گروه سیاسی: شکایت تقریبا غیرمنتظره ایران از روسیه به محاکم بین‌المللی این پرسش را به‌وجود آورده است که چرا ایران این مقطع زمانی را برای شکایت از روس‌ها انتخاب کرده است؟ برخی کارشناسان داخلی که «ایران هسته‌ای» در این باره با آنها گفت‌وگو کرده، 3 علت را برای این موضوع بیان می‌کنند.
1- نخستین علت این بوده است که ایران به این نتیجه رسیده که نباید اجازه دهد تجربه قرارداد نیروگاه بوشهر که اجرای آن حدود یک دهه به تاخیر افتاد، مجددا تکرار شود. استفاده از مکانیسم‌های حقوقی تعبیه‌شده درون قرارداد –که در این مورد به اندازه کافی روشن و محکم بوده- ابزاری موثر در این باره تشخیص داده شده است. ضمن اینکه برخی تحلیلگران در ایران باور دارند اینگونه اقدامات موقعیت روسیه را در بازار تسلیحات متزلزل می‌کند و از طریق ایجاد هزینه‌های تجاری اضافی برای این کشور، ضمانت‌های محکم‌تری را برای عمل آن به بقیه تعهداتش فراهم می‌آورد.
2- علت دوم مربوط به یک اشکال حقوقی درون قطعنامه 1929 شورای امنیت است. قریب به اتفاق حقوقدانان از جمله خود روس‌ها عقیده دارند و مقام‌های روس هم به طور رسمی اعلام کرده‌اند که این قطعنامه فقط فروش سلاح‌های تهاجمی به ایران را ممنوع می‌کند و هیچ نوع سلاح تدافعی تحت تحریم‌های آن قرار ندارد. آمریکایی‌ها این تفسیر را قبول ندارند و دیمیتری مدودف هم در فرمان اجرایی که درباره قطعنامه 1929 صادر کرده به این موضوع اشاره‌ای نکرده است. کارشناسان در تهران می‌گویند روس‌ها در خفا بر این نکته تاکید داشته‌اند که اگر ایران بتواند از یک مرجع صلاحیتدار بین‌المللی این حکم را اخذ کند که S
300 سلاحی دفاعی است و تحت تحریم‌های عنوان شده در قطعنامه 1929 قرار نمی‌گیرد، آن‌وقت آنها به این قرارداد عمل خواهند کرد.
3- آخرین و مهم‌ترین علت اما به محتوای قرارداد S
300 بازمی‌گردد. برخی منابع در تهران می‌گویند متن قرارداد به‌گونه‌ای نوشته شده است که اگر ایران در مهلت زمانی مشخص نسبت به تخلف روس‌ها شکایت نمی‌کرد، شکل حقوقی موضوع عوض می‌شد و ایران دیگر نمی‌توانست از همه حقوق خود در یک شکایت بین‌المللی بهره‌مند شود. یک کارشناس مطلع در این باره گفت: «موضوع مثل چکی است که برگشت خورده باشد. شما اگر ظرف 6 ماه از صاحب چک شکایت نکنید موضوع به اصطلاح حقوقی می‌شود و دیگر عوارض کیفری بر آن مترتب نخواهد بود».