همیشه متفکران و نابغههای فوتبال اروپا از دهه 50 تا اواخر 80 برخاسته از جامعه سوسیالیست شرق، بویژه قبل از فروپاشی دیوار برلین، آنهایی که در غرب بودند بیشتر تحت دستمزدهای کلان و تبلیغات بیشتر قرار میگرفتند، آنها بهراحتی تورنمنتهای مختلف را تجربه میکردند، یک نوع اصطکاک فکری با تمام ستارههای جهان ولی بلوکشرقیها در انزوای سیاسی، نظام کارگری، حصارهای کشیده شده و نابغههایی که پس از فروپاشی دیوار برلین خودنمایی کردند. فوتبال آلمان چه از نوع غربی و چه از نوع شرقیاش همیشه نمادی از استقامت بوده است. نوعی شکیبایی و جنگندگی، فوتبالی آمیخته به نبوغ غربی و فیزیک شرقی. آنها زمین میخورند ولی باز هم بلند میشوند، درست همانند بوکسوری که تا پایان راند پانزدهم دوام میآورد و در یک چشم به هم زدن حریفش را در امتیازات مغلوب میکند. آلمان را در پایان جنگ دوم جهانی دوتکه کردند و شهر برلین نماد رویارویی غرب و شرق در دل اروپا شد. برلین برای غربیها، جزیره آزادی کنار زندان کمونیسم شد و برای شرقیها، نگینی به شمار میرفت که به ورطه سرمایهداری نغلطیده بود. اما تا سال 1949 حداقل 5/2 میلیون ساکن آلمانشرقی به غرب گریختند و دولتمردان شرق را بر آن داشتند تا نگین خود را با برپا کردن حصاری حفظ کنند. سربازان آلمانشرقی با سیمهای فلزی خاردار شهر را دور زدند و سپس دیوارهای بلند بتونی با پستهای نگهبانی ویژه و سیمهای برق برافراشتند. 40 سال جدایی ژرمنها در
2 سوی دیوار، فاصله عمیقی بین اهالی غرب و شرق ایجاد کرد که فوتبال بازتابنده آن جدایی شد. توفیق ورزش آلمانشرقی کتمانناپذیر بود. ورزشکاران آلمانشرقی در المپیکها پا به پای آمریکاییها و حتی روسها جلو رفتند و در بسیاری از رشتهها، مدالها را درو کردند ولی نخستین و آخرین حضور آلمانشرقی، طعنهآمیزانه، در جامجهانی 1974 که در آلمانغربی برگزار شد، بود. جایی که شرقیها با تک گل اشپار واسر، آلمانغربی را در دور مقدماتی در شهر هامبورگ شکست دادند و به عنوان سرگروه به مرحله بعد راه یافتند. آلمانشرقی در دور دوم حذف شد و آلمانغربی در خاک خود جام زرینهبال را بهدست آورد و اشپار واسر قهرمان ملی شرقیها سال 1988 در مسابقات پیشکسوتان به آلمانغربی گریخت؛ ولی یک سال بعد دیوار برلین فرو ریخت؛ در نهم نوامبر 1989. 2 آلمان در اکتبر 1990 یکی شدند و غربیها و شرقیها درهم آمیختند. اکثر ورزشکاران زن و مرد آلمانشرقی با دریافت دستمزدهای بالا به باشگاههای غربی پیوستند.
