درست در دهه‌‌ای که آلبوم گروه موسیقی
«Deep purple» با ترانه «فرزند زمان» جزو پرفروش‌ترین آلبوم‌های اروپا قرار گرفت و مارلون براندو و آلپاچینو برای شاهکار پدرخوانده در رکورد پرفروش‌ترین فیلم‌ها حتی «استیومک کوئین» با درام پلیسی «گریز» را پشت‌سر گذاشتند، مردی به نام «استفان کوآچ» رومانیایی توانست فلسفه آژاکس را پس از رینوس میشل افسانه‌ای و خالق «توتال فوتبال» ، حفظ كند و بار دیگر در اوایل دهه 70 آژاكس را به بلند‌ترین بام فوتبال اروپا برساند. مردی برخاسته از جامعه کمونیستی کشوری در بلوک شرق و تفکراتی از جامعه کارگری که شاید افتخاراتش برای تیم هلندی برابری کند با رستگاری فرگوسن در منچستریونایتد. نبرد امشب آژاکس برابر رئال‌مادرید تنها می‌تواند یک جرقه از لیگ قهرمانان در فصل رویایی 73-1972 در مرحله نیمه‌نهایی را تداعی کند. این درست است که غول کهنه هلندی این روزها هیچ نشانی از آن تیم رویایی رینوس میشل یا استفان کوآچ ندارد و تنها سایه‌ای از نام‌های بزرگی چون کریوف، فان باستن، داویدز یا کلایورت را به دوش می‌کشد ولی باز هم بازی آنها با قو‌های سفید مادریدی جزو آن دسته از نبردهای کلاسیک لیگ قهرمانان به حساب می‌آید. پرداختن به اینکه در این چند فصل اخیر رئال‌مادرید توانسته به مصداق خوردن یک لیوان نوشیدنی از پس آژاکس بر بیاید موضوع مجذوب‌‌کننده‌ای نیست و یادآوری خاطرات خاک گرفته از لابه‌لای بازی‌های لیگ قهرمانان اروپا که در دهه 70 با فرمت «بازی‌های اروپایی» انجام می‌شد می‌تواند پیوندی تاریخی را دوباره زنده کند. نوشتن از ژوزه مورینیو و پسران مغرورش و نحوه تاکتیک‌های ضدحمله‌ای آنها هرگز نمی‌تواند با نوشتن از فوتبال کامل هلندی دهه 70 برابری کند. فوتبالی که برخاسته از فرهنگ یک ملت بود، فوتبالی با هوادارانی که از میان لابه‌لای سکوهای چوبی تقابل عشق و تعصب را به تصویر می‌کشیدند؛ یکی از همین نبردها به مرحله نیمه‌نهایی فصل 73-1972 بازمی‌گردد؛ نماینده هلند در دیدار رفت توانست 2 بر یک رئال را شکست دهد و در نبرد برگشت نیز این پسران کوآچ بودند که رئال را در برنابئو مقهور کردند. در همان سال آژاکس در فینالی رویایی یوونتوس را شکست داد تا برای بار دوم فاتح اروپا شود. حالا از آن دهه تا امروز زمان زیادی می‌گذرد و آژاکس آمستردام در این فصل لیگ قهرمانان اروپا با یک تساوی مقابل لیون در گروهش در مکان سوم قرار گرفته، فرانک دی‌بوئر یا هر مربی جوان دیگری کار سختی را پیش رو دارد و گذاشتن پا جای پای مردان افسانه‌ای دهه 70 کار ساده‌ای نیست که در حال حاضر کسی بتواند از عهده آن برآید. امروز تنها شمایلی که از فوتبال هلندی به جای مانده یک فوتبال کاملا فیزیکی است: مقوله‌ای که کاملا با فلسفه لاله‌های نارنجی متفاوت است «توتال فوتبال» همان روشی است که امروز نمونه مدرن شده آن را در بازی بارسا به نام «تیکی‌تاکا» می‌بینیم.