
سیده مهدیه قرشی: کشور عراق به عنوان یکی از مناطق استراتژیک خاورمیانه به دلیل وجود منابع نفتی سرشار و نیز موقعیت ژئوپلتیک و واقع شدن در محدوده کمربند امنیتی میان کشورهای ایران، سوریه و ترکیه، پس از گذار از یک دوره چند ساله حضور نظامیان آمریکایی در این کشور و سرنگونی حکومت حزب بعث به سرکردگی صدام، آماج حملات گروههای تروریستی قرار گرفت به طوری که ظرف هفتههای اخیر دچار نوعی بیثباتی سیاسی در مناطق تحت اشغال داعش شد و امنیت کل این کشور به خطر افتاد. اگرچه آنچه در این میان و در بحبوحه بحران پیش آمده در عراق بیشتر جلب نظر کرد و وقوع پدیده حضور تکفیریها و گروهک موسوم به داعش در این کشور را امری اتفاقی قلمداد نکرد، مقارن شدن این حمله با آغاز فعالیتهای انتخابات پارلمانی عراق و اعلام نظرسنجیها در این رابطه بود که ائتلاف دولت قانون نوری مالکی برنده این انتخابات خواهد بود.
وجود شواهد و قرائن درباره همزمانی این رویدادها از تولد یک توطئه سازمانیافته برای دگرگونسازی ساختار سیاسی عراق حکایت میکرد. ماجرایی که از قبل آن به نظر میرسید قدرتهای خارجی و بازیگران متعدد در صحنه عراق از مجموعه آنها، گزینه احیای نقشه خاورمیانه را روی میز قرار داده و در شمای آینده منطقه قرار است 2 عنصر کردی و سلفی را به هم نزدیک کرده و زمینه نقشآفرینی آنان در منطقه را آن هم با ایجاد فضایی تقابلی با هلال شیعی فراهم آورند و بدین ترتیب از تکرار وقایعی نظیر پیروزی مقاومت حزبالله لبنان مقابل رژیم صهیونیستی در سال 2006 یا ایستادگی مقابل سیاستهای غرب در سوریه ممانعت به عمل آورند.
در این بین صرف نظر از اقدامات جبهه عربی در خاورمیانه در حمایت از گروههای تکفیری و در اختیار گذاشتن پشتیبانی اعم از معنوی و مالی و لجستیکی همچنان عوامل دستنشانده عربستان سعودی در عراق و لبنان و سوریه به جنگافروزی ادامه میدهند و این در حالی است که پیش از این نیز در سال 2003 لشکرکشی اردوگاه غرب به عراق، پیامدی جز گسترش نزاع منطقهای در خاورمیانه نداشته است. در واقع در حالی که پیش از این باراک اوباما اعلام کرده بود ۳۰۰ نظامی به عنوان مشاور و مربی به عراق خواهد فرستاد و دیگر اینکه آمریکا آماده است با حملههای هوایی محدود و دقیق از پیشروی گروه داعش به بغداد جلوگیری کند، خلاف آن عمل کرده و حمایت هوایی خود را در حالیکه نیروهای دولتی قادر به توقف پیشروی داعش نیستند، به تشکیل یک دولت فراگیر در بغداد منوط کرده است به طوری که جان کری در توجیه چنین تصمیمی از سوی واشنگتن، عنوان داشت حملات هوایی در این برهه زمانی یک اقدام کاملا غیرمسؤولانه خواهد بود.
حال با توجه به این مسأله و در شرایطی که جبهه غربی – عربی مدتی است دوباره پروژه خاورمیانه جدید را در دستور کار خود قرار داده و برای دستیابی به مطامع سلطهگرانه خود، امواج بحران را به سوی خاورمیانه گسیل داشتهاند تا آن را دستخوش بیثباتی کرده و از این طریق طرح تجزیه این کشورها را به سرانجام برسانند، رژیم غاصب اسرائیل نیز به تشدید حملات خود به غزه دست زده و درصدد است حلقهای را که به دور کشورهای مستقر در کمربند امنیتی است، بشکند و به غایت اهداف خود که همانا ایجاد سرزمین جعلی اسرائیل است، دست یابد.
به همین دلیل رژیم صهیونیستی از هیچ اقدامی در مسیر اجرایی کردن طرح خاورمیانه جدید فروگذار نکرده تا جایی که تجزیه عراق و تشکیل دولت مستقل اکراد را دنبال میکند. این سیاست سابق بر این درباره سوریه و ترکیه و مناطق کردنشین این کشور نیز دنبال شده است. طرح خاورمیانه جدید در حال حاضر از سوی طرفین غربی چنان با جدیت پیگیری میشود که ریچارد هاس، رئیس شورای روابط خارجی آمریکا با نامیدن این طرح تحول به سایکس پیکو در این باره اذعان داشت: سایکس پیکوی جدید در صورتی که اجرا شود آمریکا را از باتلاقی که در عراق گرفتار شده و اکنون تا سوریه امتداد یافته است، نجات میدهد. وی همچنین تأکید میکند: تنها چیزی که در این باره با قاطعیت میتوانیم بگوییم این است که خاورمیانه قدیم میرود تا از هم گسیخته شود. سایکس پیکو توافقنامهای بود که در سال 1916 میان فرانسه و بریتانیا به امضا رسید و به موجب آن این دو کشور منطقه موسوم به هلالالخصیب را به مناطق تحت نفوذ خود تقسیم کردند تا به این ترتیب جلوی نفوذ امپراتوری عثمانی را بگیرند.
در کشاکش کشورهای منطقه و فرامنطقه در قبال بحران عراق، سازمان تروریستی داعش پس از اعلام خلافت اسلامی در عراق و سوریه و تعیین برنامه ۵ سال آینده خود برای سلطه بر جهان، نقشهای از سرزمینهایی منتشر کرد که در پی تسخیر و حکومت بر آن است. این گروه در جغرافیای خلافت مورد ادعای خود که شامل تمام کشورهای اسلامی، نیمی از آفریقا و بخش بزرگی از اروپاست، ایران را نیز از نظر دور نداشته و آن را به سه قسمت تقسیم کرده است! اظهار این قبیل ادعاها از سوی گروههای تروریستی نشان میدهد، این گروهها از سازندگان خود تا حدودی فاصله گرفته و به دنبال سهمخواهی و هویت بخشیدن به خود هستند. همین امر موجب میشود کشورهایی که این گروهها ساخته و پرداخته آنها هستند تلاش خود را برای بازگرداندن این گروهها به مسیر مورد نظر آنان معطوف کنند چراکه در غیر این صورت آتش این معرکه دامن خود آنها را نیز خواهد گرفت.
بر همین اساس آنچه در ادامهیافتن شرایط موجود در عراق قابل پیشبینی است این است که اگرچه آمریکا به عراق بسان قطعهای از پازل طرح خاورمیانه جدید مینگرد لکن خاورمیانه از مجموعه کشورهای اثرگذاری سامان یافته که هر یک به واسطه علقههای فکری و مذهبی که تاروپود ملتهای منطقه را به یکدیگر گره زده است در سرنوشت هم سهیم بوده و نمیتوان هر یک از آنها را به تنهایی برای رسیدن به طرح مورد نظر به کار برد.