر آخرين اخبار هم از استعفای عصام شرف، نخست وزیر کنونی مصر حكايت دارد هرچند كه ظاهرا شوراي نظامي با اين درخواست موافقت نكرده است. با اين حال استعفاي شرف، استعفاي بازرگان، نخست وزير دولت موقت ايران را پس از تسخير لانه جاسوسي آمريكا به ذهن متبادر مي‌سازد. به‌هرحال اين رخداد می‌تواند اولین گام در جهت حذف لیبرال‌ها از قدرت باشد و موجب به گوشه عزلت خزیدن آنها همچون لیبرال‌های ایران شود. به واقع فضای سیاسی مصر قبل از پیروزی انقلاب هم به خوبی نشان می‌داد، اقبال مردمی به گروه‌های اسلامگرا نظیر اخوان‌المسلمین با گروه‌های لیبرال قابل مقایسه نیست. لذا به نظر می‌رسد انقلاب‌های دوم سرنوشت محتوم کشورهایی است که در آنها انقلاب اسلامی توسط لیبرال‌ها مصادره می‌شود. اساسا مدلی که از دل انقلاب‌های منطقه استخراج می‌شود، به درستی نشان می‌دهد، بر مردمی که با گفتمان اسلامی انقلاب کرده‌اند، نمی‌توان با گفتمان و دکترین لیبراليسم حکومت راند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده