راستی! چرا بسیاری از ما به نیت خیر و خدمت وارد عرصه میشویم و در وسط راه، پاهایمان میلغزد؟ و چرا برخی دیگر تا آخر استوار و مستحکم در جهت درست میمانند؟ خاطرهای برای شما از تاریخ معاصر نقل میکنم که عبرتآموز است. یادم است که در سیو یکم خرداد سال 1360 دو اتفاق همزمان رخ داد که به ظاهر با هم ارتباطی نداشتند اما همان روزها به طرز عجیبی در ذهن من با هم مرتبط آمدند. اول اینکه سيدابوالحسن بنیصدر که نخستین رئیسجمهور ایران بود، از سوی مجلس شورای اسلامی رأی عدم کفایت گرفت و از ریاستجمهوری عزل شد و میدانیم که با چه افتضاحی از کشور فرار کرد و باعث چه ترورهایی شد و در همین روز دکتر مصطفی چمران به شهادت رسید. چرا یکی به این حضیض و دیگری به آن عزت میرسد؟ دلیل آن را در روایتی از امام صادق سلامالله علیه بجوییم: «جُعِلَ الشَّرُّ كُلُّهُ فِي بَيْتٍ وَ جُعِلَ مِفْتَاحُهُ حُبَ الدُّنْيَا وَ جُعِلَ الْخَيْرُ كُلُّهُ فِي بَيْتٍ وَ جُعِلَ مِفْتَاحُهُ الزُّهْدَ فِي الدُّنْيَا» [مشکاهًْ الانوار؛ ص: 264] «همه بدیها در خانهای گذارده شده است که کلید آن دوستی دنیاست و همه خوبیها در خانهای قرار داده شده که کلید آن زهد در دنیاست». بشر بین بدی و خوبی قرار دارد که کدام را اختیار کند و کلید آن دو را نیز در اختیار او قرار دادهاند. کلید بدیها و شرارتها، دوستی دنیاست و کلید خوبیها؛ روی برگرداندن از دنیا. اختیار با خود ماست. بنیصدر گرفتار دوستی دنیا و یکی از جلوههای آن یعنی مقامپرستی شد و حاضر شد برای حفظ آن دست در دستان منافقان بگذارد و شد آنچه نباید میشد اما در مقابل شهید چمران که به دنیا پشت کرد و خود را برای خدا خالص کرد، به فیض شهادت نائل آمد. آیا این عبرت و پند نیست؟ آیا نباید از اینگونه صحنهها که فراوان هم هست، پند بگیریم و تا دیر نشده دوستی دنیا را از قلب خود بیرون کنیم؟
بله! برادر و خواهر عزیزم باید تلاش کنیم دوستی دنیا را که همان هويهای نفسانی و محبت غیر حق است، از دل و جانمان بیرون کنیم و تنها تلاش هم فایده ندارد، بلکه بایدـ با تضرع و دعاـ از خداوند متعال بخواهیم دوستی دنیا را از دل ما بیرون فرماید: «سَيِّدِي أَخْرِجْ حُبَ الدُّنْيَا مِنْ قَلْبِي» [دعای ابوحمزه ثمالی] «آقای من! دوستی دنیا را از قلب من بیرون فرما» و «اللّهُمَّ أَنْزِعْ حُبَ الدُّنْيا وَ مَعاصِيها وَ ذِكْرَها وَ شَهْوَتَها مِنْ قَلْبِي» [اقبال 3/155] «خدایا! دوستی دنیا و گناهان و یاد و شهوتهای دنیا را از قلب من بزدای». آری! اگر قلب از دوستی دنیا پاک شد، از گناهان که همه در دوستی دنیا ریشه دارند و از یاد و توجه به دنیا و شهوتها که سرچشمه هرچه دوستی دنیاست، پاک و زدوده شد، قلب انسان محل تجلی معارف الهی میشود و این برنامه اصلی در اخلاق الهی است که به ما دستور رعایت آن را دادهاند.