گروه اجتماعي: سال 90 اگرچه از سوی شهرداری تهران به عنوان سال تحول و فرهنگسازی در زمینه استفاده از دوچرخه در شهر عنوان شد اما اکنون که نیمی از سال گذشته است آنچنان که باید در این زمینه کار و تحولی ایجاد نشده است.بهمن‌ماه سال گذشته بود که تشکری‌هاشمی، معاون حملونقل و ترافیک شهرداری تهران در گفت‌و‌گو با «وطن‌امروز» از راه‌اندازی خطوط ویژه دوچرخه‌سواری در همه مناطق تهران در سال 90 خبر داد. با این وجود پس از گذشت 6ماه از سال اقدام در‌خور توجهی در این زمینه صورت نگرفت طوری که تنها گاهی اوقات می‌توان در پیاده‌روهای منطقه 8 شهرداری که پایلوت این طرح بود دوچرخه‌سوارانی را مشاهده کرد. با این حال گرچه این طرح نوپاست اما با توجه به آلودگی هوای تهران و افزایش روزانه وسایل نقلیه موتوری باید بر اجرای آن و فرهنگسازی برای مردم در این باره تاکید کرد. شاید انتظار برگزاری همایش‌هایی در این باره از شهرداری تهران بیشتر می‌رفت اما روز گذشته ستاد مدیریت حملونقل سوخت کشور پیشقدم شد و در اولين كنفرانس بين‌المللي دوچرخه شهري را در تهران برگزار کرد.
كاهش مصرف سوخت با هدفمندي يارانه
محمد رویانیان رئیس این ستاد در این همایش با اشاره به اینكه دبیرخانه كنفرانس بین‌المللی استفاده از دوچرخه در حمل و نقل شهری در ستاد سوخت تشكیل شده است، اظهار كرد: این دبیرخانه به دستور رئیس‌جمهور تشكیل شده و بر این اساس آیین‌نامه‌های مربوط به توسعه حمل و نقل عمومی از طریق دوچرخه نظیم خواهد شد. وی با اشاره به اجرای سهمیه‌بندی بنزین و هدفمندی یارانه‌ها، به نقش این 2 مهم در كاهش مصرف سوخت اشاره كرد و گفت: در 6 ماه نخست امسال مصرف سوخت در كشور به طور متوسط روزانه 4 میلیون لیتر در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته كاهش یافته است. به گفته وی، متوسط مصرف روزانه بنزین در سال گذشته 64 میلیون لیتر بود كه هم‌اكنون این میزان به 60 میلیون لیتر رسیده است. رویانیان همچنین با اشاره به اینكه در سال 84 مصرف بنزین روزانه تهران 14 میلیون لیتر بود، اظهار كرد: این میزان هم‌اكنون به 12 میلیون لیتر كاهش یافته است. وی با تاكید بر اینكه با گذشت حدود یك سال از اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها، دولت عزم جدی دارد كه گام‌های جدیدی در بهینه‌سازی حمل و نقل بردارد، افزود: با وجود اینكه روند كاهش مصرف بنزین با اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها مطلوب بوده است اما بنا به دستور رئیس‌جمهور، گام‌های بلندتری در حوزه توسعه حمل و نقل عمومی و كاهش مصرف سوخت برداشته خواهد شد كه استفاده از دوچرخه در معابر شهری و روستایی یكی از این گام‌هاست. رئیس ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت با بیان اینكه در حال حاضر حدود 50 تا 60 میلیون نفرسفر شهری در كشور صورت می‌گیرد، اظهار كرد: می‌توان با توسعه حمل و نقل پاك و استفاده از دوچرخه تا 10درصد از سفرهای كوتاه شهری كاست.رویانیان با بیان اینكه هزینه مصرف بنزین در تهران 4 میلیارد تومان در سال است، خاطرنشان كرد: این میزان هزینه موجب ترافیك، افزایش خطر و آسیب‌های دیگر می‌شود. وي در خاتمه با بیان اینكه ایران با تولید
یك میلیون و 600 هزار خودرو در سال گذشته، هم‌اكنون در جایگاه سیزدهم تولید خودرو در جهان ایستاده است، اظهار كرد: این در حالی است كه رتبه ایران در تولید دوچرخه بالای 100 است و به نظر می‌رسد وقت آن رسیده كه این مساله معكوس شود.
