متين كاكويي: وزير نفت درحالي «افزايش برداشت از ميادين مشترك» را اولويت كاري خود در اين وزارتخانه قرار داد كه در تازه‌ترين گفت‌وگوي خود اعلام كرد، هنوز در پارس‌جنوبي از قطر خيلي عقب هستيم. رستم قاسمي در گفت‌وگو با خبرنگار «وطن‌امروز»، در تشريح آخرين وضعيت برداشت ايران از ميدان مشترك پارس‌جنوبي، اظهار كرد: وضع ايران در ميادين مشترك بهتر مي‌شود. وي در پاسخ به اين سوال كه آيا هم‌اكنون ايران همچنان از قطر در برداشت از اين ميدان عقب است يا اینکه خود را به سطح برداشت‌هاي قطر رسانده؟ تصريح كرد: هنوز از قطر عقب هستيم ولي قطعا با برنامه‌هايي كه تدارك ديده‌ايم، وضع بهتر مي‌شود. قاسمي همچنين با تاكيد بر اینکه ميادين مشترك قانون ندارد و قوانين كشور ما براي همسايگان قابل‌قبول نيست، گفت: اين ميادين مانند يك بشكه هستند كه هر طرف بايد تا جايي كه مي‌تواند از آنها برداشت كند. وزير نفت با اشاره به تلاش براي همكاري با عراق در زمينه ميادين مشترك، گفت: باتوجه به اینکه اكنون برداشت ايران از ميادين مشترك با عراق نسبتا كم است، سعي كرديم با عراقي‌ها شركت مشتركي براي برداشت از اين ميادين تشكيل دهيم ولي رسيدن به توافق براي چنين شركتي سخت است چرا كه عراقي‌ها مي‌گفتند ايراني‌ها بايد براي اين ميادين سرمايه‌گذاري كنند و پس از آن باهم از ميدان مشترك برداشت كنيم. از طرفي تعلل در اين ميادين نيز جايز نيست چرا كه قطعا آمريكايي‌ها و غربي‌ها با سرمايه‌گذاري در اين بخش، از ميادين مشترك همسايگان، برداشت را آغاز مي‌كنند. وي با اشاره به استقبال ايران از سرمايه‌گذاري سريع در ميادين مشترك، گفت: كساني كه از منابع مالي برخوردارند و حاضرند در اين ميادين سرمايه‌گذاري كنند را به هيچ‌وجه نبايد درگير كارهاي اداري و بروكراسي كنيم كه گاهي ممكن است تا يك‌سال به طول بينجامد. بنابراين پيشنهاد ما اين است كه سرمايه‌گذاراني كه مايل به تامين مالي اين پروژه‌ها هستند، با توجه به فوريت كار با قيمت‌هاي روز جهاني و با ترك تشريفات، كار خود را در ميادين مشترك آغاز كنند. وي برنامه پنجم توسعه در زمینه نفت را برنامه‌اي همراه با نواقص دانست كه قابل اصلاح است و گفت: اين برنامه در بخش ميادين مشترك بايد با اصلاحاتي همراه شود چراكه هم‌اكنون برداشت ايران در اين ميادين از سطح انتظار پايين‌تر است. در همين باره معاون اول رئيس‌جمهوري نيز با تاكيد بر اينكه عقب‌ماندگي ايران از قطر در برداشت از ميدان مشترك پارس‌جنوبي شايسته اين آب و خاك نيست، گفته كه بايد جلوي اين وضعيت را بگيريم. محمدرضا رحيمي به وضع ميدان نفتي مشترك پارس جنوبي اشاره و عنوان كرد كه در پارس جنوبي از قطر عقب‌تر هستيم اما اصلا به ايران با اين همه عظمت مي‌آيد كه عقب‌تر باشد؟! وي ادامه داد: اكنون ما منابع مشترك داريم اما قطر بيشتر از ما برداشت مي‌كند كه بايد جلوي اين وضع گرفته شود و اجازه ندهيم چنين اتفاقاتی صورت گيرد. وي پيش از اين در مراسم معارفه محمد علي‌آبادي به عنوان سرپرست وزارت نفت هم در ارتباط با وضع پارس جنوبي گفته بود: برداشت بيشتر قطر از اين ميدان غصه‌اي است كه در دل تمام ايراني‌ها وجود دارد و آنان را مي‌آزارد و بنده به نمايندگي از دولت دست همه تلاشگراني كه اين غصه را به شادي تبديل كنند، مي‌بوسم. در همين باره مديرعامل سازمان منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس نيز اخيرا گفته بود كه اكنون برداشت‌هاي زيادي از اين ميدان صورت مي‌گيرد و قطر سرمايه‌گذاري‌هاي مختلفي انجام داده و فاز‌هايي كه اين كشور بلوك‌بندي كرده، همان فاز‌هايي است كه ما هم هدفگذاري كرده بوديم. به هرحال برداشت ما تا 3 سال آينده نه‌تنها با قطر مساوي مي‌شود، بلكه حتي ممكن است از قطر پيشي هم بگيريم.
