اسکاتلند و يك پیروزی آسان ديگر؟
در تالين فقط يك تيم بود
جون کارتر:
امشب هشتم اکتبر 2011، اسکاتلند در راه یورو 2012، میهمان لیختن اشتاین است. اسکاتلندی که پس از پیروزی اخیر بر چک، بار دیگر بختش را برای صعود پشت‌سر اسپانیا، قهرمان اروپا و جهان و صدرنشین گروه I، زنده شده می‌بیند. شاید کسب 3 امتیاز امشب مقابل لیختن‌اشتاین از نظر لشکر تایتان‌ها (لقب هواداران متعصب اسکاتلندی) بدیهی باشد اما در عین حال یادآور یک برد بسیار آسان‌تر است که خاطره آن به نهم اکتبر 1996 بازمی‌گردد؛ روزی که آبیها، آسان‌ترین پیروزیشان را در کوتاه‌ترین بازی ملی جشن گرفتند. آنها در یک بعدازظهر پاییزی در تالین پایتخت استونی، ظرف 3 ثانیه 2 امتیاز مقرر آن زمان یوفا برای هر پیروزی را به گلاسکو سوغات بردند، هرچند که... . اسکاتلند در آغاز مقدماتی‌اش در چارچوب جام‌جهانی 1998 پس از پیروزی 2 بر صفر در لیتوانی به استونی پرواز کرده بود و دومین پیروزی بادآورده، مسیر «مک»ها برای صعود به آخرین جام و آخرین تورنمنت معتبری که تا امروز طعمش را چشیده‌اند هموار کرد. دیداری که باید طبق برنامه فیفا 6:45 عصر در ورزشگاه کادریوگ برگزار می‌شد اما به‌خاطر نور غیراستاندارد ورزشگاه، فیفا ساعت بازی را به 3 بعدازظهر منتقل کرد و مسابقه در حالی آغاز شد که جز بازیکنان اسکاتلندی و داور مسابقه کسی در زمین حضور نداشت. اسکاتلند و استونی قبلا در مقدماتی جام‌جهانی 1994 با هم بازی کرده بودند و 2 کشور همکاری‌هایشان را بویژه در فوتبال گسترش می‌دادند. حتی هواداران اسکاتلندی یک ماه پس از آن مسابقه برای بازی دوستانه جام بالتیک به تالین بازگشتند. سپس ملاقات بین روسای اتحادیه‌های فوتبال 2 کشور موجب بالاترین سطح همکاری‌های فوتبال 2 کشور شده بود اما به محض اینکه پای اسکات‌ها در اکتبر 1996 به تالین رسید، روابط بر هم خوردند. مشکل از نور افتضاح ورزشگاه کادریوگ آب می‌خورد. با اینکه نورافکن‌هایی موقتی از فنلاند آورده بودند اما کریگ براون، سرمربی آن موقع اسکاتلند با زیر سوال بردن استاندارد نورافکن‌ها که در ارتفاعی بسیار کم نسبت به زمین نصب شده بودند نسبت به تهدید سلامتی بازیکنان در کناره‌های زمین هشدار داد. ژان ماری گاتنباین، ناظر لوكزامبورگی فیفا ساعت 8 شب قبل از مسابقه با یک نورسنج به ورزشگاه رفت اما تاکید کرد بازی باید در زمان مقرر برگزار شود. اسکاتلندی‌های مکار ظاهرا در برابر این تصمیم سکوت کردند. چند ساعت بعد نشست اضطراری کمیته بین‌المللی اتحادیه فوتبال اسکاتلند به فکسی تهدیدآمیز به فیفا منجر شد و ساعت 2:30 بامداد به وقت تالین، برگه فکسی از مقر فیفا در سوییس زیر در اتاق گاتنباین و داور مسابقه میروسلاو رادومان در تالین انداخته شد. ناظر لوکزامبورگی صبح روز بعد با مافوقانش در زوریخ تماس گرفت. دستور روشن بود: بازی باید به ساعت 