جوانان ما دوچرخه‌سواري بلد نيستند!
همچنین رئيس سازمان حفاظت محيط‌زيست كشور در سخنانی به عنوان میهمان این همایش اظهار داشت: اگر بتوان با توسعه استفاده از دوچرخه در حملونقل عمومي سهم خودروهاي شخصي را كاهش داد، مي‌توانيم ظرف 10 سال آينده 10 درصد از آلاينده‌هاي جوي را کاهش داده و به 283 هزار تن برسیم.محمدجواد محمدي‌زاده عنوان كرد: افزايش بي‌رويه استفاده از حامل‌هاي انرژي اگرچه موجب توسعه صنعتي شد و كشور را در مسير بالندگي هدايت كرد اما آثار زيانبار آن نشر آلاينده‌ها در اتمسفربود.وي با بيان اينكه در سند چشم‌انداز 1404 به اين موضوع توجه ويژه‌اي شده است، اظهار كرد: بر اساس اين سند پايه و اساس 10درصد حملونقل عمومي، دوچرخه خواهد بود و جهت‌گيري 15درصد تهيه زيرساخت‌ها، مديريت، اجرا و طراحي حملونقل شهري با فرض استفاده از دوچرخه صورت خواهد گرفت.وي با بيان اينكه هنوز در هيچ نقطه‌اي از كشور به طور جدي طراحي سامانه‌هاي ترافيكي با تمركز بر دوچرخه صورت نگرفته و زيرساخت‌هاي آن تامين نشده است، ادامه داد: اگرچه در برخي شهرها نظير كاشان و قم مردم به شكل سنتي از دوچرخه استفاده مي‌كنند اما بايد جهت‌گيري‌هاي مديريت شهري، طراحي و اجراي زيرساخت‌هاي حملونقل عمومي با مدل دوچرخه باشد.
رئيس سازمان حفاظت محيط‌زيست در ادامه با اشاره به اينكه در حال حاضر بسياري از كشورهاي جهان از دوچرخه به عنوان يك مد حمل‌و‌نقلي استفاده مي‌كنند، عنوان كرد: به عنوان مثال در شهرهاي مختلف چين 11 تا 47 درصد سهم حملونقل عمومي به دوچرخه اختصاص دارد.به گفته وي، در شهرهاي بزرگ و متوسط هند نيز سهم قابل توجهي از حملونقل عمومي به وسيله دوچرخه انجام مي‌شود و اين وسيله به عنوان سامانه ايمن، ارزان و مطمئن محسوب مي‌شود.وي خاطرنشان كرد: در شهرهاي بزرگ كشورهاي پيشرفته در هر خانه حداقل يك دوچرخه وجود دارد و در شهرهاي كوچك نيز 33 درصد مردم از دوچرخه استفاده مي‌كنند.محمدي‌زاده با اشاره به مشكل فرهنگي كشور ما در حوزه استفاده از دوچرخه اظهار كرد: در كشور ما از دوچرخه تنها به منظور تفريح و بيشتر براي گروه سني كودك و نوجوان استفاده مي‌شود طوري كه در حال حاضر جوانان ما حتي بلد نيستند دوچرخه‌سواري كنند.وي با بيان اينكه در شهر تهران 5/3 تا 8/3 ميليون خودرو در حال تردد است، گفت: مي‌توانيم با توسعه حملونقل پاك، بويژه استفاده از دوچرخه از حجم خودروهاي در حال تردد بكاهيم.رئيس سازمان حفاظت محيط‌زيست كشور گفت: اگر قرارداد با ونزوئلا و برخي ديگر از كشورها براي صادرات دوچرخه نبود آيا صنعت دوچرخه‌سازي كشور ورشكست نمي‌شد؟