چندي پيش در رسانه‌هاي اخباري درباره مصرف يك داروي ممنوعه خاص توسط برخي بازيكنان ليگ برتري منتشر شد كه بحث‌هاي حاشيه‌اي فراواني به دنبال داشت. اين موضوع رئيس كميته پزشكي فدراسيون فوتبال را به واكنش و ارائه توضيحاتي در اين باره واداشت. دكتر احمد هاشميان، داروي «IGF» را يك داروي ممنوعه از دسته
2 فهرست داروهاي غيرمجاز معرفي كرد و به بازيكنان هشدار داد كه استفاده از اين دارو مي‌تواند عواقب خطرناكي از جمله ابتلا به سرطان‌هاي استخوان و كبد به دنبال داشته باشد. نكته مهم و قابل اشاره در اين باره اين است كه داروي IGF در تست ادرار كه توسط افسران كنترل دوپينگ گرفته مي‌شود قابل شناسايي نيست و همين مورد باعث فريب خوردن برخي بازيكنان شده است. كميته پزشكي فدراسيون فوتبال از ابتداي فصل يازدهم ليگ برتر انجام تست خون را به طور جدي در دستور كار خود قرار داده اما معلوم نيست كه تا به حال از بازيكني آزمايش خون به عمل آمده است يا خير. با اين حال دكتر هاشميان با جديت از بازيكنان مي‌خواهد از مصرف اين دارو و داروي مشابه آن به نام سوما بشدت پرهيز كنند و در دام سوداگران نيفتند. مشروح گفت‌وگو‌ي دكتر احمد هاشميان، رئيس كميته پزشكي فدراسيون فوتبال را در ادامه مي‌خوانيد.
عامل رشد شبه‌انسولين
داروي «IGF1» در واقع تركيبي است كه به عنوان نوعي تحريك‌كننده هورموني مانند انسولين عمل مي‌كند. ترجمه دقيق تعريف اين دارو «عامل رشد شبه‌انسولين» است كه از نظر ساختار شيميايي عملكردي مشابه انسولين دارد و به همين دليل در فهرست داروهاي ممنوعه و در دسته دوي اين فهرست قرار دارد.داروي «IGF» دارويي است كه مصرف آن با عوارض شديد جسمي همراه است كه از جمله آنها مي‌توان به سرطان استخوان و كبد اشاره كرد. متاسفانه بیشتر مصرف‌كنندگان اين دارو از عوارض خطرناك آن بي‌اطلاع هستند و بي‌‌محابا از آن استفاده مي‌كنند.
از طريق تست خون مشخص مي‌شود
سوداگراني كه داروي «IGF» را ترويج مي‌دهند و به ورزشكاران توصيه مي‌كنند، غالبا با اين توجيه كه اين دارو در تست ادرار شناسايي نمي‌شود، ورزشكاران را فريب مي‌دهند. غافل از اينكه كميته پزشكي فدراسيون فوتبال از تيرماه گذشته انجام آزمايش خون را در دستور كار افسران كنترل دوپينگ قرار داده است. به همين دليل به ورزشكاران اكيدا توصيه مي‌كنم از مصرف اين دارو بشدت پرهيز كنند چرا كه علاوه بر تهديد سلامتي آنها برايشان محروميت‌هاي طولاني نيز به بار مي‌آورد. استفاده از اين دارو به هيچ‌وجه توجيه دارويي و درماني ندارد و به همين علت اگر مصرف آن از سوي بازيكني اثبات شود، براي مصرف‌كننده حداقل محروميتي 2 ساله همراه دارد. اين محروميت همچنين بدون هيچ قيد و شرطي اعمال مي‌شود. ضمن اينكه ممكن است فرد مصرف‌كننده دچار عواقب خطرناكي شود كه قابل بازگشت نباشند. متاسفانه سوداگران اين دارو با ترفندهاي مختلف ورزشكاران را فريب مي‌دهند و اين دارو را با قيمت‌هاي گزاف به آنها مي‌فروشند. ما با جديت به دنبال شناسايي فروشندگان اين دارو هستيم و حتما با آنها برخورد قاطع انجام مي‌دهيم. در كنار داروي«IGF»، ممكن است گاهي ماده‌اي به نام «سوما» فروخته شود كه ساختار اين دارو نيز همانند «IGF» است و عوارضي مشابه اين دارو دارد. اين داروها تزريقي هستند و بازيكنان بايد كاملا هوشيار باشند كه در دام نيفتند.
