دانش پورشفيعي: محصولی که روزی به دلیل کاهش مصرف روی دست تولیدکننده می‌ماند و تنها با شروع فصل سرما اندک محبوبیتی پیدا می‌کرد و افزایش قیمتی، این روزها به دلیل کاهش عرضه، گران شده است و هر روز سر تیتر اخبار رسانه‌هاست. به راستی چنانچه شهروندان با وجود کاهش این محصول در بازار،کمی در برنامه غذایی خود از تعداد تخم‌مرغ‌ها بکاهند، اتفاق خاصی روی خواهد داد؟ به راستی خیر و یقین بدانید که هیچ بحران غذایی کشور را فرا نخواهد گرفت.
بلواي تخم‌مرغي‌ها
نیک بدانید بلوایی که اکنون تخممرغهای ایرانی به پا کرده‌اند به دور از واقعیت‌های بازار مصرفی کشور است. به طور طبیعی هر زمان که عرضه محصولی در بازار کم می‌شود، تقاضای کاذب برای دریافت آن شدت می‌گیرد. حکایت تخم‌های طلای مرغ‌های ایرانی، داستان آنفلوآنزای زمستان سال گذشته است که با وجود اطلاع مسؤولان امر از این آفت طیور اما اقدام موثری در آن زمان و حتی پس از آن صورت نگرفت. تولیدکنندگان شیوع آنفلوآنزای مرغی در دی‌ماه سال گذشته را عامل گرانی تخم‌مرغ در آغازین روز‌های پاییزی سال 90 می‌دانند. آنفلوآنزای مرغی در آن زمان،مرغداری‌های 3 استان تهران، البرز و قزوین را به‌طور کامل نابود کرد و به حدود 20درصد از مرغداری‌های استان قم هم آسیب صددرصدی رساند. به بیانی دیگر4 استان فوق حدود 50درصد از تخم‌مرغ موردنیاز کشور را تولید می‌کنند و حال آن که شیوع آنفلوآنزای مرغی باعث شد تا حدود 40درصد از جمعیت مرغ‌های تخم‌گذار کشور از بین برود. پس از آن آنفلوآنزا و از بین رفتن مرغان تخم‌گذار و همچنین پیر شدن گله‌های مرغ تخم‌گذار و از آن جا که 6 ماه زمان نیاز است تا هر جوجه به یک مرغ تخم‌گذار تبدیل شود، در نتیجه الان مرغی برای تخم‌گذاری وجود ندارد. حال حتی اگرمرغ‌های ایرانی تخم‌های سه‌زرده هم بگذارند باز جوابگوی کاهش تعداد تخممرغهای تولیدی نخواهند بود. کارشناسان میزان تولید تخم‌مرغ در کشور را سالانه700 تا 750هزار تن اعلام می‌کنند که آنفلوآنزای مرغی پارسال تا30 درصد از این حجم را کاهش داد. در کنار این واقعیت‌ها، عدم رعایت الگوی مصرف از سوی شهروندان زمینه‌ساز آن شده تا دلالان با جولان در بازار سياه این کالا، دنیا را به کام خود کنند.
تصميم مسؤولان اشتباه بود
در این باره نایب رئیس اتحادیه مرغداران مرغ تخم‌گذار تهران در گفت‌وگو با «وطن‌امروز» درباره افزایش قیمت تخم‌مرغ در بازار و بروز نوسانات در این بازار می‌گوید:یکی از مشکلات بازار تخم‌مرغ، تصمیم‌گیری اشتباه مسؤولان در تعیین نرخ محصولات و کالاهاست که متاسفانه به جای اینکه هماهنگی لازم را با اتحادیه‌های استانی و مرتبط با آن محصول فراهم آورند به سراغ اتحادیه مرغداران میهن می‌روند که اظهارات آنها قابل اتکا نیست. ناصر نبی‌پور اضافه می‌کند: لازم است مسؤولان قیمت هر محصول تولیدی را از تولیدکنندگان بگیرند. به اعتقاد نبی‌پور افزایش افسارگسیخته قیمت برخی کالاها و محصولات در برخی مواقع سال ناشی از نظام ضعیف توزیع است، چرا که نظام توزیع کشور قدیمی بوده و به امکانات مدرن مجهز نیست که این موضوع سبب می‌شود قیمت‌ها نوسان داشته باشد. رئیس جامعه دامپزشکان کشور معتقد است اقدامات تعزیراتی در این راستا کارساز نبوده و موجب می‌شود علاوه بر کم انگیزه شدن اشتیاق تولیدکنندگان، از یک سو نابسامانی توزیع و از سوی دیگر گسترش بازار زیرزمین و دلالی تخم‌مرغ را شاهد باشیم.
حرف ما را گوش نمي‌كنند
نایب‌رئیس اتحادیه مرغداران مرغ تخم‌گذار تهران پیشنهاد کرد چنانچه دولت به عرضه و تقاضای تخم‌مرغ در بازار احترام بگذارد، تولیدکنندگان تخم‌مرغ توانایی تامین نیاز داخلی کشور را با تولید سالانه یک میلیون و 200 هزار تن دارند. نبی‌پور قیمت هر کیلوگرم تخم‌مرغ تولید داخل را
2 هزار و 650 تومان اعلام می‌کند و درباره قیمت تخممرغهای وارداتی از ترکیه می‌گوید: هر کارتن تخم‌مرغ وارداتی که حاوی 12 شانه است به قیمت 47 دلار خریداری شده که در نهایت با قیمت هر شانه 5 هزار و 800 تومان به دست مصرف‌کننده می‌رسد. او با تاکید بر اینکه تخم‌مرغ به هیچ روی کالای صادراتی در جهان نیست و فقط سالانه 500 هزار تن تخم‌مرغ در کل دنیا صادرات می‌شود، ادامه می‌دهد: احتیاجی به واردات تخم‌مرغ نداریم چرا که باعث می‌شود مرغدار ایرانی جوجه تخم‌گذار نریزد. نبی‌پور با بیان اینکه تاکنون هیچ جلسه‌ای با اتحادیه‌های تولیدکننده تخم‌مرغ برگزار نشده، می‌گوید: اینگونه رفتار با تولیدکننده تخم‌مرغ صحیح نیست. او از مسؤولان خواست تسهیلات واردات تخم‌مرغ را در اختیار تولیدکنندگان قرار دهند تا آنها نیاز داخلی را برطرف کنند.
واردات بی‌حساب و کتاب
از سوی دیگر عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی با انتقاد از واردات بی‌حساب و کتاب در کشور معتقد است نرخ تخم‌مرغ باید در کشور کنترل شود. قاسم محمدی با تاکید بر ضرورت توجه وزارت صنعت، معدن و تجارت به بازار و تنظیم بازار کالاهای اساسی موردنیاز مردم، اضافه می‌کند: سیستم اقتصادی کشور به لحاظ تعادل در تولید و مصرف به هم خورده است.او با بیان اینکه فروش تخم‌مرغ شانه‌ای 5 هزار تومان برای مردم بسیار بالاست،تصریح می‌کند: در برخی سوپرمارکت‌ها، حتی تخم‌مرغ با قیمت 9 هزار تومان به فروش می‌رسد. وی ادامه می‌دهد: در حالی که تولید به اندازه کافی در کشور وجود دارد، شاهد واردات تخم‌مرغ و گوشت از دیگر کشورها هستیم.