وطن امروز: حضور دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران در جمع عالیرتبه‌ترین مقام‌های امنیتی بیش از60 کشور جهان در یکاترینبورگ روسیه نشان می‌دهد ایران جایگاه ویژه خود در معادلات امنیتی جنوب آسیا و خاورمیانه را تثبیت کرده و در حال بسط آن به حوزه‌های دیگر است. ایران پس از سال‌ها برای نخستین‌بار به این نشست دعوت شد، نشستی که عموما پشت درهای بسته برگزار می‌شود و خبرنگاران نه از محتوا و نه حتی از مشخصات شرکت‌کنندگان در آن آگاه نمی‌شوند. سوال این است که چرا ایران به یکی از میهمانان اصلی این نشست تبدیل شد؟ نخستین عامل بدون شک توانایی‌ای است که ایران برای تاثیرگذاری در معادلات امنیت منطقه‌ای از خود نشان داده و این تاثیر با آغاز انقلاب‌های اسلامی در منطقه افزایش چشمگیری هم یافته است. مدت‌هاست غربی‌ها اذعان دارند هرگونه ثبات یا بی‌ثباتی در منطقه جغرافیایی مابین مرزهای غربی افغانستان و دریای مدیترانه مستقیما وابسته به اراده ایران است. ایران هم نفوذی عمیق در بازیگران دولتی و غیر‌دولتی این منطقه دارد و هم به لحاظ جغرافیایی در موقعیتی است که خود به خود در مرکزیت هرگونه تحول امنیتی در این منطقه قرار می‌گیرد. اشراف ایران بر آبراه خلیج‌فارس که گذرگاه 40 درصد انرژی جهان است نیز عاملی است که بدون‌شک در محاسبات دعوت‌کنندگان دكتر جلیلی به این اجلاس دخیل بوده است بویژه که ایران به صراحت گفته است اگر مورد تهدید قرار بگیرد این آبراه را خواهد بست و ارزیابی پنتاگون هم این است که نیروی دریایی ایران این توان را دارد. بنابراین، اگر این نکته را در نظر بگیریم که مساله ثبات مهم‌ترین مساله غرب در منطقه است، وارد کردن متغیری به نام ایران در معادله امنیتی منطقه اجتناب‌ناپذیر بوده است. به گزارش ایران هسته‌ای، عامل دوم، برنامه هسته‌ای ایران است. اگرچه ایران هرگز با ارائه یک تعریف امنیتی از برنامه هسته‌ای خود موافق نبوده اما تردیدی نیست که تسلط ایران بر فناوری چرخه سوخت و باز شدن گزینه‌های متعدد پیش روی آن، بدون‌شک تاثیری تعیین‌‌کننده بر معادلات امنیتی منطقه خواهد گذاشت. در واقع موضوع را می‌توان در قالب این جمله خلاصه کرد که برنامه هسته‌ای ایران دارای ماهیت امنیتی نیست اما دارای تبعات و تاثیرات امنیتی هست. سومین عامل به توانایی نظامی متعارف ایران مربوط است. کشورهای غربی به خوبی می‌دانند که ایران بدون آنکه نیازمند توسعه هیچ نوعی از تسلیحات نامتعارف باشد، صرفا با تکیه بر توانمندی نظامی متعارف خود یک قدرت منطقه‌ای است و این امر از جایگاه ویژه آن در معادلات امنیتی و نظامی منطقه پرده برمی‌دارد. به عنوان نمونه، اکنون مدتی است توجه کشورهای مختلف به این موضوع جلب شده که ایران دارای یک برنامه پیشرفته موشکی و اگر بخواهیم با دقت سخن بگوییم– به گفته آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا- پیشرفته‌ترین برنامه موشکی در منطقه خاورمیانه است. اگرچه غربی‌ها همواره تلاش کرده‌‌اند ایران را به عنوان یک کشور مشکوک به پیگیری کسب توانمندی‌های نامتعارف جلوه بدهند لیکن توان متعارف ایران بویژه در حوزه موشکی اکنون تعیین‌کننده‌تر از آن است که نادیده گرفته شود. عامل چهارم، توانمندی‌های منحصر به‌فرد ایران در کنترل آن چیزی است که در ادبیات امنیت نوظهور دولت آمریکا «تهدیدهای جدید» خوانده می‌شود. ایران در مرکزیت هرگونه راهبرد برای مهار تروریسم در منطقه قرار دارد، مبارزه موثر با موضوع ترانزیت مواد مخدر بدون مشارکت ایران مطلقا امکانپذیر نیست و مفهوم نبرد سایبری هم فقط زمانی معنادار می‌شود که به جنبه‌های مرتبط با ایران پرداخته شود. پنجمین عامل به شخصیت دکتر سعید جلیلی و نقش ویژه او در نظام تصمیم‌سازی استراتژیک ایران مربوط می‌شود. جلیلی تنها فرد در نظام جمهوری اسلامی ایران است که در محل تقاطع مباحث سیاست داخلی و خارجی و همچنین مباحث امنیتی سخت و نرم قرار دارد و مشارکت او در همه تصمیم‌های کلان امنیت ملی بی‌هیچ گفت‌وگو پذیرفته شده است. حضور چنین فردی در اجلاسی که هدف از آن شناسایی معضلات امنیتی جهان و یافتن راه‌حل‌هایی موثر برای آن است، نشان‌دهنده آن است که غربی‌ها طرف گفت‌وگوی خود را به خوبی شناخته‌اند.