تماشای بازی برزیل از روی سکوهای ورزشگاه آلمکتوم یکی از آن توفیقهای فوتبال است که شاید هر چند سال یکبار نصیب خبرنگاری شود که میخواهد نمایش مالاندروهای آمریکایجنوبی را از نزدیک به تماشا بنشیند. درست در شب تمرین پسران منزس خبرنگاران برزیلی از اینکه سران فدراسیون کشورشان اجازه دادهاند تا «سلسائو» مانند دورهگردها و کولیها تمام نقاط جهان را برای بازیهای دوستانه آن هم در شرایط بد آب و هوایی طی بکند، ناراضی بودند. آنها اعتقاد داشتند این روش موجب تضعیف تیمی خواهد شد که تا سالهای سال رتبه اول رنکینگ فیفا را از آن خود کرده و در کمال تاسف این اتفاق افتاد و درست 10ماه بعد از پیشبینی رسانهای برزیلیها در آخرین ردهبندی فیفا برزیل با 6 پله سقوط برای نخستین بار در رتبه هفتم جهان ایستاد. این اتفاق را باید به معنی «مرگ سلسائو» قلمداد کرد. موضوعی که میخواهیم با کالبدشکافیاش به طور مفصل به دلایل اصلی آن پی ببریم.
چه کسی برزیل را کشت؟
برای روشن شدن موضوع در ابتدا بد نیست به گزارشی که «مائوریسیو ساوارسه» در ماهنامه معتبر
«Four Four Two» به آن پرداخته اشاره کنیم. در ابتدای گزارش به تاریخ 2 جولای 2010 بازمیگردیم، زمانی که برزیل در مرحله یکهشتم نهایی مقابل هلند یک بازنده از پیش تعیین شده بود. این اتفاق قبل از اینکه در زمین بازی بیفتد در رختکن برزیل رخ داده بود و مقصر اصلی کسی نبود جز کارلوس دونگا. لوئیس فابیانو خاطرات آن شب را اینگونه بازگو میکند: «شرایط خیلی بدی حکمفرما بود. هر کسی در گوشهای از رختکن گریه میکرد». برزیل به طرز دراماتیکی از جام جهانی حذف شد. انتخاب کارلوس دونگا برای هدایت تیم ملی برزیل تنها یک دلیل داشت و آن چیزی نبود جز مناسبات فامیلی دونگا با رئیس فدراسیون!
اقتصاد بومی برزیل
حذف از جام جهانی 2010 به گرده فراموشی سپرده شد ولی در حال حاضر اصلیترین موضوعی که میتواند نگرانکننده باشد، بحران اقتصادی است که فوتبال برزیل با آن دست و پنجه نرم میکند. آن هم در مدت 3 سال مانده به جام جهانیاي که قرار است طلاییپوشان میزبان آن باشند. وقتی جهان در گیر و دار مشکلات بحران اقتصادی قرار گرفته و بانکها رو به ورشکستگی میروند برزیلیها با صادر کردن بازیکنان بومی به دیگر نقاط جهان چرخه اقتصادیشان را میچرخانند. اما این بار کمی شرایط فرق کرده و در بعضی از لیگهای اروپایی تیمهایی هستند که دست رد به سوغات سرزمین سامبا میزنند، آن هم مرجوع کردن بازیکنانی که روزی روزگاری جزو ستارههای بیمانند فوتبال جهان بودند. رونالدو، رونالدینیو، الانو و فابیانو همان ستارههایی هستند که بر سر نخواستنشان در اروپا دعوا بود! وقتی این ستارههای سوخته به برزیل برمیگردند میتوانند با دستمزد قابل توجهی به ادامه فوتبال در سرزمین مادریشان بپردازند، درست است که در برزیل هیجان فوتبال مانند اروپا نیست، ولی حداقل شما میدانید که هواداران بومی برایتان هورا میکشند. حالا کدام تیم را انتخاب میکنید؟ سائوپائولو یا ریو؟ حالا فکرش را بکنید ستارهای مانند رونالدو تصمیم میگیرد به کورینتیاس بپیوندد. دستمزد ماهانه او چیزی در حدود 300 هزار پوند است رقمی که با دستمزد تیمهای اروپایی برابری میکند. رونالدو حتی در فلامینگو هم اگر بازی میکرد دستمزدی برابر 350 هزار پوند در ماه دریافت میکرد این رقم یعنی بالاتر از رقمی که کاکا در رئالمادرید دریافت میکند! پروفسور مارسلو نری، استاد اقتصاد در برزیل در این باره اعتقاد دارد: واقعا فکر میکنید این هزینهها از کجا تامین میشود؟ فوتبال با دیگر بخشهای صنعتی و اقتصادی تفاوتی ندارد ولی دستمزدها در آن بالاست. در برزیل مردم به دلیل فقر نمیتوانند به درجات بالای تحصیلی دست پیدا کنند، هزینه کتابها و خرج دانشگاهها بالاست، ولی در عوض آنها دیوانه فوتبال هستند این بدان معنی است که حاضرند پول زیادی برای دیدن و حق پخش بازیهای فوتبال بپردازند، این موضوع در طبقه متوسط و رو به پایین به وضوح دیده میشود، وقتی مردم به ورزشگاهها هجوم میبرند یا اینکه حاضرند بهای حق پخشهای کلان را پرداخت کنند پس جامعه فوتبال نیز به رشد اقتصادی دست پیدا میکند. از همینرو است که باشگاهها میتوانند هزینه ستارهها را پرداخت کنند.