جناب عبدی! حضور شما در چند سال اخیر در تئاتر کمرنگ شده است علت را در چه می‌دانید؟
بعد از اجرای تئاتر «خاک تا افلاک» که اتفاقا با همین گروه تئاتر فدک همکاری داشتم، بیشتر درگیر فعالیت‌های سینمایی شدم و بعد هم مشکل بیماری که می‌دانید این اجازه را به من نداد بیشتر کار کنم تا اینکه پیشنهاد این نقش از طرف گروه فدک به من ارائه شد و بازی در این نقش را شروعی برای کار تئاتر می‌دانم.
در حال حاضر بیشتر متمایل به بازی در عرصه تئاتر هستید یا به سینما رجوع خواهید کرد؟
میل باطنی من بیشتر تئاتر است و دلم می‌خواهد در این دوره بیش از پیش تئاتر کار کنم تا سینما. البته این به این معنا نیست که سینما را ترک می‌کنم. در واقع احساس می‌کنم به نوعی هنر تئاتر نسبت به سینما مظلوم‌تر واقع شده و من خودم را به تئاتر مدیون می‌بینم.
اشاره به مظلوم واقع شدن تئاتر در برابر سینما کردید. این مظلومیت را بیشتر توضیح می‌دهید؟
یکی از علت‌هایی که من تئاتر را مظلوم می‌بینم، نبودن سالن‌های مناسب برای اجرای تئاتر است، به طور مثال ما کمبود سالن را با تبدیل سالن‌های سینما به تئاتر جبران می‌کنیم که این اصلا درست نیست و سالن‌های حال حاضر مثل تئاترشهر بیشتر مکانی برای اجرای موسیقی و کنسرت در نظر گرفته شده تا تئاتر، تالار وحدت هم همین‌طور، برای مراسم خاص و جشن‌های خاص تعبیه شده بود. فقط سالن سنگلج می‌ماند که هرچند اجرای «اکبرآقا آکتور تئاتر» موجب احیای آن شد ولی الان نیاز به حمایت بیشتر دارد. سالن‌های چهارسو، سایه و... هم نیاز تئاتر را برطرف نمی‌کنند. البته ما شاهد اجرای نمایش در فرهنگسراها هم هستیم ولی در این مکان‌ها استاندارد‌های تئاتر لحاظ نشده است. پس تئاتر مظلوم است چون هنوز مکان مناسب برای اجرا و تمرین برای خودش ندارد تا بتواند جذب مخاطب بیشتر داشته باشد تا رسالت خود را بیان کند. تئاتر ایران نیاز به مخاطب بیشتری است.
بالاخره برای حل این مشکلات چه باید کرد؟
این 2 مشکل در کنار هم هستند، شما وقتی توانستید مخاطب بیشتری را جذب هنر تئاتر بکنید افراد بیشتری برای سرمایه‌گذاری و اجرای تئاتر وارد این عرصه می‌شوند و ما شاهد ساخت سالن‌های جدید و مخصوص تئاتر هستیم اما اگر مخاطب کم باشد نباید انتظار چنین اتفاقاتی را داشت و نیاز اولیه تئاتر ما نبود جای مناسب برای تمرین است.
آقای عبدی! کم بودن مخاطب تئاتر را در نبود نمایشنامه، کارگردانی یا بازی‌های خوب می‌بینید یا مشکل چیز دیگری است؟
مشکل در بدنه تئاتر است، در همه چیز آن و هنرمندان متاسفانه وقت کافی را صرف اجرای مناسب و درخور نمی‌کنند. اجراها و نمایش‌های روی صحنه یا بسیار سنگین و ثقیل هستند که فقط مخاطب خاص دارد که این بخش هم تعداد اندکی از تماشاگران تئاتر را تشکیل می‌دهند یا بی‌محتوا هستند و طنزهای زننده در آنها دیده می‌شود که از تئاتر دور است و در شأن این هنر نیست. مردم باید با تئاتر صحیح آشنا بشوند یعنی طبق سلیقه‌های مردم عمل کرد و چون این سلیقه‌ها مدام در حال تغییر است ما هم در تئاتر باید دنبال راه اصلاحی باشیم و راهکاری برای معالجه تئاتر پیدا کنیم و با سالم‌سازی سلیقه‌های مردم می‌توان تئاتر خوب ارائه داد که نتیجه آن بازگشت تماشاچی به تئاتر است و این هنر به رونق نزدیک می‌شود که به تبع آن سالن‌های بیشتر و مناسب و مکان‌هایی برای تمرین خواهیم داشت.
