هاشمی و قدرت دافعه‌اش
ادامه از صفحه اول
اگر قرار بر مراعات قواعد بازی سیاسی باشد، هاشمی‌رفسنجانی اینک باید در موزه سیاست جست‌وجو می‌شد. شاید این سخن تا حدودی گران به نظر برسد اما می‌توان گزاره‌های اثباتی آن را یک به یک مثال آورد. 14 سال است فضای رقابت انتخاباتی در ایران متاثر از دوگانه
« هاشمی – ضدهاشمی» است. به عبارت صریح‌تر و ساده‌تر، هر کاندیدای زیرکی سعی بر آن دارد تا خود را نماد سویه انتخاباتی «ضدهاشمی» معرفی کند. حتی پیروز انتخابات ریاست‌جمهوری هفتم که از قضا مورد حمایت هاشمی بود نیز توانست از همین رهگذر قبای ریاست بر تن بپوشد! یعنی نزدیکان هاشمی که طراحان برنامه‌های تبلیغاتی خاتمی بودند، رمز پیروزی او را «نقد هاشمی» می‌دانستند! این واقعیت از 14 سال قبل تاکنون پابرجاست و نمونه بارز آن انتخابات ریاست‌جمهوری دهم است که به اعتقاد بسیاری از آگاهان، رمز رای 25 میلیونی احمدی‌نژاد، اشاره به مناسبات اقتصادی فرزندان هاشمی بود. این واقعیت بیانگر نوعی تصور خاص از هاشمی و فرزندانش در اذهان مردم است. تصوری که متاسفانه همچنان پابرجاست. این یک واقعیت دردناک برای یک سیاستمدار است که قدرت دافعه او موجب ایجاد جاذبه برای دیگران می‌شود. این همان واقعیتی است که هاشمی اگرچه تنها یک بار و آن هم در انتخابات ریاست‌جمهوری هفتم از آن سود جست اما به مرور برایش به یک کارت باخت همیشگی مبدل شد. هاشمی از این واقعیت گریزان است و با ایجاد شائبه در سلامت انتخابات، به دنبال زیرسوال بردن این واقعیت است. او خود را فراتر از آن می‌داند که درگیر تفسیر نتایج انتخابات شود. هاشمی زیر میز بازی می‌زند. او انتخابات را مخدوش جلوه می‌دهد یا گلایه‌اش را پیش خدا می‌برد یا در انتخابات اخیر، قبل از برگزاری انتخابات، آتش وعده می‌دهد! با این کارها او زمین بازی را به هم می‌ریزد و فضای مطلوب خودش را ترسیم می‌کند. در این شیوه بروز یک رفتار عقلانی منطبق با واقعیات، یک انتظار غیر‌محتمل است. این رفتار هاشمی به یک کپسول هوا می‌ماند. این کپسول را از هاشمی بگیرند، نمی‌تواند در فضای واقعی تنفس کند.
در بالا به شکست‌های پی‌درپی هاشمی اشاره و تصریح شد که هاشمی اگر واقعیات را بپذیرد، باید به موزه برود. یکی از دلایل این موضوع بیان شد که همان عدم اعتقاد پایدار و تثبیت شده مردم به او است. دلیل دیگر را باید در سویه دوم شخصیت سازس هاشمی جست. او همزمان که یک سیاستمدار سیاستگذار است اما یک روحانی بانفوذ نیز هست که تا چندی پیش ریاست عالی‌ترین مجمع مشورتی روحانیون در ایران را به عهده داشت. با این حال عزل هاشمی از این سمت که با رای قاطع خبرگان صورت گرفت، حکم افت اعتبار وی نزد روحانیون ارشد بود. بدین‌ترتیب وی عملا در هر دوسویه اعتبار خود، یعنی مقبولیت مردمی و مشروعیت حکومتی دچار تنازل غیر‌قابل بازگشت شد. هاشمی عملا بال پروازی برای ادامه فعالیت سیاسی آن هم در سطح سیاستگذاری ندارد. این واقعیت است اما هاشمی نمی‌پذیرد. از تقلب حرف می‌زند. از اینکه مردم نمایندگان واقعی خود را جست‌وجو می‌کنند. از انتخابات سالم و شفاف می‌گوید و می‌گوید؛ انگار در عالم دیگری است. شاید با یک مثال بهتر بتوان توضیح داد. البته یک مثال آن هم بر پایه تشابهات «رفتاری». قیام سراسر لیبی را فراگرفته بود اما قذافی در کمال خونسردی خطاب به خبرنگاران خارجی، مردم انقلابی را طرفداران خود می‌دانست! آیا وقتی قذافی چنین حرفی زد، کسی به فکر اقامه برهان برای نقض گفته او بود؟