كمتر از يك ماه از آغاز جنبش «والاستريت» ميگذرد اما آتش اعتراضي كه جرقه آن در خيابان وال نيويورك روشن شد، اكنون تقريبا در همه ايالات آمريكا گسترش يافته است.
17 سپتامبر هر سال، يكي از روزهاي ملي آمريكاييهاست؛ 224 سال پيش در روز 17 سپتامبر 1787ميلادي قانونگذاري در آمريكا رسميت يافت و به همين مناسبت هر سال اين روز در اين كشور جشن گرفته ميشد اما امسال گروهي كه خود را «جنبش نوين مقاومت عليه سيستم نابرابر اقتصادي ايالات متحده» ناميده، به سمت خيابان وال حركت كرد تا مشابه اقدام انقلابيون مصر عمل كرده و والاستريت در نيويورك را مبدل به نسخه آمريكايي ميدان التحرير قاهره كند. در والاستريت، «بورس والاستريت» واقع است؛ نماد اقتصاد كاپيتاليستي ايالاتمتحده و مركز اقتصادي آمريكا؛ جايي كه اقتصاد و حتي سياست اين كشور را تامين ميكند.
اين جنبش 200- 150 نفره ابتدا قرار بود نشان اعتراض بيكاران، محرومان و كارتنخوابهاي آمريكايي به سيستم اقتصادي ربوي اين كشور كه نماد آن والاستريت است، باشد ولي رفته رفته حتي كساني كه وضع معيشتي متوسط رو به بالا داشته و به كار هم اشتغال داشتند نيز به آنها پيوستند و شمار متحصنان با وجود خشونت و سركوب پليس و دستگيري فلهاي تظاهركنندگان (بيش از 700تن، فقط در يك روز!) اينك به دههاهزار نفر بالغ ميشود. البته اين جنبش اعتراضي نقطه ضعف بزرگي نيز دارد و آن عدم سازماندهي مشخص و رهبري معين است اما دولت آمريكا از همين جنبش خودجوش نيز به وحشت و هراس افتاده و آرزو ميكند تظاهركنندگان هر چه زودتر متفرق شوند.
آمريكاييها مدتهاست از اوضاع خود ناراضياند؛ از دولتي كه به جاي خروج هر چه سريعتر از باتلاق افغانستان و عراق، هزينه سنگين تريليون دلاري بر آنها تحميل ميكند، از بانكهايي كه با بازپس گيري خانههايشان، آنها را بيخانمان و آواره كردهاند، از سيستم ظالمانه مالياتي كه همه را به خاك سياه نشانده و به جاي آنكه صرف رفاه آنها شود، در خاورميانه خرج امنيت رژيم اشغالگر قدس و جنگ پرهزينه عليه به اصطلاح تروريسم ميشود، از فساد رو به گسترش و افسارگسيخته اجتماعي، نداشتن بيمه، اوضاع وخيم سلامتي و بهداشت، از اقتصادي كه به واسطه چاپ دلارهاي بدون پشتوانه، بزرگ ولي توخالي است و همگان منتظر اعلام ورشكستگي كامل آن هستند، از آزاد بودن و وجود بيرويه و بدون منطق اسلحه در دست همه و قاتل بالقوه بودن هموطنان خود، از نبود امكانات اوليه و ابتدايي و حقوق مختصر شهروندي همانند غذا، پوشاك، سرپناه، درمان، تحصيلات، شغل و... مناسب و بسياري مسائل و مصائب ديگر. در يك كلام، آمريكاييها از «بيعدالتي» موجود در اين كشور به ستوه آمدهاند.
دغدغههايي كه امروز در نيويورك، واشنگتن، كاليفرنيا، تگزاس، نيوجرزی، تنسي، دالاس، لاس وگاس، هيوستون، ويرجينيا، مينياپوليس، دنور، سانفرانسيسكو، شيكاگو، بوستون، پورتلند، دورهام، سياتل، ترنتون، فيلادلفيا، نورفلك، مين، نشويل و... در خلال تظاهرات جنبش«اشغال والاستريت» بيان ميشود، همان مواردي است كه از ابتداي سال 2011 در تونس، مصر، يمن، بحرين، ليبي، اردن و همچنين اسپانيا، يونان، انگلستان، فرانسه و پرتغال مشاهده شده است.