3 بعدازظهر منتقل شود. بلافاصله مسؤولان رسمی اسکاتلندی با چند اتوبوس در سطح تالین روان شدند تا هواداران کشورشان را از بارها و کافه‌های سطح شهر جمع کنند و در زمان مقرر به ورزشگاه ببرند اما در حالی که اردوی اسکاتلند برای زمان جدید آماده می‌شد، تیم میزبان هیچ شوقی برای این کار نشان نمی‌داد. آنها دلایل متعددی داشتند؛ اول اینکه بسیاری از بازیکنانشان به صورت پاره‌وقت شاغل بودند و آخرینش این بود که کمپ تمرینی تیم ملی استونی در کثنا در 80کیلومتری تالین قرار داشت. نایب رئیس اتحادیه فوتبال استونی در این باره گفت: «ما به فیفا گفته‌ایم که نمی‌توانیم در زمان جدید حاضر شویم چون تازه در ساعت 4 بعدازظهر برنامه ناهار داریم. می‌دانیم که اسکاتلندی‌ها هم می‌روند و امروز مسابقه‌ای برگزار نخواهد شد.» اما اسکاتلندی‌ها با لشکر تایتان‌ها هواداران دوآتشه‌ای که صورت‌هایشان را آبی و سفید رنگ‌آمیزی کرده بودند، سر ساعت 3 بعدازظهر در کادریوگ حاضر بودند در حالی که از روی سکوها این فریاد به گوش می‌رسید: «در تالین فقط یک تیم هست.» رادومان، داور مسابقه سوت آغاز مسابقه را به صدا درآورد و بیلی دادز توپ را برای جان کالینز، کاپیتان آبیها قل داد و پس از 3 ثانیه دوباره صدای سوت داور این‌بار به نشانه پایان بازی درآمد و هواداران با این آواز به استقبال یک پیروزی بادآورده رفتند: «آسان، آسان، آسان!» یان گالاگر، نویسنده دیلی‌اکسپرس در گزارش فردای آن روز نوشت: «بازی جالب اسکاتلند مقابل استونی فاقد یک عنصر اساسی بود: تیم رقیب.... بدین ترتیب یکی از مسخره‌ترین ایپزودهای تاریخ فوتبال جهان به پایان رسید.» پس از بازگشت، براون، سرمربی اسکات‌ها گفت: «99 درصد مطمئن هستم آنها به فکر حضور با تاخیر بودند که مجازاتش از نظر فیفا فقط جریمه مالی است. اما هنوز هم این اتفاق را باور ندارم». حدود 600 اسکاتلندی ورزشگاه را با جشن پیروزی بادآورده 3 بر صفر ترک کردند و تازه ساعت 5 عصر، اتوبوس تیم‌ملی استونی به کادریوگ رسید و متوجه ماوقع شد. اما روز هفتم نوامبر (یک ماه پس از مسابقه)، کمیته سازماندهی جام‌جهانی در فیفا رای به تکرار مسابقه داد. در اسکاتلند بلافاصله انگشت اتهام را به سمت لنار‌ت یوهانسن، رئیس سوئدی وقت یوفا دراز کردند، چرا که سوئد با 2 امتیاز کمتر در همین گروه پشت‌سر اسکاتلند قرار داشت. این بهترین فرصت برای گرفتن اسکاتلندی‌ها بود. هرچه بود بازی تکراری روز چهارم فوریه 1997 در زمین بی‌طرف (موناکو) برگزار شد و با همان نتیجه‌ای به پایان رسید که آغاز شده بود (صفر بر صفر). اما انگیزه‌ای که آن پیروزی‌های آسان در لیتوانی و استونی به اسکات‌ها داد آنها را در نهایت به عنوان بهترین تیم دوم اروپا، پشت‌سر اتریش صدرنشین گروه چهارم به جام‌جهانی 98 فرانسه فرستاد؛ آخرین تورنمنت معتبری که اسکاتلندی‌ها در آن شرکت کردند.