تلاش آمريكا برای خروج تلآويو
از انزواي منطقهاي
گروه بينالملل:
در شرایط کنونی که هیات حاكمه رژيم صهيونيستي از درون با مشكلات ناشي از درخواستهاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي شهروندان خود دست به گريبان است و هزينههاي ناشي از طرح خواسته رئیس دولت خودگردان فلسطين مبني بر تشكيل دولت مستقل فلسطيني در جامعه جهاني تا حد قابل توجهي منجر به فرسايش توان ديپلماتيك تلآويو در برهه كنوني شده، تنشهاي به وجود آمده بين صهيونيستها و متحدان منطقهاي جز فروبردن بيش از پيش تلآويو در انزواي منطقهاي نتيجهاي دربر نداشته است. پس از شدت گرفتن اختلافات رژيم صهيونيستي با كشورهايي چون تركيه و مصر تلاشهاي واشنگتن براي خروج تلآويو از انزوا شدت گرفته است. در شرايطي كه بهار عربي وضعيت اسرائیل در منطقه و روندهاي سياسي و امنيتي آينده را به شكلي پيچيده و كمتر پيشبينيپذير سوق ميدهد، تنزل روابط گسترده سياسي بين تلآويو و آنكارا تا حد كاردار دوم سفارت، تعليق بسياري از قراردادهاي پيشين و موضعگيريهاي شديد و گاه و بيگاه رهبران تركيه بويژه نخستوزیر رجب طیب اردوغان عليه اسرائیل به موازات تعطيلي سفارت رژيم صهيونيستي در قاهره براي آمريكا دربردارنده مفهومي جز افزايش چالشهاي سياسي- امنيتي براي تلآويو در شرايط كنوني منطقه نبوده و از اين رو در هفتههاي اخير همزمان با افزايش دردسرهاي ديپلماتيك ناشي از طرح رئیس تشكيلات خودگردان براي تشكيل دولت مستقل فلسطيني، بخش مهمي از توان ديپلماتيك واشنگتن صرف بهبود روابط اسرائیل با شركاي منطقهاي اين رژيم شده است. اين در حالي است كه تسخير سفارت اين رژيم در قاهره توسط شهروندان مصري در ماه گذشته، تلآويو را بيش از پيش در موضع ضعف و انزوا قرار داده است. ماه گذشته صهيونيستها به بهانه تعقيب مبارزان مسلح فلسطيني با نقض تماميت ارضي مصر و حمله به خاك اين كشور، 6 تن از نيروهاي امنيتي مصري را به قتل رساندند. به گزارش خبرگزاري فرانسه، لئون پانتا، وزير دفاع آمريكا با اذعان به انزواي اسرائیل در خاورميانه خواستار بازگشت روابط رژيم صهيونيستي با شركايي چون مصر و تركيه به وضعيت سابق شده است. اين اظهارات پانتا را ميتوان در جهت سياست عمومي واشنگتن نسبت به تعاملات تلآويو با شركاي خاورميانهاي اين رژيم مورد بررسي قرار داد. نکته جالب در گزارشی که پانتا در ژانویه 2009 و درباره اسرائیل ارائه کرد، مربوط به پیشبینی او است که گفته بود اسرائیل در صورت ادامه سیاستهای فعلی خود ظرف 20 سال نابود میشود. در این گزارش همچنین آمده است جرات مسؤولان اسرائیلی برای تصرف بیشتر سرزمین فلسطین در نتیجه حمایت گسترده از مسؤولان مصر، تونس، عربستان، بحرین، اردن و 3 کشور عربی دیگر صورت گرفت. پس از اوج گرفتن تنش در روابط رژيم اشغالگر قدس، تنظيم نامهاي از سوي سناتورهاي آمريكايي خطاب به اوباما براي فروكاستن ابعاد بحران یاد شده، تلاش رئیسجمهور و وزير خارجه آمريكا براي برقراري آشتي بين آنكارا و تلآويو در ملاقات با رهبران تركيه و همچنين رايزني ديپلماتيك واشنگتن با مسؤولان مصري و شوراي نظامي حاكم بر مصر را ميتوان علائم خواست اخير آمريكا مبني بر بازيابي نقش منطقهاي تلآويو و از سرگيري تعاملات پيشين اسرائیليها با متحدان منطقهاي رژيم صهيونيستي به شمار آورد. در چارچوب كنشها و رويكردهاي اخير آمريكا، به گمان برخي ناظران اجراي طرح سپر دفاع موشكي در خاك تركيه از سوي آمريكا و كشورهاي متحد واشنگتن در سازمان ناتو در وضع كنوني به مفهوم توجه دادن آنكارا به مسؤوليتهاي تركيه در قبال دفاع از مناطقي همچون سرزمينهاي اشغالي در برابر تهديدي مانند جمهوري اسلامي ايران است. اين در حالي است كه خودداري تلآويو از عذرخواهي رسمي نسبت به اقداماتي كه خشم تركيه و مصر را برانگيخته به عنوان حداقل كنش ممكن براي تامين رضايت شركاي منطقهاي در رويدادهايي كه منجر به كشته شدن اتباع مصري و ترك شده، تلاشهاي واشنگتن براي اقناع آنكارا و قاهره براي بهبود روابط با تلآويو را تاكنون بياثر كرده است.
در برابر خواست تركها براي عذرخواهي رسمي اسرائیل، آويگدور ليبرمن، وزير خارجه رژيم صهيونيستي با تهديد آنكارا به انجام واكنش متقابل، چندي پيش اعلام كرد از اقدامات موثري چون همكاري با لابيهاي ارامنه براي اعمال فشار بر آنكارا استفاده خواهد كرد و همه تلاش خود را براي تصويب قطعنامهاي عليه تركيه در كنگره آمريكا به كار خواهد بست. در چارچوب تلاش براي ترميم تعاملات راهبردي پيشين و اعمال فشار بر آنكارا، افزايش روابط و حمايت از گروههاي معارض تركيه همچون حزب كارگران كردستان (پكك) از جمله ديگر حربههاي اسرائیل است كه قالب حربههاي سلبي در بازگرداندن آب رفته به جو از نظر رهبران رژيم صهيونيستي دور نخواهد ماند. از سوی دیگر تركیه براي كنترل و دستيابي به جايگاه رهبري جريانات سياسي منتقد رژيم صهيونيستي و حامي فلسطينيها به نظر نميرسد از خواستههاي خود در برابر صهيونيستها كوتاه بيايد. همچنين افزايش چشمگير احساسات ضدصهيونيستي در انقلاب مصر از ابتدا تاكنون جايي براي بازگشت روابط تلآويو- قاهره به دوران قبل باقي نميگذارد. در چنين شرايطي تلاشهاي آمريكا براي حمايت منطقهاي از اسرائیل نتيجه خاصي دربر نخواهد داشت. داو وایسگلاس، مسؤول دفتر رئیس کابینه پیشین رژیم صهیونیستی در اظهارنظری جالب گفته است ما آمريکا را در تنگنا قرار داديم و به دلیل حمايتهاي بيوقفه آمريکا از اسرائيل، تنفر جهان عرب و جهان اسلام را نسبت به آمريکا بيشتر کرديم، به گونهاي که آمريکا جايگاه خود را در جهان اسلام از دست داد. آمريکا سرمايه سياسي و تکيهگاه اساسي اسرائيل است و بايد در حفظ آن کوشا باشيم و دست آن را از نقشآفريني در خاورميانه و جهان اسلام کوتاه نکنيم.