سردمداران جنبش اشغال والاستريت اميدوارند جنبش خود را تا انتخابات رياست جمهوري ايالات متحده در سال آتي بكشانند و مردم را از شرايط نابسامان اقتصادي كه والاستريت برايشان تحميل كرده، رها کنند. امروز متحصنان برابر والاستريت با حضور چهرههاي سرشناس از روشنفكران، سياستمداران و هنرمندان نشان ميدهند قابليتهاي زيادي براي نقد و به چالش كشيدن مقامات اقتصادي و پولي حاكم بر جامعه سرمايهسالار ايالات متحده دارند.
پس از حضور دهها هزار معترض آمريكايي در خيابانهاي واشنگتن ديسي، بنيانگذاران جنبش ضدسرمايهداري «اشغال والاستريت»، نشان دادند توانايي به نتيجه رساندن اهداف اين جنبش را دارند.
پس از حضور شمار زيادي از مردم آمريكا در «واشنگتن» و تجمع گسترده نزديك كاخ سفيد، «باراك اوباما»، رئيسجمهور آمريكا سرانجام مجبور به شكستن سكوت و واكنش به اعتراضهايي شد كه حدود يك ماه است آغاز شده و به سرعت در حال گسترش به سراسر اين كشور است. اوباما اذعان كرد: «تظاهركنندگان از نااميدي گسترده از نظام مالي آمريكا پرده برداشتند. من اين تظاهرات را از تلويزيون تماشا كردم؛ معتقدم اين اعتراضها در حقيقت اعتراض به نظام اقتصادي آمريكاست».
گستردگي اين ناآراميها به حدي است كه رسانههاي مغرض آمريكايي همچون فاكس نيوز نيز مجبور به بازتاب آن شدند، اين شبكه خبري نزديك به پنتاگون در گزارش خود سعي كرد جنبش ضددولتي «والاستريت را اشغال كنيد» را با جنبش جمهوريخواهانه «تيپارتي» كه در حال حاضر در خدمت منافع آمريكاست مقايسه كند. ديگر رسانههاي آمريكايي نيز با استفاده از كلماتي همچون «تظاهرات كور يا پراكنده» يا القاي اينكه معترضان داراي خواستههاي پراكنده و متفاوتي هستند، به دنبال بهاصطلاح «كاناليزه كردن» اخبار مربوط به ناآراميهايي هستند كه وحشت مقامات اين كشور را برانگيخته است.
شايد به خاطر همين وحشت است كه شبكه خبري «پرستيوي» از وجود يك هيات مخفيانه در آمريكا با نام «هيات مرگ» پرده برداشت كه بدون حكم دادگاه اجازه قتل شهروندان آمريكايي را دارند. پرستيوي اعلام كرد، گروهي از مقامات ارشد دولت آمريكا اذعان ميكنند هياتي مخفيانه در اين كشور فعال شده كه ميتواند بدون اخذ هيچ حكمي اقدام به ترور و قتل شهروندان خود كند. اين هيات وابسته به شوراي امنيت ملي آمريكاست. تظاهرات ضدسرمايهداري آمريكا ابتدا در 26 شهريور و با فراخوان اينترنتي چند دانشجو با عنوان «والاستريت را اشغال كنيد» آغاز و به سرعت به سراسر آمريكا كشيده شد. برخي از خواستههاي معترضان را ميتوان از شعارها و دستنوشتههاي آنها فهميد: «سرمايهداري ديگر جواب نميدهد، ما تغيير ميخواهيم، فرزندان ما را از ديگر كشورها بازگردانيد، جنگ بس است، والاستريت را بازخواست كنيد، دموكراسي ميخواهيم، عدالت كجاست، آمريكا متعلق به مردم است نه شركتها، ما خانه ميخواهيم، اينجا ميدانالتحرير آمريكاست، حرص و طمع شماست كه ما را ميكشد، داشتن شغل حق ماست و...» از جمله اين شعارها و دستنوشتههاست كه بيش از هر چيز مشكلات گسترده موجود در اين كشور را نشان ميدهد. روزنامه «گلوب اند ميل» كانادا با انتشار مقالهاي درباره ناآراميهاي آمريكا نوشت: گستردگي اين اعتراضها نشان ميدهد، مردم اين كشور ديگر خسته شدهاند. اين اعتراضها به صدها شهر آمريكا كشيده شده و به نظر ميرسد جنبش «اشغال والاستريت» با همين سرعت در حال جهاني شدن است!
