
ابراهیم شرقیه*: اگر آمریکا اقدامات وحشیانه اسرائیل علیه فلسطینیهای ساکن نوار غزه را «حق دفاع از خود» میخواند، باید همین حق را برای فلسطینیها قائل بود؛ زیرا آنان هم به عنوان انسان حق برخورداری از امنیت و حیات همراه با آرامش را دارند. بیانیههای اخیر از طرف مقامات اسرائیلی حاکی از آن است که نزاع کنونی در سرزمینهای اشغالی، یک جنگ است و قرار نیست به این زودی پایان یابد. با این حال جنگ «برای دفاع از خود» علیه نوار غزه به منظور تضعیف حماس- در سال 2008 و دوباره در سال 2012- ثابت کرد که هیچ کاری از پیش نمیبرد. یک مقایسه سریع نشان میدهد حماس هم برد و هم دقت موشکهای خود را باز هم ارتقا بخشیده است در حالی که حملات موشکی در سال 2012 به ندرت به تلآویو و بیتالمقدس میرسید، اکنون تا مناطق شمالی هادرا، 73 مایلی شمال غزه، میرسد. اسرائیل نتوانست به هدف خود یعنی تضعیف حماس دست پیدا کند. تنها تأثیری که حملات اسرائیل بر جای میگذارد، تلفات غیرنظامی است. در نتیجه ستوننویس واشنگتن پست مدعی میشود که «آخرین جنگ کوچک میان اسرائیل و جنبش حماس برای هیچ یک از دو طرف پیروزی به دنبال ندارد، همانند آنچه در سال 2009 و 2012 رخ داد.» طبق معمول واشنگتن در واکنش به بمباران غزه توسط اسرائیل صرفاً به توجیه و حمایت از «حق اسرائیل برای دفاع از خود» پرداخت و صرفاً حملات موشکی حماس را محکوم کرد. با این حال چیزی که جان ارنست، سخنگوی کاخ سفید نتوانست مشخص کند این بود که آیا فلسطینیها هم حق دفاع از خود را دارند یا خیر و واشنگتن واقعاً از چه کسی انتظار دارد تا این حفاظت را تأمین کند. اگر اسرائیل حق دارد با انجام حملات هوایی و از بین بردن خانهها و مدارس فلسطینی از خود دفاع کند، در نتیجه فلسطینیها هم حق دارند در برابر خشونت رو به افزایش صهیونیستها از خود دفاع کنند؛ خشونتی که در طول چند روز گذشته بیش از 200 کشته و هزاران زخمی در میان فلسطینیان برجای گذاشته است. اسرائیل مدت مدیدی است که از روشها و تاکتیکهای غیرقانونی علیه نوار غزه بهره میبرد و خانههای مردم در منطقه بسیار کوچک با جمعیت 7/1 میلیون نفری را بر سرشان خراب میکند، ضمن اینکه همین اتفاقات در کرانه باختری هم میافتد. ضرب و جرح وحشیانه طارق ابوخضیر، شهروند آمریکایی کارگر معدن، توسط سربازان صهیونیست که یونیفورم به تن داشتند نشان میدهد واشنگتن حتی نمیتواند از شهروندان خود در برابر خشونت اسرائیل محافظت کند، حال چه برسد به شهروندان فلسطینی در نوار غزه. بیشک اسرائیل از خود دفاع نمیکند بلکه از پروژه شهرکسازی خود در فلسطین صیانت میکند. در ابتکار عمل صلح اعراب در سال 2002، توافقنامه صلح جامع با عادیسازی کامل روابط به اسرائیل پیشنهاد شد اما اسرائیل حتی به آن پاسخ نداد. به تازگی پس از تلاش جان کری برای برقراری صلح، اسرائیل پروژههای شهرکسازی بیشتری را در پیش گرفت. کری به خوبی میداند که تلاشهای نتانیاهو و همکاران او برای گسترش فعالیتهای شهرکسازی در سرزمینهای فلسطین وقت و انرژیای را که وی صرف مذاکرات صلح کرد به فنا داد. حقوق بنیادین امنیت و آرامش، برای مردم فلسطین نیز تضمین شده است. متأسفانه آمریکا و دیگر کشورهای غربی در برابر تلاشهای فلسطین برای دست یافتن به مصونیت حقوق بینالملل ایستادگی کردند، بویژه در برابر پیوستن فلسطین به دادگاه جرائم بینالمللی. کاخ سفید همچنین علیه پیوستن فلسطین به سازمان ملل رأی داد و به جای آن بر مذاکرات بیشتر تأکید داشت که این اقدام جای تعجب ندارد، مذاکراتی که بالاجبار به شکست منتهی شد. حتی پیشتر از آن هم رئیسجمهور اوباما نتوانست به پیشنهادات ژنرال جیمز جونز، مشاور امنیت ملی خود، در سال 2008 عمل کند و نیروهای ناتو را به کرانه باختری، جایی که اسرائیلیها از آن عقب نشستند، اعزام کند و هم برای اسرائیل و هم برای فلسطین امنیت را تأمین کند. به منظور جلوگیری از جنگی دیگر و ممانعت از خشونتورزی اسرائیل علیه مردم غیرنظامی، واشنگتن باید اقداماتی فوری برای جلوگیری از توجیه و مشروعیت بخشی به خشونت اسرائیلیها علیه مردم فلسطین با نام «دفاع از خود» انجام دهد.
- اول اینکه آمریکا باید ادبیاتی را که حق دفاع از خود و ایجاد امنیت برای مردم فلسطین را نامشروع جلوه میدهد، کنار بگذارد.
- دوم اینکه آمریکا باید از اقدامات مشروع فلسطینیها برای تأمین امنیت خود از طریق حاکمیت قانون و بویژه بهرهمندی از مصونیت دادگاه جرائم بینالمللی، حمایت کند.
-سوم اینکه با در نظر گرفتن فضای بیاعتمادی که میان اسرائیلیها و فلسطینیها وجود دارد، ایده حضور نیروهای بینالمللی بار دیگر باید مدنظر قرار گیرد. همانطور که بسیاری از مقامات آمریکایی پیش از این نیز اعلان کردهاند، بیش از این نمیتوان اقدامات غیر قابل دفاع اسرائیل در سرزمینهای فلسطین را توجیه کرد و حتی جان کری اعتراف کرد اسرائیل در معرض خطر تبدیل شدن به یک «دولت آپارتاید» قرار دارد.
* معاون مدیرکل مرکز دوحه بروکینگز