ثمانه اکوان: جان کری روز گذشته به واشنگتن رفت تا آخرین رایزنی‌های خود را با اوباما درباره چگونگی توافق هسته‌ای با ایران انجام دهد. در طول چند روز گذشته درباره تمام مفاد طرح جدید ایران برای توافق هسته‌ای صحبت شد و با وجود اینکه دوطرف نمی‌خواستند مفاد این گفت‌وگوها به طور علنی مطرح شود، فشار‌های سیاسی و رسانه‌ای باعث شد تا حدودی ترکیب و فرم اصلی این توافق و شمای کلی آن در رسانه‌ها مطرح شود. هم‌اینک نوبت اوباما و کنگره است که تصمیم نهایی خود را بگیرند. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان بر این عقیده است که اوباما باید در نهایت تصمیمی سیاسی بگیرد و این تصمیم ربطی به جزئیات کارشناسی و تکنیکی مذاکرات ندارد. این اوباما است که باید مشخص کند آیا می‌خواهد همانطور که جان کری در آخرین گفت‌وگوی مطبوعاتی‌اش با خبرنگاران در وین بیان کرد، حق ایران در دستیابی به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای در چارچوب معاهده «ان‌پی‌تی» را بپذیرد یا قرار است باز هم تصمیماتش از سوی جنگ‌طلبان داخل کنگره هدایت شود. سخنگوی کاخ سفید روز گذشته اعلام کرد جان کری برای مشاوره با اوباما به واشنگتن رفته و البته کاخ سفید با کنگره درباره مذاکرات هسته‌ای روابط نزدیکی داشته و هماهنگ است. جن ساکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز روز گذشته در جلسه مطبوعاتی خود با خبرنگاران تصریح کرد که این اوباما است که در نهایت باید تصمیم آخر را بگیرد اما این به معنای در نظر نگرفتن نظر نمایندگان کنگره نیست و کاخ سفید در این باره هماهنگی زیادی با نمایندگان دارد. با این حال هنوز پای جان کری به واشنگتن نرسیده، 2 تن از نمایندگان تندروی مجلس نمایندگان و سنا یعنی رابرت منندز، رئیس کمیته روابط خارجی سنا و اد رویس، رئیس کمیته خارجی مجلس نمایندگان، در نامه‌ای به اوباما از او خواستند طرح ایران برای پیشرفت مذاکرات را قبول نکند! آنها هنوز در جریان جزئیات این طرح قرار نگرفته بودند اما به نظر رابرت منندز، ایران تنها باید با دوره زمانی 20 ساله توقف فعالیت‌های هسته‌ای‌اش موافقت کند و در غیر‌این‌صورت کنگره تحریم‌های جدید را به اجرا می‌گذارد. رابرت منندز البته پیش از این مشکل اصلی کنگره در پذیرفتن ایران هسته‌ای را تشریح کرده بود. همانظور که «وطن امروز» پیش از این نیز گزارش داد او عنوان کرد مشکل اصلی برای پذیرش ایران هسته‌ای نه فعالیت‌های هسته‌ای کشورمان، بلکه نظام جمهوری اسلامی است و تا زمانی که نظام جمهوری اسلامی در ایران پابرجا باشد، نباید مردم این کشور به انرژی هسته‌ای دست پیدا کرده یا هیچ‌گونه فعالیت هسته‌ای داشته باشند. اد رویس با این حال تندرو‌تر و جنگ‌طلب‌تر از منندز است و بیان کرده که از اول هم می‌دانسته ایران و آمریکا به توافق نمی‌رسند و به همین دلیل طرح تحریم‌های گسترده‌تر را برای تصویب و اجرایی شدن از قبل آماده کرده و به سرعت در دستور کار مجلس نمایندگان قرارمی‌دهد! «اد رویس» رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا از ایالت کالیفرنیا همچنین به همراه «الیوت انجل» یکی از نمایندگان ارشد کنگره بیانیه‌هایی را صادر کردند که در آن درباره عدم پیشرفت مذاکرات هسته‌ای ابراز نگرانی کردند. رویس گفت، دولت ایران به وضوح اعلام کرده که تمایلی برای برچیدن برنامه هسته‌ای خود ندارد