اتحاديههاي بزرگ كارگري آمريكا نيز با حمايت از جنبش «والاستريت را اشغال كنيد»، به صف معترضان ضدسرمايهداري پيوستهاند. برخي اتحاديههاي بزرگ آمريكا همچون اتحاديه كاركنان شهرداريهاي آمريكا، اتحاديه كاركنان ارتباطات و اتحاديه ترانزيت حمايت خود از جنبش اعتراضي «اشغال والاستريت» را اعلام كردند.
از طرفي اتحاديه كارگران حملونقل آمريكا نيز اعلام كرد همه 38 هزار عضو اتحاديه به صف معترضان پيوسته و براي رسيدن به اهداف ضدسرمايهداري معترضان تلاش خواهند كرد.
به نوشته روزنامه «گاردين» انگليس، اتحاديه 700هزار عضوي كاركنان ارتباطات آمريكا و اداره هواشناسي منطقه اروپا نيز با حمايت همهجانبه از اعتراضات «والاستريت»، آن را «راهكاري درست براي ابراز خشم همه مردم آمريكا» عليه سياستهاي اقتصادي آمريكا عنوان كردند.
برخي گزارشها نيز از تصميم فدراسيون آموزگاران آمريكا براي پيوستن به جمع معترضان خبر ميدهند. بسياري از شخصيتهاي سياسي، اقتصادي و هنري اين كشور با اعلام حمايت از اعتراضهايي كه از 17 سپتامبر (26 شهريور) آغاز شده، جنبش مردمي، خودجوش و ضدسرمايهداري نيويورك را كه در حال سرايت به سراسر آمريكاست، ياري كردند.
روزنامه «مردم»، ارگان حزب حاكم چين نوشت، قانونگذاران آمريكايي كه قادر به حل مشكلات اقتصادي كشورشان نيستند، با ناديده گرفتن معترضان، در واقع قصد سرپوش گذاشتن بر ناتواني خود را دارند.
اين روزنامه سپس آمريكا را متهم به استفاده از حربههاي سياسي براي مخفي نگاه داشتن ناتوانيهايي دانست كه امروز به شكل اعتراضات مردمي در سراسر اين كشور نمود پيدا كرده است. چين بزرگترين طلبكار آمريكاست.
رهبر تجزيهطلبان ايالت ورمونت آمريكا نيز با اشاره به اوضاع ناآرام حاكم بر اين كشور گفت: «آمريكا شيطان بزرگ است». توماس تيلور، استاد بازنشسته اقتصاد و رهبر جنبش تجزيهطلب ورمونت گفت: برخلاف باور عموم، نيويورك بزرگترين شهر در جهان انسانها نيست، بلكه «والاستريت» خانه شيطان بزرگ است.
تيلور با بيان اينكه «دولت ما تحت اداره و مالكيت والاستريت و شركتهاي آمريكايي است» تصريح كرد: اين امپراتوري رو به افول است. تجزيهطلبان و هواداران افزايش اختيارات ايالتهاي آمريكا در عرصههاي سياسي اين كشور حضور گسترده دارند و پيشينه فعاليتهايشان به پيش از انتخاب اوباما بازميگردد.
نكته جالب، قابل تامل و درسآموز آن است كه رسانههاي آمريكايي و از جمله نيويورك تايمز به اين مساله اعتراف دارند كه جنبش جوانان معترض آمريكايي از جوانان معترض مصري درميدان التحرير الهام گرفته است؛ نكتهاي كه 5 ماه پيش حضرت آيتاللهالعظمي خامنهاي رهبر حكيم انقلاب اسلامي به روشني آن را پيشبيني و تاكيدفرمودند: اين بيداري ملتها آمريكا و اروپا را نيز دربر خواهد گرفت.