زیبا اکبرزاده: تحلیلگران بر این باورند شاهزاده نایف بنعبدالعزیز (78 ساله)، وزیر داخلی کنونی عربستانسعودی بیشترین شانس را برای سمت ولیعهدی در اختیار دارد و با توجه به شرایط حاکم بر این کشور، انتخاب وی چندان طول نمیکشد. عبدالعزیز بنصقر، رئیس مرکز تحقیقات خلیج در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه تصریح کرد: تنها گزینهای که هماکنون برای ولیعهدی عربستان مطرح است و شانس بیشتری هم دارد، شاهزاده نایف بنعبدالعزیز، برادر ناتنی ملک عبدالله، پادشاه عربستانسعودی است. صقر اضافه کرد: این نخستینبار نیست که در عربستان ولیعهد پیش از پادشاه میمیرد. از اینرو بر اساس قانون اساسی پادشاه باید ولیعهد را انتخاب و آن را رسما معرفی کند. صقر تاکید کرد: شرایط بینالمللی و منطقهای از جمله شرایط حاکم بر یمن و نگرانیهایی که از این جهت سران سعودی با آن مواجه هستند، موجب میشود عربستانسعودی هرچه سریعتر ولیعهد جدید را انتخاب کند. اوضاع سوریه را نیز میتوان به نگرانیهای عمده عربستانسعودی اضافه کرد. به همین منظور صقر مدعي شد خبر انتخاب ولیعهد پیش از انتقال پیکر ولیعهد به عربستان منتشر شود و به طور معمول نباید انتقال قدرت در عربستانسعودی با مشکلات چندانی مواجه شود، به جز در سال 1964 که پادشاه عربستان مجبور شد تا به سود امیر فیصل، ولیعهد وقت عربستان از قدرت کنارهگیری کند. خالد النخیل، استاد علوم سیاسی دانشگاه ملک سعود نیز تاکید کرد گزینه اصلی تاکنون شاهزاده نایف است چون ملک عبدالله او را ولیعهد دوم خود انتخاب کرده بود؛ به عبارت دیگر وی ولیعهد بعدی میشود. الدخیل در ادامه افزود: موضوع انتخاب ولیعهدی به شورای بیعت مرتبط است و هماکنون این شورا باید به دنبال انتخاب ولیعهد پس از شاهزاده سلطان باشد. اگر این موضوع بر عهده شورای بیعت گذاشته شود، و شورا به غیرنایف به دنبال فردی در میان نسل دوم آلسعود باشد، باید گفت تعداد نامزدها بسیار و پرشمارند.
ساختار شورای بیعت
شورای بیعت را ملک عبدالله تاسیس کرد و مشعل بنعبدالعزیز، برادر ناتنی خود را در راس این شورا قرار داد. این شورا متشکل از 35 امیر است که فرزندان و نوادگان ملک عبدالعزیز را دربر میگیرد و ماموریت آن تضمین انتقال قدرت از پادشاه به ولیعهد است. در صورتیکه یکی از اعضا به دلیل کهولت سن یا بیماری نتواند در هیات حضور داشته باشد یکی از فرزندان وی جانشین آن فرد میشود، علاوه بر اینکه یک نفر از فرزندان پادشاه و یک نفر از فرزندان ولیعهد به این اعضا اضافه میشوند. از سوی دیگر، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک خاورمیانه در گفتوگو با همین خبرگزاری تصریح کرد: در گذشته کاندیدای ولیعهدی براساس معیار سن انتخاب میشد اما هماکنون یکی از مهمترین شاخصههای ولیعهد توانایی رسیدگی به کارهای اداری و سیاسی مملکت و آگاهی از اوضاع داخلی و خارجی است. وی افزود: از این جهت که نایف ولیعهد دوم است، به معنای انتخاب پیشاپیش وی نیست بلکه شورای بیعت در اینباره باید تشکیل جلسه دهد و تصمیمگیری کند.
آمریکا وارد عمل میشود
پایگاه نهریننت در مطلبی با اشاره به درگذشت ولیعهد عربستان آورده است: نبود قانون اساسی در عربستان روند انتقال قدرت را دشوار کرده است، زیرا باید فرزندان ذکور ملک عبدالعزیز بنعبدالرحمن آلسعود، بنیانگذار عربستان جدید در سال 1932 روند انتقال را به صورت توافقی رقم بزنند. این پایگاه به نقل از مخالفان آلسعود آورده است: انتظار میرود آمریکا برای حل بحران انتخاب ولیعهد در عربستان دخالت کند بویژه اینکه مسؤولان دستگاه اطلاعاتی آمریکا رابطه مستقیمی با شاهزادگان برجسته سعودی دارند. این منابع بیان کردند، به طور حتم آمریکا نخواهد توانست کسانی را که از پستها محروم شوند، آسوده کند و این در صورتی است که نایف بن عبدالعزیز و طرفداران بخواهند همه تغییرات امنیتی و نظامی را به نفع خود رقم بزنند.جناحالفیصل که در راس آنها ترکی بنعبدالعزیز، رئیس دستگاه اطلاعاتی سابق عربستان است و نیز خاندان طلسان و در راس آنها بندر بنسلطان، معاون وزیر دفاع سهمی نخواهند داشت.