ماتیاس سامر به بوروسیادورتموند و اولف کریستن به بایر لورکوزن رفتند و پیراهن تیمملی آلمان را هم بر تن کردند. فوتبال بهرغم محبوبیتش در آلمانشرقی، کیفیت بالای رقابتهای بوندسلیگا را نداشت و تیمملی آلمانشرقی هم نمیتوانست با تیمملی آلمانغربی رقابت کند. تشکیلات اداریـ مالی فوتبال آلمانغربی، بر اساس ساختار اقتصاد آزاد شکل گرفته بود و باشگاههای آلمانشرقی نتوانستند خود را با آن ترکیب هماهنگ کنند. اما از اواسط دهه 1990 زمزمههای نیشداری از روی سکوها در اشاره به گذشته بر باد رفته به گوش رسید. برخی از طرفداران که شهروندان سابق آلمانشرقی محسوب میشدند با شعارهایشان عصرکمونیسم را به رخ کشیدند. به امکان تماشای مجانی مسابقات و استفاده رایگان از تاسیسات ورزشی اشاره کردند. جملههای نوستالژیک شرقیهای سابق چیزی بیش از غم غربت داشت. شعارهایشان تند بود. در برخی دیدارها پرچم آلمانشرقی به حرکت درآمد و شعار «ما هیچ خوک غربی را نمیخواهیم» به گوش رسید و شعار «دیوار را برپا کنید». گروهی از جوانان بیقرار با سرهای تراشیده و پرچمها و بازوبندهایی که صلیب شکسته بر آنها خودنمایی میکردند کینهتوزانه فریاد زدند و نه فقط به خارجیها اعتراض کردند، بلکه نفرتشان از فاصله عمیقشان با غربیها را هم بروز دادند. شرقیهای کمونیست که روزگاری خود را پرچمدار مبارزه علیه فاشیسم میخواندند و به مبارزه با نازیسم میبالیدند از حمله به اقلیتها، مهاجران و خارجیها بیمی به دل راه نداند. فوتبال بستری برای بروز آن دلتنگی و این خشم شد. در سال 1992 بیش از 2200 حمله علیه پناهندگان در آلمان رخ داد که به 17 قتل انجامید. با کشته شدن 5 پناهنده ترک شامل 3 زن و 2 دختر به دست نئونازیها در ژوئن 1993، خشونت راستگرایان افراطی بیشتر شد. با این وصف ورود مهاجران سرزمینهای دور به آلمان با تغییر قوانین مهاجرت در سال 1999 ادامه مییافت و بازتاب آن در تیمملی فوتبال آلمان تبلور مییافت.
قومیتها کنار میرود
آلمان جامجهانی 2006 را با کیفیت بالایی عاری از نژادپرستی برگزار کرد. این بار برخلاف سال 1974 از حضور 2 آلمان در مسابقات خبری نبود و ژرمنها با یک پرچم به میدان رفتند. آلمان در جامجهانی 2010 تیم چند ملیتی بهشمار میرفت. 11 بازیکن از 23 بازیکن مهاجر بهشمار میرفتند. مسعود اوزیل ترکتبار بود. سامی خدیرا تونسیتبار و جروم بوتنگ، یک سیاهپوست غنایی. خانوادههای میروسلاو کلوزه و لوکاس پودولسکی لهستانی بودند. همه آنها کنار مو طلاييهای آلمانی مثل باستین شوآین اشتایگر به میدان رفتند و درخششی نامتعارف داشتند. 4 گل به انگلیس، دشمن قدیمی، زدند و 4 گل به آرژانتین پرستاره. اوزیل در این زمینه گفت: «احساس میکنم به هر 2 فرهنگ تعلق دارم. تصور میکنم تکنیک و احساسم درباره توپ شبیه ترکهاست و انضباط و رویکردم در زمینه تاکتیکی، آلمانی». آلمان 2010 انگاره ژرمنهای آریاییتبار موطلایی نژادپرست را به هیچ گرفت. چنانکه بازی آلمان طعم دیگری داشت. حالا آلمانی که نزديک به 10درصد ساکنانش را مهاجران تشکیل دادهاند ویژگی دیگری جز صبر و جنگندگی دارد: قومیتهای مختلف و فرهنگهای متفاوت. آنها برای قهرمانی در رقابتهای یورو 2012 نیز از همین متد استفاده میکنند و یوآخیم لو امیدوار است با برداشتن مرزها، آلمانی متحدتر از همیشه را بنا گذارد.