شهرک سینمایی نور که شامل لوکیشن شهر مکه و مدینه «فیلم محمد (ص)» مجید مجیدی است چند روز پیش شاهد حضور گروهی از اهالی رسانه‌ای جهان عرب بود. همین بازدید بهانه‌ای بود تا جزئیات تازه‌ای از میزان پیشرفت مراحل پیش‌تولید این پروژه سینمایی رسانه‌ای شود؛ جزئیاتی که بیش از هر چیز نشان از مقدمات خلق اثری در سطح استانداردهای بین‌المللی در جغرافیای سینمای ایران دارد. خبرگزاری فارس روز گذشته در گزارش مبسوطی درباره بازدید نمایندگان رسانه‌های عرب‌زبان از لوکیشن اصلی این پروژه سینمایی نوشت: «در نخستین کیلومترهای شمالی ورود به استان قم و در اتوبان تهران- قم جاده‌ای خاکی در میان پستی و بلندی‌ها تو را به مکانی می‌رساند که در یک طرف آن مکه و در طرف دیگر آن مدینه است؛ شهرک سینمایی نور، چند روز پیش شاهد حضور گروهی از اهالی رسانه‌ای جهان عرب بود و در میان این 2 شهر قدیمی، این مکه بود که از آنان پذیرایی کرد. به مکه که می‌رسی گویا همه آنان به جایی عجیب رسیده‌اند و دوربین‌هایشان لحظه به لحظه کار می‌کند؛ آنچنان در ورود به این شهر محو تماشایی که متوجه اطرافت که تجارتخانه تاجران بزرگ مکی است، نیستی و کعبه تو را مجذوب خود کرده‌است».
کعبه دوران جاهلیت
کعبه‌ای کوچک، ساخته شده از سنگ‌های نامرتب و پر شده از پارچه‌ها و آویزهای مربوط به دوران جاهلیت که اطراف آن را بت‌ها پرکرده است. عباس حسینی، رئیس شهرک سینمایی نور به همه خوشامد می‌گوید و در همان اول می‌گوید مدینه آماده نشده و در حال ساخت و ساز است و آنجا را نخواهیم دید. اما مکه آماده است و او می‌گوید: آنچه می‌بینید ساخت و سازی از آجر و آهن و مصالح ساختمانی است و دکور محض نیست و برآورد شده که این شهرک تا 15 سال پابرجا بماند تا بتوان در آن کارهای دیگری را نیز ساخت. وی درباره فیلم
«محمد (ص)» مجید مجیدی سخن می‌گوید که قسمت اول آن دوران پیش از ولادت آن حضرت (ص) تا 12 سالگی‌شان است اما وقتی همه را در حال تماشای کعبه می‌بیند، می‌گوید: کعبه‌ای که می‌بینید متعلق به دوران قبل از ولادت حضرت رسول (ص) است و ارتفاع کعبه در آن زمان کم بوده است. حسینی می‌افزاید: تقریبا در همان زمان سیلی در مکه می‌آید و سپس کعبه با شکل و شمایلی همچون آنچه امروزه ما دیده‌ایم ساخته می‌شود و قرار است پس از تصویربرداری از آن سیل این کعبه با روکشی که روی آن قرار می‌گیرد به اندازه‌های اصلی‌اش نزدیک شود.
زمزمی که هنوز خشک است
همه پراکنده می‌شوند تا دور تا دور کعبه را ببینند، چاه زمزمی که البته فعلا خشک است و حجر اسماعیل و بت‌ها همه تو را به آن دوران می‌برد اما دیگر صبر بازدیدکنندگان تمام شده است و بدون آنکه آنان را به داخل کعبه دعوت کنند خود یکی از 2 در کعبه را باز کرده و داخل آن می‌روند. داخل کعبه پر است از بت‌هایی با اشکال مختلف و اشیای گوناگون، گویا وارد بازار مکاره‌ای از بت‌ها شده‌باشی و همه با ضربه‌هایی به بت‌ها سعی می‌کنند جنس این دکورهای ساخته شده برای فیلم «محمد(ص)» را دریابند. عباس حسینی در ادامه بازدید همه را به خانه عبدالمطلب دعوت می‌کند؛ همان نزدیکی، در خانه‌اش روی کعبه باز می‌شود و نخلی در ورودی در است که تعجب همه اهالی رسانه عرب را برمی‌انگیزد. حسینی که این تعجب و سوالات را دیده، می‌گوید: شهر مکه بر اساس آیات و روایاتی که موجود است در منطقه‌ای لم‌یزرع بوده اما ما تعداد محدودی نخل زنده را از بم آورده و در حاشیه شهر و دورنمای مکه و همچنین تعدادی را در چند خانه کاشته‌ایم تا فضای فیلم را واقعی‌تر کند که الحمدلله تا الان این نخل‌ها سرپا هستند. وی سپس از خانه‌های شهر مکه در شهرک نور می‌گوید و توضیح می‌دهد: حدود 60 خانه در این شهر ساخته شده اما فقط در 7 خانه و مکان دارای تصاویر داخلی هستیم که این خانه‌ها، خانه عبدالمطلب، خانه حضرت عبدالله و حضرت آمنه، خانه ابوسفیان، خانه ابولهب و همچنین مکان دارالندوه یا همان محل جمع شدن بزرگان مکه است.
