«نیجر» فصل جدیدی در تاریخ فوتبال خود گشوده است.آنها تابستان سال آینده (زمستان نیمکره شمالی) میهمان میزبانان مشترک جام ملت‌های آفریقا، گابون و گینه استوایی، هستند. دوباره پاراگراف بالا را بخوانید، آن وقت حتما از شنیدن این همه نام جدید و عجیب در فوتبال قاره سیاه گیج می‌شود چون «نیجر» کشوری است جدای از «نیجریه»، قدرت سنتی آفریقا، «نیجریه» بزرگ در همان مرحله مقدماتی جام ملت‌های 2012 جا‌ماند و البته شگفتی چندانی در کار نبود، چراکه ظهور پیاپی قدرت‌ها در گوشه و کنار قاره سیاه تبدیل به یک سنت شده است. در نیم‌قرن اخیر تنها بعضی کشورهای غربی شمال آفریقا به اضافه کامرون از خود ثبات نشان داده‌اند. نیجر همسایه شمالی و بسیار فقیر نیجریه نفت‌خیز برای نخستین‌بار است که به جام سیاهان پا‌می‌گذارد، در حالی که میزبانان مشترک جام 2012 هم خود 2 کشور غیرمتعارف هستند در غرب آفریقا و میان نیجریه و کامرون.
خود نیجریه که این‌بار در مرحله گروهی مقدماتی حذف شد، تنها غولی نبود که به جمع 14 مسافر جام‌ملت‌های 2012 آفریقا در گینه استوایی و گابون راه نیافت. «ابرعقاب‌ها» که آخرین‌بار در سال 1986 از این تورنمنت جا مانده بودند می‌توانند در بغض این ناکامی با مصر، قهرمان 3 دوره اخیر جام آفریقایی، آفریقایجنوبی میزبان جام‌جهانی 2010 و حتی کامرون باثبات شریک شوند.
تصورش مشکل نیست که چه تیم‌هایی جایگزین این بزرگان افول کرده شده‌اند. سودان (البته بدون بخش جنوبیاش)، گینه، بورکینافاسو، بوتسوانا، لیبی و البته نیجر. با این وصف یا باید بگوییم یک شگفتی بسیار بزرگ در فوتبال آفریقا رخ داده است یا اینکه دوران جدیدی آغاز شده است.اما در هر صورت «نیجر» بزرگ‌ترین ادیسه را در راه صعود تاریخی‌اش خلق کرده است. آنها به‌رغم شکست 3 بر صفر جمعه گذشته در قاهره در آخرین روز بازی‌های مقدماتی، در حالی صدرنشین گروه G شدند که مصر، قدرتمندترین تیم قاره و قهرمان بلامنازع 3 دوره اخیر جام آخر شد. هر کسی جدول این گروه را ببیند شاید تصور کند ترتیب تیم‌ها دچار وارونگی شده است.
در روز آخر آفریقایجنوبی و سیرالئون دیگر تیم‌های این گروه با تساوی بدون گل مجموع امتیازهایشان را به نیجر صدرنشین رساندند اما کنفدراسیون فوتبال آفریقا (CAF) در اینگونه مواقع لیگی کوچک از تیم‌های هم‌امتیاز تشکیل می‌دهد که در این لیگ کوچک باخت آخر نیجر به مصر قعرنشین و حذف شده به حساب نمی‌آمد. پس «مردان منا» (لقب نیجری‌ها) پر کشیدند و میهمان جام 2012 شدند، در حالی که بزرگ‌ترین تورنمنتی که آنها تاکنون شرکت کرده‌اند نسخه سطح پایین جام ملت‌هاست با عنوان قهرمانی ملت‌های آفریقا که کشورهای قاره با تیم‌های جوانان یا منتخب لیگ داخلی‌شان در آن حضور می‌یابند.
