۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۱۲

«ربّنا» در دستگاه VOA

همان ایام فتنه که جناب شجریان قدر بزرگواری ملت ایران و انقلاب اسلامی این ملت را ندانست و متاسفانه و متاثر از یک ‌تحلیل غلط و البته مغرضانه، خود و حتی هنرش را در معامله‌ای سراسر ضرر، خرج دشمن کرد، می‌خواستم با یادآوری خاطراتی از روزگار ماضی، چیزکی در این باره بنویسم اما به پاس نغمه‌های بعضا ماندگارش و حرمت لحظاتی که پای موسیقی اصیل و سنتی ایشان گذرانده بودم، چیزی ننوشتم. از این هم البته بیم داشتم که شور مقابله با متن و حاشیه فتنه سبب شود متنم یا نقدم درباره این استاد موسیقی کمی از حد معمول تندتر شود تا اینکه نقد ایشان به تعهد ماندگار استاد دیگر موسیقی یعنی علیرضا افتخاری سبب نگارش متنی شد که دارید می‌خوانید. بگذریم که سکوت بهتر از حرف غلط است و این نیز بهتر از آن است که تو منتقد تعهد «مردمی/ حکومتی» دیگر هنرمندان باشی. بگذار خوب و شیرین شروع کنم این نوشته را و مرور کنم خاطرات سال‌های نه‌چندان دور را. سال‌های اول انقلاب و کلا دهه 60 و حتی دهه 70 که آرام‌آرام موسیقی‌های جدید و اغلب مبتذل و بی‌بند و بار داشتند عرصه را بر موسیقی اصیل و سنتی تنگ می‌کردند، خوب به یاد می‌آورم آن دسته از جماعت متدین جامعه که به هنر و ایضا موسیقی علاقه داشتند، حتی‌المقدور نگذاشتند صدای امثال شجریان تنها بماند؛ هم کاست‌ها را می‌خریدند و هم حمایت معنوی می‌کردند. خوب یادم هست که مثلا در برابر موسیقی‌های سبک آن سوی آب، امثال ما نسخه موسیقی اصیل را تجویز می‌کردیم و اگر به فلانی و بهمانی «نه» می‌گفتیم، به شجریان و شهرام ناظری «آری» می‌گفتیم. بگذریم که به دلایل کاملا منطقی برای ما اساتیدی چون جناب سراج و افتخاری چیز دیگری بودند. خاطرات از آن ایام زیاد است. اواسط دهه 70 وقتی اصلاح‌طلبان روی کار آمدند، یادم هست وقتی در یکی از فیلم‌های سینمایی، بازیگر اصلی فیلم به تمسخر موسیقی سنتی پرداخت و «چهچهه» را با «ههههه» مورد تمسخر قرار داد و نسل قدیمی، دینی و آیینی را مسخره کرد که این چه سلیقه‌ای است که شما دارید، این روزنامه‌نگاران متعهد بودند که در مقام نقد آن فیلم، از امثال همین شجریان و ناظری دفاع کردند. آن ایام باز هم به یاد می‌آورم که اهل ابتذال هرگز به موسیقی اصیل روی خوش نشان نمی‌داد و تقریبا فراموش کرده بود اساتید خبره این نوع موسیقی را. نمی‌دانم مشکل از دست ما بود که نمک نداشت یا چه اما ورق روزگار که برگشت و فتنه 88 که تشدید شد، ما شاهد ائتلاف شجریان بودیم با اهالی ابتذال. از اراذل فرهنگی بگیر تا اوباش سیاسی که همه سر در آخور حمایت‌های مادی و معنوی غرب داشتند، دست مرتب می‌زدند برای شجریان که مثلا خوب حال جمهوری اسلامی و بچه‌های متعهد را گرفت. شجریان هم خوشش آمد و در دستگاه دشمن برای مخالفان انقلاب اسلامی آواز خواند و عجبا که این آواز را به پای «ملت بزرگ ایران» نوشت! کار این نمک‌نشناسی اما آنقدر بالا گرفت که استاد از رسانه ملی با نوعی غرور که متاسفانه همیشه همراه ایشان بوده، تقاضا کرد دیگر حق ندارد صدایش را پخش کند! ایام فتنه 2 دسته از اهالی هنر امتحان خوبی پس ندادند؛ یکی کسانی که سکوت کردند و بدتر از این جماعت، کسانی بودند که تصور کردند ما در دوگانه «مردم/ جمهوری اسلامی» قرار داریم و نه در دوگانه «جمهوری اسلامی/ دشمن» لذا هنرشان را پای دشمنانی هزینه کردند که هیچ اعتقادی به این ملت و باورهای اصیل آن نداشته و ندارند. شجریان از این دسته بود و اتفاقا «اشتباه اجتماعی» را با این تفسیر غلط، خودش مرتکب شد. کاش شجریان کلا سکوت می‌کرد که سکوت حتما از هزینه کردن هنر پای بی‌هنران بهتر است. حتی کاش شجریان برای آن 13 میلیونی می‌خواند که رای اقلیت بودند اما جناب استاد، خودشان به خوبی می‌دانند که به بهانه دفاع از معترض و منتقد، دقیقا به ساز آمریکا رقصیدند. اشتباه اجتماعی شجریان آنجا بود که جماعت آشوبگر عاشورا را بدل از همه منتقدان گرفت و خیال کرد این جماعت کوچک، دقیقا ملت بزرگ ایرانند و مردم یوم‌الله 9 دی، نه! همین‌جا بگویم که 9 دی برای همه ملت ایران است؛ همه آن 40 میلیونی که رای دادند و همه میلیون‌ها نفری که امروز در ایران عزیز زندگی می‌کنند. اشتباه اجتماعی شجریان را البته کسان دیگری هم مرتکب شدند و گمان کردند در فتنه، دعوای نامزدها و طرفدارانشان، بزرگ‌تر و مهم‌تر از جنگ دشمن است با جمهوری اسلامی. همین اشتباه اجتماعی بود که استاد شجریان خیال کرد دارد برای بخش اقلیت ملت آواز می‌خواند اما از آنجا كه ملت ایران اصلا اقلیت و اکثریت سیاسی ندارد، استاد باید بپذیرد که هنرش را هزینه بی‌هنران کرده است. طرفه حکایت اینجاست؛ همان کسانی که در آنسو و بعضا همین سوی آب، چهچهه را ههههه می‌خواندند، حالا برای استاد فرش قرمز پهن می‌کردند. متاسفانه تصور غلطی از «ملی بودن و مردمی بودن» در ذهن برخی هنرمندان ما جا افتاده است.

ارسال نظر
captcha
پربیننده