برخلاف ادعای سازندگان «شیش و بش» مبنی بر عبور از فروش 3 میلیاردی و جابه‌جایی رکورد فروش، این فیلم به‌رغم فروش خوب هفته اول اکران در هفته گذشته بسیار کمتر از انتظار فروخت تا برای نخستین‌بار فیلمی که تمام داشته‌هایش (از بازیگری گرفته تا فیلمنامه) در گلزار خلاصه می‌شد، نتواند اتفاق تازه‌ای را در سینمای ایران رقم بزند. «شیش و بش» فیلمی بود متکی بر حضور ستاره‌اش در حوزه آشنای تاثیرش که توفیق مورد نظر را نیافت. آیا دوران یک ستاره به پایان رسیده است؟ آمار و ارقام با ما سخن خواهند گفت. کافه سینما در گزارشی ضمن واکاوی این موضوع به بررسی جایگاه «شیش و بش» در میان دیگر فیلم‌های کارنامه گلزار و همچنین چند فیلم پرفروش سینمای ایران در سال 1390 پرداخته است.
جایگاه «شیش و بش» در میان دیگر فیلم‌های گلزار
فیلم‌های گلزار را می‌توان به 2 دسته تقسیم کرد؛ دسته اول فیلم‌هایی مانند «دموکراسی تو روز روشن»، «مجنون لیلی»، «شام عروسی»، «سیزده گربه روی شیروانی» و... هستند که حضور گلزار در آنها صرفا استفاده از نام او برای بالا بردن فروش فیلم‌هاست که اتفاقا به‌رغم تبلیغات و جنجال‌های زیادی که داشته‌اند (از جمله دستمزد بالای گلزار برای حضورهای چند دقیقه‌ای‌اش) هیچ کدام موفق نشدند به فروش بالایی دست یابند. اما دسته دوم که مبنای اصلی ما در این تحلیل هستند را 4 فیلم
«دو خواهر»، «توفیق اجباری»، «آتش‌بس» و«کما» تشکیل می‌دهند که محمدرضا گلزار یکی از ستون‌های اصلی
(و در مواردی ستون اصلی) هر 4 فیلم و بخش مهمی از سرمایه آنهاست. این 4 فیلم با فواصل زمانی نسبتا برابر حد فاصل زمستان 82 تا زمستان 88 به نمایش درآمدند و سهم بسزایی در ثبت جایگاه گلزار به عنوان سوپاپ اطمینان فروش فیلم‌ها داشتند. «کما» در سالی که
3 رقیب مهم به نام‌های «مارمولک»، «دوئل» و «مهمان مامان» داشت با فروشی غیرقابل پیش‌بینی توانست دومین فیلم پرفروش سال شود، «آتش‌بس» با بازی گلزار رکورد فروش فیلم‌های سینمایی را در زمان خود رقم زد و نخستین فیلمی بود که طعم شیرین میلیارد تومان را به کام سینما چشاند، سال بعد از آن وقتی این رکورد نصیب مسعود ده‌نمکی و «اخراجی‌ها»یش شد، «توفیق اجباری» گلزار بعد از چند ماه دوباره وارد باشگاه میلیاردی‌ها شد و بالاخره در سال 88 «دو خواهر» ضمن پشت سر گذاشتن «درباره الی...» (در فروش کل کشور) فروش میلیاردی دیگری را این بار نصیب محمد بانکی که به‌خاطر دستمزد 70 میلیونی‌اش به گلزار تحت فشار رسانه‌ها و اهالی سینما بود، کرد. فارغ از کیفیت این 4 فیلم، نکته‌ای که در اینجا اهمیت دارد تاثیر حضور گلزار در این فیلم‌هاست که همچون بازیکنی که یک‌تنه تیمش را مقابل حریف سرپا نگه می‌دارد و در حساس‌ترین دقایق همه چیز را به سود خود و تیمش رقم می‌زند، فیلمش را در مقابل «دوئل» (با جمله تبلیغاتی وسوسه‌کننده‌اش و البته حضور کنجکاوی‌برانگیز سعید راد بعد از سال‌ها دوری از سینما)، «مارمولک» (با آن موضوع ملتهب و جنجالی‌اش و بازی بسیار خوب پرستویی)، «درباره الی...» (با آن همه بازیگر مشهور، فیلمنامه و کارگردانی فوق‌العاده)، «اخراجی‌ها» (با کلی بازیگر و خط قرمزهایی که پشت سر گذاشت) و... سر پا نگه می‌دارد و این امتیاز مهمی برای یک بازیگر است که در میان بازیگران فعلی سینمای ایران، تنها گلزار پتانسیل آن را داشت که انجامش دهد اما این بار ظاهرا دیگر بازی عوض شده و «شیش و بش» در شرایطی که همه زورش را می‌زند تا پرفروش شود (چیزی مشابه تلاش نافرجامی که فرحبخش در «دردسر بزرگ» برای فروش فیلم خود انجام داد) نمی‌تواند رویای فروش بالای 3 میلیارد را
تجربه کند.