ثبت یک رکورد در دکورسازی
در خانه عبدالمطلب سوالات شروع می‌شود، نخستین سوال مدت زمان ساخت این شهرک است که حسینی پاسخ می‌دهد: در ساخت این شهرک سینمایی رکورد جالبی برجا گذاشته شد و سال گذشته در چنین وقتی اینجا هیچ چیزی وجود نداشت و تنها ساخت این شهرک 10 ماه به طول انجامید. سوال بعدی میزان نزدیکی این مکان به اسناد تاریخی و واقعیت است و وی پاسخ می‌دهد: هر چند 10 ماه از آغاز ظاهری کار این پروژه می‌گذرد اما چندین سال است که کارهای مطالعاتی آن شروع شده است. وی می‌افزاید: همه منابع عربی، فارسی و انگلیسی مطالعه شده و بر اساس منابع موجود و انطباقاتی که باید در فضای هنری مراعات می‌شد این لوکیشن ساخته شده است. سوالی که شاید ذهن همه فعالان رسانه‌ای عرب را به خود مشغول کرده و آنها را به اینجا کشانده است بالاخره مطرح می‌شود؛ آیا حضرت رسول اکرم(ص) به تصویر کشیده خواهد شد و حسینی به آنها اطمینان می‌دهد: نه، هر چند چهره ابوطالب و چهره عبدالمطلب به تصویر کشیده می‌شود اما چهره حضرت رسول(ص) به تصویر کشیده نخواهد شد.
برای مخاطبان یهودی و مسیحی
حسینی با بیان اینکه جرقه ساخت این فیلم پس از رسم کاریکاتورهای موهن دانمارکی ایجاد شده است، می‌گوید: در این فیلم از تاریخ و واقعیت سخن گفته خواهد شد و یهودی‌ها و مسیحیان نیز مخاطب این فیلم خواهند بود گو اینکه در فیلم «محمد(ص)» نقشی به نام ساموئل یهودی خواهیم داشت. وی می‌افزاید: کارگردان و نویسنده فیلم، زندگی حضرت محمد(ص) را به 4 بخش قبل از ولادت و دوران کودکی، از نوجوانی تا بعثت، از بعثت تا هجرت و از هجرت تا وفات تقسیم کرده‌اند که با توجه به اینکه فیلم «محمد رسول‌الله» از بعثت تا هجرت را به تصویر کشیده این فیلم 3 بخش دیگر را دربر خواهد داشت. سوال‌ها تقریبا تمام شده و حسینی همه را به سمت محل سعی بین صفا و مروه می‌برد و می‌گوید: نکته جالبی که باید بگویم این است که در این کار 75 درصد فضای جغرافیایی که انتخاب شده است با فضای واقعی مکه تطابق دارد. وی می‌افزاید: ما صفا و مروه را تقریبا در همان موقعیت اصلی داریم با این تفاوت که بین صفا و مروه اصلی 350 متر فاصله است اما فاصله صفا و مروه در لوکیشن ما 330 متر است.