اتفاقا در آخرین دوره این تورنمنت بومی که فوریه سال جاری میلادی (2011) در سودان برگزار شد، نیجر با ترکیبی که بسیار به ترکیب تیم ملی بزرگسالانش نزدیک بود حاضر شد و درخشش خوبی داشت. آنها با هدایت مربی بومی‌شان هارونا داولا، از گروهی که تیم‌های منتخب غنا و زیمبابوه در آن بودند بالا رفتند و در نهایت در ورزشگاه الهلال شهر «اومدورمان» آنها در ضربات پنالتی مغلوب سودان میزبان شدند و از رسیدن به نیمه‌نهایی بازماندند، سودانی که خود با ترکیبی شبیه تیم ملی اصلی‌اش در این تورنمنت فرعی حاضر شده بود. پس از همین جا می‌توان به یکی از رازهای مربوط به اوج گرفتن تیم‌های درجه دوم و سوم آفریقا و حذف بزرگان پی برد، در شرایطی که بزرگان قاره برای جمع کردن ستاره‌های لژیونر گرانقیمتشان از اروپا و دیگر نقاط جهان حتی برای بازی‌های رسمی مشکل دارند، امثال سودان و نیجر، تیم‌هایی دارند که مدت‌هاست کنار هم بازی می‌کنند و کاملا هماهنگ و متحد و آماده هستند. این همان رویکردی بود که از 3 دهه پیش باعث اوجگیری شگفتی‌سازان آفریقایی چون کامرون، تونس، مراکش، الجزایر و بعدتر نیجریه در جام‌های جهانی شده بود و حالا در داخل خود آفریقا، تازه‌واردان از این رویکرد بهره می‌برند.نیجر که به عنوان ضعیف‌ترین تیم پا به گروه مرگ گذاشت در زمره همین شگفتی‌سازان است. در گروه G حتی آفریقایجنوبی قهرمان جام ملت‌های 1996 که در جام‌جهانی با بزرگ‌ترین‌ها رقابت کرده و حتی فرانسه را شکست داده بود نیز در مقابل فراعنه شکست‌ناپذیر برای خود شانسی متصور نبود چه رسد به سیرالئون که یک تیم در حال قدرت گرفتن شناخته می‌شد و در آخر نیجر بود که در ابتدا حتی کورسویی از امید هم نداشت.
اما 3 انقلاب باعث شد ورق برگردد. نخست انقلاب قطب‌های جدید با روش‌های جدید در فوتبال آفریقا، بعد انقلاب در تیم‌ملی آفریقایجنوبی پس از جام‌جهانی که باعث نتایج ضعیف بافانا‌ـ بافانا شد و در آخر انقلاب مردم مصر که تمرکز ملی‌پوشان سرزمین اهرام را به‌هم ریخت.
نیجر کارش را در گروه G با شکست 2 بر صفر از آفریقایجنوبی در ورزشگاه میزبان جام‌جهانی 2010، نلسپروئیت، آغاز کرد ولی بلافاصله با پیروزی یک بر صفر بر فاتح هفت‌باره جام ملت‌های آفریقا همه را شوکه کرد. پیروزی در نیامی (پایتخت نیجر) به لطف گل عالی موسا مازو، مهاجم قرضی باشگاه بلژیکی زولته وارگم از زسکا‌مسکو روسیه محقق شد.
آن شب آنها مهم‌ترین نتیجه مقدماتی جام 2012 را گرفته بودند و این اعتماد به‌نفس عجیبی به غزال‌های صحرا موسوم به «منا» می‌داد. با ادامه نتایج افتضاح مصری‌ها به‌خاطر وقوع انقلاب، نیجر تنها 2 پیروزی دیگر برای صدر‌نشینی بلامنازع گروه نیاز داشت و باقی ماجرا همان بود که ابتدا آمد.
بدین‌ترتیب نسلی طلایی از این کشور 2 پاره شده میان صحرای خالی از سکنه آفریقا و رود پرآب نیجر برخاستند که افتخاری تاریخی را رقم زده‌اند و چه‌بسا افتخارات بیشتری تابستان آینده در گینه‌بیسائو و گابون، در تورنمنتی که شاید عجیب‌ترین دوره جام آفریقایی در 70 سال اخیر باشد، انتظارشان را بکشد. این نسل یک رهبر مقتدر به نام لائووالی موسوم به پله نیجر دارند و استعداد‌های بزرگی چون کاسالی، مازو، بولوسی، ایسوخو، کوفی، محمد چیکوتو و بوباکار تالاتاتو تحت هدایت داولا، که حالا قهرمان مردم کشورش است. کشوری که مردمش به‌طور میانگین در روز تنها کمی بیش از یک دلار درآمد دارند و 80 درصد آن را شن‌های کویر بزرگ آفریقا بلعیده‌اند. نه مثل همسایه جنوبیاش نیجریه نفت دارد و نه بر دریا و راه‌های تجاری دسترسی.
فوتبال تنها راه نجات آنها برای بیرون آمدن از انزوایی جغرافیایی و تاریخی است و فعلا تا مقدماتی جام‌جهانی 2014، همین فوتبال باعث می‌شود که برای نخستین‌بار همسایگان جنوبی‌شان به آنها حسادت کنند.