کمی هم درباره نمایش صحبت کنیم، شما به عنوان یک بازیگر شناخته شده و حرفهای کار با دیگر بازیگران نمایش «پنجره فولاد» که همانند شما شناخته شده نیستند را چطور می‌بینید؟
در تئاتر بازیگر حرفهای و غیرحرفه‌ای به آن معنی که در سینما مطرح است، نداریم. بازیگران این نمایش خودشان تربیت شده گروه تئاتر فدک و همگی دوره‌دیده هستند. این گروه بیشتر مثل مدرسه تئاتر عمل می‌کند، حتی هنرورها (که من معتقد نیستم در تئاتر مثل سینما هنرور داریم) هم می‌توانند همان تاثیری را که بازیگر نقش اول می‌گذارد را بگذارند. چون در تئاتر بین کسی که نقش محوری را ایفا می‌کند و کسی که نقش کمرنگ‌تری دارد هیچ فرقی وجود ندارد و حساسیت اثر به هر دوی آنها وابسته است، در نتیجه مسؤولیت هر دو در مقابل تماشاگر یکسان می‌شود. استاد بیضایی در جایی بعد از تماشای نمایشی وقتی از ایشان درباره بازی‌ها پرسدند، اینگونه پاسخ داد: «بازی کسی که نقش جنازه را ایفا می‌کرد با وجود اینکه در گونی بسته شده بود آنقدر عالی بود که من لحظه‌ای شک نکردم که او زنده است.» در تئاتر هنرمند بزرگ مهم است به این معنی که نقش را عالی بازی کند نه نقش محوری داشتن و محور شخص بازیگر است و این بازی‌ها هستند که اثر را زیباتر جلوه می‌دهند.
این سلیقه‌سازی برعهده کیست؟
طبعا برعهده اهالی تئاتر است چون ما در ایران بخش خصوصی در تئاتر نداریم، باید بخشی از این کار برعهده مدیران تئاتر باشد.
از نقشی که بازی می‌کنید و علت پذیرفتن آن هم می‌گویید؟
نمایش «پنجره فولاد» علاوه بر اینکه بر تم مذهبی استوار است اما ته‌مایه‌ای از طنز هم در آن گنجانده شده است. یکی از شخصیت‌های کلیدی داستان «ابراهیم» است که بازخورد اثرات بعد از جنگ را در جامعه نمایندگی می‌کند. بیشتر مردم جامعه امروز پیشینه‌ای در جنگ دارند یا در جنگ حضور داشته یا اثرات جنگ بر وجودشان سیطره انداخته است و من هم در نقش یک جانباز که در حرم امام رضا(ع) کار می‌کند بازی می‌کنم و علت پذیرفتن این نقش از جانب من وجود تیم فدک بود که خود این افراد هم جانباز هستند و افتخار می‌کنم که در کنار این دوستان هستم چرا که این دوستان بعد از جنگ دوباره راهی کلاس‌های درس شده‌اند و با داشتن معلولیت‌های ناشی از جنگ به راهشان ادامه دادند و به نظر من این عزیزان با آدم‌های معمولی فرق می‌کنند و کار در کنار آنها احساس غرور را در آدم ایجاد می‌کند. حس خوب این اشخاص به‌راحتی به دیگران منتقل می‌شود و کار در کنار آنها آسان و دلپذیر می‌شود. به طور مثال من که آدم سختگیری در قرارداد بستن هستم و سختگیرانه عمل می‌کنم اما در زمان همکاری با فدک اصلا به این موضوع فکر نمی‌کنم و هرچه آنها به عنوان دستمزد به من می‌دهند از نظر من قابل قبول است. همچنین این نقش با توجه به اینکه قبلا هم این نمایش اجرا شده و مورد استقبال مردم واقع شده بود، من هم تصمیم گرفتم دوباره آن را برای مردم بازی کنم.
آقای عبدی! در اجرای نمایش چقدر از متن کمک گرفتید و چقدر از بداهه‌های بازیگری خود استفاده کردید؟
شاید کمتر از 10 درصد از تجربه شخصی خود استفاده کردم و بیشتر سعی‌ام بر این بوده که به متن رجوع کنم و تلاش کردم آنچه در متن گفته شده را روی صحنه پیاده کنم چرا که متن به تمام زوایای ریز و درشت شخصیت پرداخته است.
میان تم مذهبی نمایش و سویه طنز آن تفاوتی احساس نکردید؟
از نظر من تفاوتی بین آنها نیست و شخصا این تقسیم‌بندی را قبول ندارم و فکر می‌کنم می‌توان مفاهیم مذهبی را در تئاتر پیاده کرد و چه بهتر که همراه با طنز باشد و شیرین بیان شوند چرا که اگر این حرفهای اصلی با روش‌های صحیح مطرح شود مخاطب هم جذب آن می‌شود و با اینگونه نمایش‌ها (پنجره فولاد) می‌توان جوانان را بیشتر با این مفاهیم آشنا کرد و اگر ما مخاطب نداشته باشیم، نمی‌توان این مفاهیم را انتقال داد. شاید تنها تفاوت اینگونه تئاترها در شیوه انتقال مفاهیم و دیالوگ‌هاست که کار سنگینی را می‌طلبد.
به‌عنوان سوال آخر در چند سال اخیر حال و هوای تئاتر را چطور ارزیابی می‌کنید؟
در یک کلام باید گفت تئاتر ایران بیمار است و مشکل از بدنه آن است. این روزها شاهد تئاتر در سالن‌های تئاتر کشور نیستیم و این امر نه فقط در چند سال اخیر که حتی در گذشته هم به چشم خورده و تاحدودی من این امر را هم ضعف در مدیریت تئاتر و هم در اهالی تئاتر می‌دانم. امیدوارم شاهد پایان این روند در تئاتر باشیم.