محمدي‌زاده با بيان اينكه سالانه يك‌ميليون و 886 هزار و 400 تن مواد آلاينده از طريق منابع متحرك در جو كشور منتشر مي‌شود، خاطرنشان كرد: سهم خودروهاي شخصي از اين حجم آلاينده‌ها، بالغ بر830 هزار تن است.رئيس سازمان حفاظت محيط‌زيست كشور ادامه داد: اگر بتوان با توسعه استفاده از دوچرخه در حملونقل عمومي سهم خودروهاي شخصي را كاهش داد، مي‌توانيم ظرف 10 سال آينده 10 درصد اين سهم را كاهش دهيم.وي يادآور شد: بر اساس برنامه‌ريزي صورت گرفته كه شامل افزايش استانداردها و در عين حال توسعه حملونقل پاك و استفاده از دوچرخه است طي 10 سال آينده حجم آلاينده‌هاي خودروهاي شهري به 283 هزار تن كاهش خواهد يافت.وي با تاكيد بر ضرورت به كارگيري سياست‌هاي سختگيرانه در توسعه حملونقل پاك و استفاده از دوچرخه اظهار كرد: تحقق اين هدف نيازمند فرهنگسازي، الگوسازي صحيح، برنامه‌ريزي و طراحي و اجراي بموقع و صحيح زيرساخت‌هاي لازم در اين حوزه است.
ضرورت توليد دوچرخه برقي
وي ديگر مزيت به كارگيري دوچرخه در حملونقل عمومي را كاهش آلودگي صوتي دانست و خاطرنشان كرد: اخيرا سازمان حفاظت محيط‌زيست به اين موضوع ورود كرده و آيين‌نامه‌هايي براي مقابله با آلودگي صوتي تدوين كرده است.محمدي‌زاده در عين حال با اشاره به اينكه رشد حجم دي‌اكسيد‌كربن منتشر شده در فضا 5/1 درصد بيش از رشد توليد صنعتي و خودرو است در اين‌باره توضيح داد: در چنين شرايطي بحران آلودگي هوا يك بحران جهاني محسوب مي‌شود و در جهان نيز وضعيت رو به بدتر شدن مي‌رود.وي با اشاره به اينكه سالانه يك‌ميليون نفر در جهان بابت آلودگي هوا جان خود را از دست مي‌دهند، اظهار كرد: اين در حالي است كه در كشور ما آمار دقيقي درباره علت اصلي مرگ و مير وجود ندارد.وي در ادامه به شهرداري‌ها توصيه كرد زيرساخت‌هاي به كارگيري دوچرخه در حملونقل عمومي را به نحوي تامين كنند كه شهروندان بتوانند به صورت تركيبي از مدهاي مختلف حمل‌و‌نقلي از جمله دوچرخه استفاده كنند.وي همچنين با تاكيد بر اينكه بايد ظرف 10 سال آينده 10 ميليون دوچرخه توليد شود، افزود: دوچرخه بايد ارزان و با‌كيفيت باشد به نحوي كه همه مردم قدرت خريد آن را داشته باشند.رئيس سازمان حفاظت محيط‌زيست كشور همچنين بر ضرورت به كارگيري دوچرخه برقي در حملونقل عمومي شهري تاكيد كرد و گفت: از آنجا كه برخي به دليل ناتواني جسمي نمي‌توانند از دوچرخه‌هاي معمولي استفاده كنند و علاوه بر اين در برخي شهرها شيب معابر بالاست بنابراين بايد از دوچرخه‌هاي برقي نيز در كشور استفاده شود. وي در خاتمه تاكيد كرد: دولت آمادگي كامل دارد كه در حوزه‌هاي تقنيني، تخصيص منابع و مديريتي ورود كند و شهرداري‌ها را در عرصه توسعه حملونقل عمومي به وسيله دوچرخه ياري كند.