و از دولت اوباما خواست در نهایت با کنگره برای آماده کردن تحریم‌های بیشتر علیه ایران وارد گفت‌وگو شود. انجل نیز در بیانیه‌ای افزود: ظریف ظاهراً می‌گوید برنامه اقدام مشترک باید به‌عنوان یک توافق جامع در نظر گرفته شود و ایران باید آزادانه مقادیر نامحدودی از اورانیوم غنی‌شده را بعد از یک دوره تقریباً کوتاه تولید کند. این پیشنهاد دیگر چیزی را برای مذاکره‌کنندگان باقی نمی‌گذارد که بر روی آن کار کنند. رابرت منندز نیز که عنوان کرده بود توقف زیر 20 سال برای فعالیت‌های هسته‌ای ایران را نمی‌پذیرد، روز گذشته اعلام کرد نامه‌ای را با امضای تعدادی از نمایندگان در این باره به اوباما فرستاده که تکلیف را برای او روشن کرده باشد! همچنین 2 سناتور جمهوریخواه و دموکرات آمریکایی نیز روز گذشته نامه‌ای به باراک اوباما فرستادند که در آن خواسته‌شده، حداقل به مدت 20 سال از برنامه‌های هسته‌ای ایران بازرسی به عمل آید.این دو سناتورها «لیندسی گراهام» جمهوریخواه و «رابرت منندز» دموکرات هستند که در تلاشند سایر قانونگذاران آمریکایی را نیز در این باره با خود همراه کنند. درخواست این سناتورها این است که پیش از برداشته شدن تحریم‌های ایران از سوی کنگره، ایرانی‌ها را وادار به پذیرش بازرسی‌های سخت بین‌المللی حداقل برای مدت 2 دهه کنند. براساس این گزارش، در نامه این دو سناتور ضد ایرانی آمده که آنها از ایران می‌خواهند درباره ابعاد نظامی برنامه هسته‌ای‌اش شفاف ورود کند. این سناتورها می‌گویند، می‌ترسند «توافق بین تهران و گروه 1+5 به تحریم‌های ایران پایان داده و پنجره‌ای برای این کشور جهت احیای اقتصادش باز کند، مساله‌ای که خود می‌تواند باعث احیای مجدد برنامه هسته‌ای این کشور شود».
مذاکرات تمدید می‌شود؟
در شرایطی که اوباما و مشاورانش باید تصمیم سخت خود را برای ادامه مذاکرات با ایران بگیرند، رسانه‌ها اعلام کرده‌اند با نزدیک شدن به زمان ضرب‌الاجل زمانی برای رسیدن به توافق نهایی هسته‌ای، طرفین مشغول رایزنی درباره احتمال تمدید شدن مذاکرات هستند. یکی از پیام‌هایی که جان کری قرار است از واشنگتن مخابره کند همین مساله است که آیا با شرایط حاضر اوباما می‌خواهد به مذاکرات ادامه دهد یا نه. محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان با این حال بیان کرده که ایران نیز هنوز با تمدید شدن مدت توافق اولیه موافقت نکرده و صحبت‌ها در این باره ادامه دارد. تا روز گذشته که جان کری به واشنگتن برود، تمام مسؤولان و مقام‌های وزارت خارجه آمریکا می‌گفتند تا آخرین دقیقه از وقت باقی‌مانده به مذاکرات خود ادامه می‌دهندو امیدوارند به نتیجه نهایی برسند اما به نظر می‌رسد از هم‌اینک به فکر تمدید مدت مذاکره نیز هستند. به گزارش روزنامه آمریکایی کریستین ساینس مانیتور، «جان کری» وزیر خارجه آمریکا در شرایطی در ساعات پایانی روز سه‌شنبه عازم واشنگتن شد که حاوی پیام مهمی برای «باراک اوباما» بود؛ دیدگاه‌های دو طرف به یکدیگر نزدیک شده، اما هنوز توافق حاصل نشده است. به گفته این روزنامه، اظهارات مثبت جان‌کری در نشست خبری روز سه‌شنبه خود در وین نشان می‌دهد که کری خواهان تمدید مذاکرات است. به گفته کارشناسان، تمدید مذاکرات در حد یک دوره 6 ماهه آنچنان که در توافقنامه موقت آمده بود مطرح نیست، اما به احتمال زیاد تمدید مذاکرات برای چند هفته صورت می‌گیرد.