گروه اجتماعی: آلودگی هوا در سال‌های اخیر بارها توانسته است شهرهای جنوب غربی کشور را به تعطیلی بکشاند. هجوم ریزگردها و غبار از کشورهای همسایه غربی ایران به دلیل آب و هوای خشک و بیایانی و وجود بیابان‌های بزرگ همواره در فصول مختلف گریبانگیر مردم حتی اهالی تهران شده است. با این وجود هنوز اقدام عملی در زمینه حل ریشه‌ای این معضل انجام نگرفته است.
با وجود اختصاص اعتبار برای سازمان محیط‌زیست در جهت انجام پروژه‌های بیابانزدایی در عراق و برخی مناطق کشور نتیجه ملموسی در این باره مشاهده نشده است، طوری که اوایل سال‌جاری این آلودگی به اذعان مديركل حفاظت محيط‌زيست خوزستان به 70 برابر حد مجاز در خوزستان رسید. در همین زمینه سازمان بهداشت جهاني گزارشی را منتشر کرد که در آن به بررسی وضع شهرهاي جهان از نظر آلودگي هوا پرداخته شده و طبق نتیجه اعلام شده شهرهاي ايران، هند و پاكستان در ميان آلوده‌ترين شهرهاي جهان قرار گرفتند. در اين گزارش كلانشهرهاي ايران جزو آلوده‌ترين شهرهاي جهان و شهر اهواز از نظر وجود ذرات معلق در هوا كه كوچك‌تر از 10 ميكرومتر هستند، آلوده‌ترين شهر جهان شناخته شده است. در اين گزارش كه بر مبناي اطلاعات آماري دولت‌ها بر اساس وضع وجود گرد و غبار و ذرات معلق كمتر از 10 ميكرو متر در آسمان شهرهاي بيش از 1100 شهر جهان تهيه شده، شهر اهواز با ميانگين وجود 372 ميكرو گرم ذرات معلق كمتر از 10 ميكرومتر در هر متر مكعب از هوا در صدر آلوده‌ترين شهرهاي جهان قرار گرفته است.در گزارش سازمان بهداشت جهاني دليل اصلي آلودگي هوا در اهواز یک ميليون و 300 هزار نفري، استانداردهاي پايين خودروها و سوخت‌هاي مورد مصرف در آنها و آلودگي ناشي از كارخانجات صنعتي عنوان شده است.
پايتخت مغولستان و سنندج دررتبه‌های بعدي
شهر اولان باتور (پايتخت مغولستان) پس از اهواز دومين شهر آلوده جهان معرفي شده است. اولان باتور با دارا بودن 279 ميكرو‌گرم ذرات معلق كمتر از 10 ميكرومتر در هر متر مكعب از هوا در مكان دوم قرار دارد. سنندج ديگر شهر آلوده جهان است كه با دارا بودن 254 ميكرو گرم ذرات معلق كمتر از 10 ميكرو متر در هر متر مكعب از هوا در مكان سومين شهر آلوده جهان قرار گرفته است. در گزارش سازمان بهداشت جهاني دليل اصلي آلودگي هوا در شهرهاي ايران، هند، پاكستان و برخي ديگر از كشورهاي در حال توسعه رشد صنعتي شدن، كيفيت نامرغوب سوخت و خودروها و نيز آلودگي ناشي از نيروگاه‌هاي توليد برق عنوان شده است. از سوی دیگر2 شهر كوچك از كانادا و آمريكا (شهر وايت هورس كانادا و سانتافه در ايالت نيو مكزيكوی آمريكا) به ترتيب با دارا بودن 3 و 6 ميكرو گرم ذرات معلق كمتر از 10 ميكرو متر در يك متر مكعب از هوا جزو پاك‌ترين شهرهاي جهان شناخته شده‌اند.