قطر 500 هزار بشکه - ایران صفر!
با گذشت 7 سال از امضای قرارداد توسعه لایه نفتی پارس‌جنوبی و با وجود برداشت روزانه 450هزار بشکه‌ای نفت توسط قطر، توسعه این میدان مشترک نفتی ایران با بیشترین میزان تاخیر در حال انجام است. در اين مدت نه‌تنها تولید نفت از این میدان مشترک نفتی در خلیج‌فارس توسط ایران آغاز نشده بلکه پیشرفت اجرایی این پروژه به نیمه هم نرسیده است. هم‌اکنون با وجود صفر ماندن سهم ایران در برداشت نفت از این حوزه مشترک هیدروکربوری، شریک قطری همچون فازهای گازی پارس‌جنوبی در این میدان نفتی هم برداشت قابل‌توجه نفت خام داشته است. آمارهای رسمی نشان می‌دهد که در شرایط فعلی قطر در نیمه مشترک لایه نفتی پارس‌جنوبی (میدان الشاهین) به طور متوسط روزانه 450 هزار بشکه نفت خام استخراج می‌کند و پیش‌بینی می‌شود تا سال آینده میلادی با تکمیل برخی مراحل توسعه‌ای، برداشت این همسایه از لایه‌های نفتی پارس جنوبی به بیش از 500 هزار بشکه در روز افزایش یابد. تاکنون توسعه این میدان مشترک نفتی ایران با تاخیرهای متعددی روبه‌رو بوده است و در آخرین اعلام رسمی توسط شرکت نفت و گاز پارس قرار بود استخراج نفت تا تابستان سال 1389 آغاز شود، با این وجود هم‌اکنون توسعه این میدان دریایی با بیشترین تاخیر ممکن همراه است. هدف از اجرای این طرح تولید روزانه
35 هزار بشکه نفت خام از ناحیه «A» میدان در فاز نخست و با حفاری 7 حلقه چاه، طراحی، ساخت و نصب سکوی سر چاهی و اجاره یا خرید شناور چند منظوره FPSO بوده است. در 3 سال گذشته شرکت نفت و گاز پارس با مطرح کردن این موضوع که لایه نفتی پارس‌جنوبی با کشور قطر مشترک نیست تاحدودی توسعه این میدان مشترک نفتی را از اولویت خود خارج کرد که در نهایت با محرز شدن مشترک بودن بخش عمده‌ای از این میدان، توسعه آن بار دیگر در اولویت قرار گرفت. پس از امضای قرارداد توسعه 35 ماهه میدان گازی پارس‌جنوبی، توسعه لایه نفتی این میدان مشترک همواره در سایه قرار گرفته است طوری‌که مسؤولان وزارت نفت همواره توسعه بخش گازی را بر بخش نفتی ترجیح داده‌اند. كارشناسان اقتصادی معتقدند در صورت ادامه تاخیرها در توسعه و استخراج نفت از لایه مشترک نفتی پارس‌جنوبی و با توجه به برداشت گسترده طرف قطری، امکان دوفازه شدن میدان در سمت ایران و مهاجرت نفت به سمت قطر دور از انتظار نیست. این در حالی است که پیش‌تر سایت خبری وزارت نفت اعلام کرده بود: پیش‌بینی می‌شود با توجه به شرایط مخزن لایه نفتی پارس‌جنوبی، تولید روزانه 35 هزار بشکه‌ای نفت برای مدت 6 ماه تحقق یابد و سپس تولید با شیب کاهشی تا 15 سال ادامه داشته باشد طوری که در سال‌های پایانی تولید از لایه نفتی به روزانه 5 هزار بشکه کاهش یابد.