بازيكنان با پزشك خود مشورت كنند
بازيكنان حرفه‌اي بايد بدانند اگر فروشنده دارويي بگويد آن دارو ممنوعه نيست فقط در راستاي منافع خودش حرف زده است و آنها بايد براي مصرف هر دارويي با پزشك تيم خود مشورت كنند و در وهله دوم اگر به پزشك خود دسترسي نداشتند از كميته پزشكي فدراسيون فوتبال استعلام كنند. بازيكنان در صورتي كه نسبت به دارويي اطلاع ندارند و به پزشك تيم هم دسترسي ندارند و همچنين اگر پزشكان تيم‌ها هم سوالي داشته باشند مي‌توانند از طريق تلفن با كميته پزشكي فدراسيون مشورت كنند. كميته پزشكي آماده است به بازيكناني كه بازيچه دست سوداگران قرار مي‌گيرند، اين فرصت را بدهد كه با آگاهي كامل با مساله برخورد كنند و فريب نخورند.
واکنش پزشکان تیم‌های بزرگ
پزشکان 3 تیم استقلال، پرسپولیس و سپاهان پس از رسانه‌ای شدن این موضوع سعی کردند اتهام را از بازیکنان خود دور کنند، اکبر رضایی، پزشک استقلال نخستین نفری بود که در این باره اظهارنظر کرد و گفت: «مطمئنم هیچ‌یک از بازیکنان تیم ما از این ماده شبه‌انسولین استفاده نمی‌کنند». البته او در ادامه گفت وظیفه باشگاه کنترل بازیکنان نیست و کمیته ضددوپینگ باید تست بگیرد. پزشک استقلال درباره خواص این داروی ترکیبی توضیحاتی را هم داد: «به عنوان فیزيولوژیست به خوبی می‌دانم که این دارو به مثابه یک هورمون عمل می‌کند و یکی از وظایفش سلول‌زدایی است اما بعدا همین مکانیسم به ضرر ورزشکار تمام می‌شود و او دچار مشکلات اساسی در ناحیه کبد و مغز استخوان می‌شود». پس از او چشمه‌سری، پزشک پرسپولیس بود که درباره «IGF» صحبت‌هایی را داشت. او در ابتدا گفت: «باید بگویم روی بازیکنان پرسپولیس اشراف کامل دارم و مطمئنم تا امروز هیچ‌یک از بازیکنان ما سراغ این ماده نرفته‌اند. ما ابتدای فصل از همه بازیکنان چکاپ کامل گرفتیم و می‌دانیم آنها آلوده چنین موادی نیستند». چشمه‌سری سپس درباره اشتباهات نمونه‌گیری دوپینگ در ایران گفت: «ما فعلا فقط به صورت آزمایش ادراری دوپینگ را کنترل می‌کنیم در صورتی که نمونه‌برداری بافتی و آزمایش خون، بهتر می‌تواند از سلامت ورزشکاران ما مراقبت کند». اما در پایان نصیریان، پزشک سپاهان بود که مصاحبه‌ای جالب در نوع خود کرد. او برخلاف پزشکان استقلال و پرسپولیس هیچ شناختی از این ماده نداشت اما مطمئن است که هیچ‌یک از زردپوشان سپاهان از این ماده استفاده نمی‌کنند: «دقیقا نمی‌دانم IGF چیست اما با توجه به آزمایشات خون که از بازیکنان می‌گیریم مطمئنیم هیچ بازیکنی از سپاهان از این ماده استفاده نمی‌کند».