همچنين واشنگتن با دارا بودن 18 ميكرو‌گرم، توكيو با 23 و پاريس با 38 ميكرو گرم ذرات معلق كمتر از 10 ميكرو متر در هر متر مكعب از هوا جزو شهرهاي نسبتا پاكيزه جهان طبقه بندي شده‌اند. بر این اساس با اشاره به اينكه آلودگي هوا مسؤول مرگ و مير سالانه بيش از 2 ميليون نفر انسان در كره‌زمين است تاكيد شده كه سرمايه‌گذاري دولت‌ها در كاهش آلودگي هوا يك سرمايه‌گذاري زودبازده است كه تاثيرات آن به صورت كاهش مرگ و مير‌ها و بيماري‌هاي ناشي از آلودگي هوا و در نتيجه كاهش هزينه‌هاي درمان و ديگر هزينه‌ها، به سرعت در جوامع درگير با اين پديده قابل مشاهده خواهد بود. بر این اساس مقدار 20 میکروگرم از این ریزگردها منجر به بروز مشکلات جدی تنفسی و حتی مرگ می‌شود. مواد تشکیل دهنده این ریزگردها عموما دی اکسید سولفور و دی اکسید نیتروژن هستند که از فعالیت نیروگاه ها، سوخت خودروها و فعالیت صنایع حاصل می‌شود.
درخواست تشکیل كميته بررسي آلودگي هوا
در همین باره نماينده مردم اهواز در مجلس از مسؤولان بويژه رئيس‌جمهور خواست كه كميته‌اي جهت بررسي و حل مشكل آلودگي در شهر اهواز تشكيل دهد. سيدشريف حسيني با اشاره به اينكه اهواز توسط سازمان بهداشت جهاني در رتبه اول آلودگي هوا قرار گرفت، گفت: اين يك واقعيت است كه اعلام شده است. ما مي‌توانستيم قبل از اينكه سازمان بهداشت جهاني وارد شود و كشور ما را زير سوال برده و ما را در رتبه اول به لحاظ آلودگي قرار دهد، اين مشكلات را حل كنيم. وي افزود: مردم خوزستان در 8 سال جنگ تحميلي و دوران دفاع مقدس ثابت قدم ماندند اما اكنون با توجه به شرايط شاهد مهاجرت معكوس هستيم و اين امر مشكلات عديده‌اي را ايجاد كرده است. حسيني با اشاره به سفر دوم استاني هيات دولت به استان خوزستان، به مصوبه‌اي مبني بر اختصاص 200 هزار هكتار از زمين‌هاي استان خوزستان براي كاهش پديده ريزگردها اشاره كرد و گفت: متاسفانه بعد از گذشت 2 سال و نيم از اين مصوبه هنوز هيچ اتفاق عملي صورت نگرفته است. وي افزود: همچنين قرار بود با كشورهاي همسايه نشست‌هايي براي حل اين مشكل برگزار شود. اگرچه نشست‌هاي اوليه برگزار شد ولي اقدام عملي اتفاق نيفتاد. به گفته حسيني، مقرر بود براي رفع اين مشكل از استان‌هاي جنوبي كشور اعتبار پيش‌بيني شود ولي اين كار نيز صورت نگرفت. حسيني با اشاره به مشكلات مردم خوزستان در پي آلودگي هوا بويژه به مشكلات جانبازان شيميايي دوران دفاع مقدس اشاره كرد و گفت: درخواست من از رئيس‌جمهور اين است كه كميته‌اي متشكل از سازمان محيط‌زيست و متوليان امور را تشكيل دهد تا اين مشكل را بررسي و حل كنند.
64 درصد آلودگي شهر ناشي از صنايع است
تورج همتی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان خوزستان نیز در اين باره چند عامل را در آلودگی شهر اهواز موثر دانست و گفت: پدیده گرد و غبار بیشترین سهم آلودگی شهر اهواز را دارد اما این پدیده مقطعی است و در تمام روزهای سال تداوم ندارد با این حال، به محض وقوع، هوا را بشدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. همتی با بیان اینکه پس از پدیده گرد و غبار، صنایع و خودروها بیشترین نقش را در آلودگی اهواز دارند، افزود: در نقاط مختلف اهواز عوامل آلودگی متفاوت است به طور مثال در مرکز شهر مهم‌ترین عامل آلودگی خودروها هستند اما در اطراف شهر صنایع بویژه صنایع نفتی تاثیر بیشتری دارند. وی اظهار داشت: بر اساس آخرین طرح جامع آلودگی هوای اهواز، ۶۴ درصد آلودگی اهواز به صنایع مستقر در این شهر، ۳۳ درصد به خودروها و مابقی به منابع متفرقه اختصاص دارد.