فرآیند «دولت – ملت‌سازی» از مهم‌ترین چالش‌های دولت‌های مدرن محسوب می‌شود. روندی که کمتر در تکامل آن توفیق حاصل می‌شود. اگر فرآیند دولت – ملت‌سازی در کشوری به سرانجام برسد، ساختار قومی و موزائیکی آن کشور زیر چتر مفهوم کلی‌تر ملت جمع شده و گرایشات قومی، نژادی و هویتی تا حدود زیادی رنگ می‌بازد. اهمیت این فرآیند تا به حدی است که برخی صاحبنظران روابط بین‌الملل بر این باورند که ریشه اصلی ناامنی‌ها و بی‌ثباتی‌ها در جهان را باید در عدم تکامل فرآیند یادشده در بسیاری از کشورها جست‌وجو کرد. تا پیش از این جامعه‌شناسان سیاسی بر این باور بودند که فرآیند دولت – ملت‌سازی در غرب، بر خلاف کشورهای جهان سوم، به خوبی شکل گرفته است. تحلیلگرانی که این رویکرد را پذیرفته‌اند، معتقدند دول غربی با بحران‌های اجتماعی مواجه نخواهند شد. اما رخدادهای اخیری که در آمریکا، اروپا، آسیا و اقیانوسیه رخ داده این تئوری را کاملا نقض می‌کند و حاشیه امنیت این دولت‌ها را زیر سوال می‌برد. جنبش «وال‌‌استریت» و جنبش‌های «تصرف کنید» در آمریکا و اروپا (فرانسه، ایتالیا، انگلیس و...) شاهد خوبی بر این مدعاست. حوادث اخیر شکاف‌های اجتماعی موجود در غرب را به خوبی عیان کرده است. اعتراضات ده‌ها هزار نفری اخیر جدایی‌طلبان باسک در اسپانیا همزمان با تظاهرات دانشجویان و دانش‌آموزان در مادرید نشان‌دهنده سر بازکردن شکاف‌های اجتماعی خفته در غرب است. اساسا جامعه‌شناسان سیاسی شکاف‌های اجتماعی را به 2 دسته فعال و غیرفعال تقسیم می‌کنند. شکاف‌های غیرفعال همواره از پتانسیل تبدیل شدن به شکاف‌های فعال برخوردارند و برای بیدار شدن به جرقه‌ای نیاز دارند. افزایش فقر، بی‌عدالتی و فاصله طبقاتی، بستر لازم را برای تعمیق و فعال شدن این شکاف‌ها فراهم می‌کند. این جرقه به نظر می‌رسد در غرب زده شده و ضعف نظام سرمایه‌داری، کاپیتالیسم و اقتصاد بازار آزاد کار را به جایی رسانده که از «دست نامرئی آدام اسمیت» هم کاری بر نمی‌آید. لذا در حال حاضر کمتر کسی می‌تواند برای نظام‌های سیاسی غرب که از نظام اقتصادی بشدت آسیب‌پذیری برخوردارند، چشم‌انداز مثبتی قائل شود. به نظر می‌رسد روند فعلی‌ای که در غرب و اروپا وجود دارد، دولت‌های این حوزه را به سمت درگیری با طبقه‌های اجتماعی‌‍‌اي سوق دهد که از وضعیت کنونی خود ناراضی‌اند. نارضایتی‌ای که در نتیجه فعال شدن شکاف‌های اجتماعی شکل گرفته است لذا در آینده‌ای نزدیک شاهد درگیری‌های قومیتی نظیر تشدید تحرکات جدایی‌طلبان باسک و کاتالان در اسپانیا خواهیم بود. حتی به نظر می‌رسد شکاف‌های مذهبی نیز در اروپا فعال شود. کشورهایی نظیر انگلیس، ایرلند و کشورهای حوزه اسکاندیناوی که هم از جمعیت کاتولیک و هم پروتستان برخوردارند، بیش از دیگر کشورها در معرض تهدید فعال شدن شکاف‌های مذهبی قرار دارند.به واقع در حال حاضر اعتراضات جدایی‌طلبان باسک در اسپانیا و همین‌طور معترضان به نظام سرمایه‌داری در کشورهای مختلف، زنگ خطر را برای آمریکا و اروپا به صدا در آورده است. فعال شدن شکاف‌های اجتماعی در غرب بحرانی است که بعید به نظر می‌رسد دولت‌های حاکم فاقد م