شده فراز و نشیب‌های فراوانی را پشت سر گذاشته است و آنان که اخبار و رویدادهای این بخش تعیین‌کننده از اقتصاد را دنبال می‌کنند، فهرست‌وار هم که شده می‌توانند روند رو به رشد تولید ایرانی را روایت کنند اما نکته‌ای که شاید به اندازه اهمیت آن مورد توجه و مداقه قرار نگرفته تغییری است که در عرصه نمایشگاه‌های صنعتی و صنعت نمایشگاهی کشور صورت گرفته است.
نمایشگاه بین‌المللی تهران از سالیان دور مکان برگزاری نمایشگاه‌های گوناگون بوده که رشته‌های مختلف صنعتی و تولیدی سهم فراوانی از موضوعات آن داشته و دارند. در سال‌ها و دهه‌های گذشته این نمایشگاه‌ها فرصتی بود تا صنعتگران و فناوران دیگر کشورها تولیدات و دستاوردهای حوزه کاری خود را در معرض دید ما بگذارند و صنعتگر ایرانی محصولات و تکنولوژی‌های گاه قدیمی و بعضا از رده خارج شده آنها را مطالبه کند اما تفاوت اصلی نمایشگاه‌های صنعتی این سال‌ها آن است که هرچند صنعتگران و فناوران خارجی دعوت می‌شوند و حضوري چشمگیر در نمایشگاه دارند لیکن این بار آنان به تماشا و خرید محصولات و تکنولوژی‌های ساخته اندیشه و سرپنجه‌های توانمند ایرانی می‌نشینند. امروز نمایشگاه‌هایی را برگزار می‌کنیم و تکنولوژی و فناوری و ماشین‌آلات ایرانی را در معرض فروش قرار می‌دهیم. به عبارت بهتر، صاحب سطحی از فناوری شده‌ایم که برای معرفی آن نیازمند نمایشگاه هستیم. این کشور از آن روزی که نمایشگاه بین‌المللی را تاسیس کرد تا فناوری را وارد کند، امروز به شرایطی رسیده که برای صدور و فروش فناوری خود، نمایشگاه می‌گذارد. رویکرد متفاوت دیگری که توجه به آن پیام‌های امیدوارکننده‌ای را از حوزه تولید مخابره می‌کند این است که همواره نمایشگاه بین‌المللی را نمایشگاهی می‌دانستیم که در تهران برگزار می‌شود و شرکت‌های خارجی در آن محصولات، ماشین‌آلات و تکنولوژی‌های خود را به ما معرفی می‌کنند اما چندین سال است در خارج کشور نمایشگاه برگزار می‌کنیم. کالاها، خدمات، ماشین‌آلات و تکنولوژی ایرانی در بسیاری از کشورها طرفدار دارد و از ما دعوت می‌کنند تا کالاهایمان را در معرض دید و نمایش قرار دهیم. آمارها نشان می‌دهد، تجار و بازرگانان دیگر کشورها علاقه‌مند به حضور در نمایشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران و بازدید از توانمندی‌ها و نوآوری‌های کشورمان هستند. اگر اطراف ایران چند دایره متحدالمرکز کشیده شود نمایان می‌شود که ما با تمام کشورهای همسایه و هر چه دورتر می‌شویم، با تمام کشورهای دوردست روابط تجاری و اقتصادی داریم و نوع رابطه نیز انتقال تکنولوژی از ایران به سمت آن کشورهاست. البته اگر ایران تکنولوژی مورد نیاز خودش را هم بخواهد، می‌تواند خریداری کند. مبادلات تجاری با بیش از 160 کشور دنیا، نشان از تعامل فعال دیپلماسی تجاری ایران با دیگر کشورها و همت و تلاش مضاعف تولیدکنندگان و بازرگانان ایرانی در جهت تولید صادراتی و حضور در بازارهای جهانی دارد. از این منظر و با در نظر گرفتن این تغییر رویه می‌توان گفت صنعتگر ایرانی این روزها پس از روبه‌رو شدن با واژه و ادعای تحریم، نیشخندی افتخارآمیز می‌زند و به افق‌های دوردست می‌نگرد. گزارش‌ها حکایت از آن دارد که برخی کشورهای پیشتاز در تحریم تجاری علیه جمهوری اسلامی ایران نسبت به گذشته حضور پررنگ‌تری در نمایشگاه‌های تجاری جمهوری اسلامی ایران داشته‌اند. تمام بخش خصوصی در دنیا یک‌صدای مشترک دارند: «ما می‌خواهیم با جمهوری اسلامی ایران، ارتباط تجاری و صنعتی داشته باشیم!» مهم نیست در اروپا، آمریکا یا آفریقا باشند. این صدای مشترک همه آنهاست. اگر حضور پررنگ‌ترشان را می‌بینیم، به خاطر همین است و یکی از مصادیق آن، حضور بیش از 800 شرکت داخلی و خارجی با فضایی قریب 25 هزار مترمربع در یازدهمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت تهران در روزهای اخیر است. با این وصف می‌توان گفت کشوری با مشخصات ایران که این تحولات، شمه‌ای کوچک از توانمندی‌های آن است را نمی‌شود با برخی کاغذپاره به نام قطعنامه تحریم کرد یا به بن‌بست رساند.
مسیر حرکت تکنولوژی به شکل‌های مختلف باز شده و نمایشگاه‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران به محلی برای مذاکره تبدیل شده است.اصولا تولید صادرات‌گرا و تجارت در دنیای امروز تحریم‌پذیر نیست و یازدهمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت تهران نیز از این قاعده
مستثنا نیست.
* سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت