محمد عليجانيبائي: كشكمش ميان فدراسيون جهاني فوتبال و ميزبانان جام جهاني رفتهرفته به موضوعي فراگير تبديل ميشود. پس از آفريقايجنوبي به نظر نوبت به برزيل رسيده است تا صداي فيفا را دربياورد. ژروم والكه، دبير كل فدراسيون جهاني فوتبال در اين باره ميگويد، فيفا هر بار كه پاي ميزبان جام جهاني در ميان باشد، انتقادهايي شديد خواهد داشت: «نه ورزشگاهي در كار است، نه فرودگاهي و نه سيستم جامع آمد و شد». اين انتقادهاي والكه در آوريل گذشته از برزيل بود. سپ بلاتر هم در اين باره به كنايه گوشزد كرد كه «جام جهاني فرداست و برزيليها فكر ميكنند، پسفرداست». حقيقت آن است كه ساخت ورزشگاهها بسيار كند پيش ميرود؛ آن هم در حالي كه جام كنفدراسيونها در راه است. ورزشگاه افسانهاي ماراكانا كه قرار است 13 ژوئن 2014 پذيراي فيناليستهاي جام جهاني بيستم باشد، براي نوسازي كامل از مدتها پيش به روي تماشاگران بسته شده است. مدتهاست بر سر ورزشگاه باشگاه «كورينتيانس» مناقشه در گرفته، آن هم در حالي است كه بولدوزرها به تازگي وارد «سايت» شدهاند. سائوپائولو تا خط خوردن از ميزباني جام جهاني فاصله چنداني نداشت ولي كورينتيانس- هرچه باشد- باشگاه محبوب لولا داسيلوا، رئیسجمهور پيشين برزيل بهشمار ميآيد. پروژههايي كه دستكم 14 ميليون دلار خرج برخواهند داشت و همه از خود ميپرسند، اين پول از كجا بايد فراهم شود. مايههاي رسوايي و آبروريزي به اندازه كافي وجود دارد تا آنجا كه در حاشيه رسوايي رشوهخواريهاي گسترده، وزير پيشين حمل و نقل روانه زندان شده است. گفته ميشود، پاي تكسيرا هم در ارتباط با تجارت غيرقانوني در ميان است. روماريو، مهاجم سالهاي دور سلسائو و نماينده كنوني پارلمان برزيل در اين باره ميگويد: «نميخواهم از [وجود] مافيا حرفي بزنم ولي در فوتبال ما باندي با كلاههاي سيلندري همه چيز را از پيش تعيين ميكنند». كار به دخالت پارلمان هم كشيده و گروهي از نمايندگان قصد دارند كميته تحقيق و بررسي را تشكيل دهند. گفته ميشود، تكسيرا با ترفندهايي در بيش از 50 درصد سودهاي جام جهاني سهيم است و حالا روشهاي او مورد بررسي قرار خواهند گرفت. ميزبانان جام جهاني به همه اين ادعاها واكنش خونسردانهاي نشان ميدهند. برزيل حتي از دخالت خارجيها در اين پرونده استقبال ميكند. اورلاندو سيلوا، وزير ورزش برزيل ميگويد: «فيفا پيشرفتهاي شگفتانگيزي را خواهد ديد». تظاهركنندگان پيش از مراسم قرعهكشي شعار مهمي را سر داده بودند: «براي جام جهاني مردم، ريكاردو تكسيرا را اخراج كنيد!»
افسانه ماراكانا
برزيل، «پله»، «گارينشا»، «ديدي»، «تستائو»، «ژرسون»، «زيكو»، «رونالدو»، «روماريو» و «بهبهتو» را دارد و البته ورزشگاه «ماراكانا» را كه روزگاري نهچندان دور بزرگترين استاديوم فوتبال جهان بود. ورزشگاهي كه همانند سال 1950 پذيراي ديدار پاياني جام جهاني خواهد بود و پيش از اين بارها شاهد درخشش ستارگاني بود كه از كشوري 200 ميليون نفري در آمريكايجنوبي برآمدند و روياي «جوجو بونيتو» - بازي زيبا- را در فوتبال تعبير كردند. ستارگاني كه در همين ماراكاناي افسانهاي كه زماني 200 هزار نفر ديوانه فوتبال را در دل خود جاي ميداد، ردپايي فراموش ناشدني را از خود بر جاي گذاشتند و در طبقه سوم اين ورزشگاه در
«Walk of Fame» ردپايشان براي هميشه تاريخ به يادگار مانده است. يكي از نمادهاي كلانشهر 6 ميليون نفري ريو، در كناره اقيانوس اطلس همين ماراكاناست كه همانند گذشته با بتنهاي سفيدرنگ بيرونزدهاش شناخته ميشود؛ بتني كه از انبوه افرادي حكايت دارد كه روزگاري توانستند، در اين سازه غولپيكر جايي براي خود دست و پا كنند. بناي ساخته شده براي جام جهاني 1950 در دوران ساخت خود نزديك به 200 هزار هوادار فوتبال را در درون خود ميپذيرفت و 16 ژوئيه 1950 همزمان فراز و فرود سلسائو را تجربه كرد؛ روزي تاريخي براي فوتبال زردپوشان. همان روز كه 173هزار و 850 نفر در ماراكانا شاهد باخت تلخ 2 بر يك تيم ملي برزيل برابر اروگوئه در ديدار پاياني جام جهاني بودند. شكستي كه هيچ كس در برزيل تصورش را هم نميكرد و آن را ممكن نميدانست. ماراكانا از درون ديگر هيچ نشاني از سال 1950 خود نخواهد داشت و براي جام جهاني 2014، نخستين جام به ميزباني برزيل پس از سال 1950 با صرف هزينهاي 420 ميليون يورويي به طور كامل بازسازي خواهد شد. آلسينو روشا از مديران وزارت ورزش برزيل در اين باره ميگويد: «ميخواهيم با اين كار برزيل جديدي را نشان دهيم». تنها نماي ورزشگاه براي يادبود حفظ خواهد شد. اين ابنيه افسانهاي فوتبال يادآور برزيل گذشته خواهد بود. نمايي كه ميراث فرهنگي اين كشور پهناور بهشمار ميرود. بر اساس برنامهها بايد در پايان سال 2012 پروژه تبديل ماراكانا به ورزشگاهي فوقمدرن و چندمنظوره با گنجايش 76هزار و 525 تماشاگر تمام شود. هواداراني كه بتوانند از روي صندليهاي راحت خود شاهد باشند آيا برزيل، اين قدرت رو به افول نهاده فوتبال جهان ميتواند در دومين ميزبانياش از بزرگترين رخداد جهاني فوتبال موفق بيرون آمده و با در دست داشتن جام رقابتها را به پايان ببرد. ماراكانا در جام بيستم كه از 12 ژوئن تا 13 ژوئيه 2014 برگزار خواهد شد، آوردگاه آخرين مبارزه خواهد بود.