مقایسه تطبیقی فروش «شیش و بش»
با 3 فیلم پرفروش امسال
آنچه در جدول فروش روزانه 3 فیلم پرفروش امسال مشترک است، فروش صعودی آنها از هفته اول به بعد است که در هفته‌های پنجم، ششم و هفتم اکران خود به ماکسیمم فروش خود رسیدند و بعد از آن با کمی افت (که یکی از دلایل کاهش تعداد سینماهای نمایش‌دهنده آنهاست) فروش خود را ادامه دادند، برای مثال «ورود آقایان ممنوع» با 116 میلیون در هفته اول اکران خود به فروش بالای 270 میلیون در هفته‌های دوم و سوم رسید و در هفته‌های چهارم تا هفتم فروش بالای 330 میلیون را تجربه کرد و بعد از هفته هفتم که به‌خاطر قانون اکران تعدادی از سینماهای خود را از دست داد، فروشش تقریبا مانند هفته‌های اول اکرانش ادامه یافت. «شیش و بش» در هفته اول اکران خود به نسبت «ورود آقایان ممنوع» شروع بهتری داشت که این آغاز خوب قطعا به حضور گلزار و غیبت 2 ساله او در سینما (صرفنظر از حضور چند دقیقه‌ای در «دموکراسی ...») مربوط می‌شد اما هرچه جلوتر آمدیم برخلاف 3 فیلم موفق امسال، فروش «شیش و بش» نه اینکه افزایش نیافت بلکه بالعکس روندی نزولی را طی کرد (کاهش 60 میلیونی فیلم در هفته چهارم به نسبت هفته سوم) و در شرایطی که هفته چهارم اکران فیلم سپری شد، هنوز موفق نشده به فروش بالای 260 میلیون در هفته دست یابد.
در جست‌وجوی فرصت‌های از دست رفته
موقعیت و جایگاه هر بازیگری به واسطه 2 دسته فیلم رقم می‌خورد؛ فیلم‌هایی که وی در آنها حضور داشته و فیلم‌هایی که پیشنهاد بازی در آنها را رد کرده یا به هر دلیلی موفق به بازی در آنها نشده است. گلزار امروز قطعا از رد پیشنهاد بازی (یا به روایت دیگر میسر نشدن حضورش به دلایل گوناگون) در «مهمان مامان» و «سربازهای جمعه» پشیمان است، همکاری با
2 استاد مسلم فیلمسازی (جدای از جایگاهی که این 2 فیلم در سینمای ایران و پرونده کاری این 2 فیلمساز دارد) قطعا آینده بهتری برای وی رقم می‌زد. وقتی فیلم‌هایی گلزار از «سام و نرگس» تا «شیش و بش» را دوره می‌کنیم، به وضوح می‌بینیم که وی هرجا با فیلمساز خوب یا فیلمنامه خوبی مواجه شده نتیجه بهتری گرفته است، او کارش را با ایرج قادری آغاز کرد و 2 سال بعد در «شام آخر» جیرانی حاضر شد و «کما» و «بوتیک» (فیلمی که هنوز هم هر وقت دنبال لحظه‌های خوب بازی گلزار می‌گردیم، از آن مثال می‌زنیم) 2 فیلمی بودند که گلزار را در بهترین موقعیت یک سوپراستار قرار دادند، موفقیت این 2 فیلم می‌توانست فرمولی را در اختیار گلزار قرار دهد که وی چگونه می‌تواند هم در فیلمی چون «کما» بازی کند و استقبال عامه مردم را به دست آورد و هم در کنارش در فیلمی بازی کند که در بسیاری از نظرسنجی‌های جزو 10 فیلم برتر دهه 80 سینمای ایران است. او با برقراری تعادل در انتخاب‌های خود میان این 2 گونه فیلم می‌توانست جایگاه خود را به عنوان یک ستاره تثبیت کند که جز بازی در «آتش‌بس» هیچ‌کدام از فیلم‌هایی که وی بعد از «بوتیک» و «کما» بازی کرد، چیزی به کارنامه بازیگری وی نیفزود. او مسیرش را گم کرد و سراب‌هایی چون «توفیق اجباری» و «دو خواهر» نگذاشت او متوجه مسیرش شود و امروز درست به نقطه‌ای رسیده که دیگر حتی خبری از سراب هم نیست. بازی در «توفیق اجباری» و «دو خواهر» با این شرط که گلزار مسیر اصلی حیات حرفه‌ای خود را در چنین فیلم‌هایی دنبال نمی‌کرد، اشکالی نداشت اما او در این مسیر فرورفت و متوجه نشد ماندن در این نوع سینما او را از مقام بازیگر تجاری صرف نیز پایین‌‌تر می‌آورد و فروش بالای این نوع فیلم‌ها نه‌تنها ارمغانی برای او ندارد که حاصل حراج اعتبار او است و وقتی در کنار چنین فیلم‌هایی فیلمی که به بازیگری‌ات اعتبار دهد نداشته باشی، اعتبارت به سرعت ته می‌کشد.
چند سال پیش گلزار در مصاحبه‌ای در پاسخ به این پرسش که «افق اهداف و آرزوهایت کجاست؟» گفته بود: «افقي در کار نيست. بيشتر ترجيح مي‌دهم به لحظه و اکنون فکر کنم.» و این خود مهم‌ترین دلیل سقوط بازیگری است که در روزگاری که دیگر معیار تماشاگر برای تماشای فیلم‌های سینمایی صرفا حضور بازیگران و چهره‌های نامی نیست و حتی امضا دادن و عکس گرفتن و بلیت‌فروشی هم نمی‌تواند مردم را روانه گیشه‌ها کند، مردم همچنان برای دیدن او روی پرده عریض سینما کنجکاوی داشتند (که این مطلب را فروش بالای «شیش و بش» در هفته اول اکران ثابت می‌کند) اما او چون هیچ افقی برای خود متصور نبود، دل به موفقیت‌های مقطعی خوش کرد و فرصت‌ها را یکی پس از دیگری از دست داد. او جدای بازیگری می‌توانست با وسعت بیشتری پیرامونش را رصد کند و از پتانسیل بالای خود در حوزه‌های دیگری استفاده کند اما افسوس که قدرش را ندانست و امروز نه اینکه دیگر ستاره نباشد که برندش اعتبار سابق را ندارد. آیا او به سینمای ایران بازخواهد گشت؟