ساخت نیروگاه اختصاصی
همان کنار، خانه حضرت عبدالله(ع) و حضرت آمنه(س) و محل تولد پیامبر اسلام (ص) است که همه را به یاد آن خانه‌ای می‌اندازد که وهابی‌ها روزی قصد تخریبش را داشتند اما با مخالفت مردم مکه این روزها کتابخانه‌ای بیش نیست. به داخل خانه می‌رویم و بر سکوهای آن می‌نشینیم و کمی در سادگی آن و در تاریخ غور می‌کنیم و بعد این بار از میان صفا و مروه حرکت می‌کنیم تا کمی آن طرف‌تر به در خانه ابولهب و تجارتخانه بزرگ او برسیم. حسینی توضیح می‌دهد: در آن زمان ابولهب خانه و مال‌التجاره‌اش همه یکی بوده و این صحن بزرگ که می‌بینید قسمت بارانداز بازارش بوده است و او عملا در یکجا زندگی و تجارت می‌کرده است. حال نکات بیشتری را حسینی از شهرک می‌گوید و می‌افزاید: تاسیسات این شهرک به طور کامل ساخته شده و ما یک نیروگاه برای این شهرک ساخته‌ایم و کل برق آن با توجه به مباحث فیلمبرداری و نورپردازی‌هایی که نیاز خواهد بود همه در نظر گرفته شده، زیرزمین کابل‌کشی شده و به محل‌های موردنظر رسیده‌است. وی ادامه می‌دهد: 20 عدد از این ساختمان‌ها که در شهرک هست نیز استفاده 2 منظوره دارد، مثلا 4 تای آنها سرویس بهداشتی است، یکی مربوط به دفتر کارگردان و یکی مربوط به دفتر فیلمبردار و مدیر تولید یا دیگری اتاق گریم یا انبار است و عملا داخل آنها کاربری‌های گوناگونی دارد و خارج آنها دکور است.
برنامه‌ریزی برای آینده
نکته جالبی که حسینی در این بین می‌گوید این است که آنها در شهرک 2 رستوران مجهز ساخته‌اند و قصد دارند هتل و اقامتگاهی را برای عوامل پروژه و کارهای بعدی در نزدیکی این مکان بسازند. بالاخره به بازار ابوسفیان می‌رسیم؛ بازاری که پر است از لوازم تا جایی که از حسینی می‌پرسند آیا کار شروع شده است و او فیلمبردار را نشان می‌دهد و می‌گوید: کار عملا شروع شده و فیلمبردار هم کاملا مستقر شده است. از او سوال می‌شود که در آغاز فیلمبرداری جشنی برگزار خواهند کرد یا نه که او می‌گوید: نه، به احتمال زیاد یک صحنه داخلی نخستین تصویربرداری ما خواهد بود و کار تصویربرداری هم برآورد شده که 6 ماهه به پایان برسد. اوضاع کویری مسیر تهران تا شهرک و کوه‌های اطراف لوکیشن مکه که همه را به یاد کوه‌ها و خانه‌های سنگی مکه مکرمه انداخته است، یک سوال را برای همه ایجاد کرده و آن سرما و باران در ماه پاییز و زمستان آینده و هنگام تصویربرداری است که حسینی پاسخ می‌دهد: ما یک زمستان را در سال گذشته تجربه کرده‌ایم و اینجا هرچند هم گرمای سخت و هم سرمای سختی دارد اما سال گذشته تنها 10 روز کار را تعطیل کردیم.
در انتظار فیلمی بزرگ
به انتهای بازار که می‌رسیم خانه ابوسفیان نیز مشخص است و وقتی از او درباره میزان نزدیکی بازار به طرح‌های تاریخی می‌پرسند، حسینی تنها می‌گوید: بازار از اهمیت تاریخی برخوردار نبوده اما خانه عبدالمطلب یا دارالندوه مهم بوده و طبق تاریخ ساخته شده است. در یکی از پیچ‌های بازار دکه آهنگری وجود دارد که در حال دم دادن است، «اوس رضا» نامی از مشهد را آورده‌اند تا به گفته حسینی هم برای آنها وسایل فلزی دکور را بسازد و هم دکه‌اش را در فیلمبرداری داشته باشند. بازدید از مکه تمام شده اما 2 مکان دیگر مانده است؛ شعب ابیطالب مکان اول است، با خانه‌هایی در کنار هم که خانه ابوطالب و حضرت محمد (ص) و خدیجه (س) در آن مشخص شده است و در انتهای آن دروازه‌ای ساخته شده تا هم برای عبور و مرور استفاده شود و هم هنگام فیلمبرداری به عنوان انتهای شعب قرار بگیرد. مکان دیگر که روی یک تپه کوچک است، کلیسای بحیراست؛ کشیشی که در سفر حضرت محمد (ص) در کودکی او را شناخت و این کلیسا با بتون‌‌های سبک همچنان در حال ساخت است؛ کلیسایی که برای چند پروژه دیگر نیز در نظر گرفته شده است. بازدید تمام شده اما همه در صحن مسجدالحرام در حال دیدن کعبه و اطراف هستند؛ عده‌ای با هنروران آبادانی که در حال تمرین هستند صحبت می‌کنند و عده‌ای دیگر با فیلمبردار به زبان انگلیسی صحبت می‌کنند و در نهایت همه در راه بازگشت به سمت اتوبوس‌ها تقریبا بلااستثنا امیدوار هستند و شاید هم مطمئن که فیلمی بزرگ از کارگردانی بزرگ در راه است.