آقای اژدری! اگر بخواهید درباره مهم‌ترین ویژگی‌های این دوره از دوسالانه اشاره کنید چه می‌گویید؟در دهمین دوسالانه سفال و سرامیک امسال، شاهد اضافه شدن چند بخش جدید بوده‌ایم که آثاری در حوزه میراث فرهنگی، نقش روی سفال، صنایع‌دستی، سرامیک دیزاین و... از این جمله بوده‌اند. علاوه بر این امسال از
2 میهمان خارجی برای حضور در بی‌ینال دعوت کرده‌ایم و در کنار آن به برگزاری کارگاه‌های آموزشی با حضور سخنرانان نام‌آشنا نیز پرداخته‌ایم. صرفنظر از اینها، شیوه داوری که امسال درباره آثار ارسالی ارائه شد در مقایسه با دوره‌های گذشته متفاوت بوده است. در واقع تعداد داوران امسال 14 نفر بوده است. در حالی که سال گذشته ما فقط 5 داور برای داوری آثار داشته‌ایم. ویژگی دیگری که می‌توان درباره دوسالانه سفال امسال به آن اشاره کرد، برگزاری اکسپویی است که قرار است طی چند روز آتی برگزار شود. البته ممکن است هزینه‌بر باشد اما قطعا تجربه خوبی است و می‌تواند دستاورد مطلوبی دربر داشته باشد.
فکر می‌کنید این دوره از دوسالانه به لحاظ موضوعی چقدر با سال‌های گذشته تفاوت داشته است؟
آثاری که در این نمایشگاه ارائه شده مشتمل بر مضامین مختلفی است، طوری که ما آثاری با درونمایه‌های هویت ایرانی اسلامی تا دغدغه‌های فردی هنرمند را در این نمایشگاه مشاهده می‌کنیم. در واقع هنرمندان این دوره از دوسالانه خیلی خوب کار کرده‌اند و آثار نمایشگاه گواه این ادعاست. البته تصور می‌کنم پیشرفتی که در زمینه کار هنرمندان سفالگر ایجاد شده به واسطه برگزاری نمایشگاه‌های متعدد، ایجاد زمینه‌های آموزشی در دانشگاه‌های هنر، برپایی همایش‌ها و کارگاه‌ها و از همه مهم‌تر دوسالانه‌ها و تلاش انجمن‌های سفال در تهران و شهرستان‌ها بوده است.
از آنجا که سفال یکی از پرقدمت‌ترین هنرهای ایرانی به‌شمار می‌رود تصور می‌کنید برای ارتقای چنین هنری چه کارهایی می‌شود انجام داد؟
به نظر می‌رسد در این باره برگزاری دوسالانه‌ها به شکل مداوم، تشکیل خانه سفال که از امسال در جریان دهمین بی‌ینال سفال و سرامیک شکل گرفته است، ارائه تجهیزات سفالگری و از همه مهم‌تر برقراری ارتباط فرهنگی با دیگر کشورها که به مراتب مهم‌تر و تاثیرگذارتر است و می‌تواند یک جور نگاه از بیرون به درون محسوب شود. کشورهای دیگر همواره از آثار سفالگران ایرانی متعجب می‌شوند. آنها بر این باورند که آثار هنرمندان سفالگر قابلیت این را دارد که در مجامع بین‌المللی به معرض نمایش گذاشته شود.
نکته‌ای که درباره دوسالانه سفال و سرامیک وجود دارد تمرکززدایی است که ظاهرا نه در بخش سفال که در دیگر بخش‌های عرصه هنر تجسمی نیز شکل گرفته و این مفهوم را به ذهن متبادر می‌کند که ایران فقط تهران نیست. شما چقدر با اصل تمرکز زدایی موافق هستید؟
اصلش خوب است، مشروط بر آنکه به زیرساخت‌ها نیز توجه اساسی شود. متاسفانه اغلب شهرستان‌ها فاقد امکانات برگزاری دوسالانه‌ها و جشنواره‌ها هستند و عملا مشاهده می‌شود که هم از منظر اجرایی و هم از جهت امکانات و سرویس‌دهی مثل در اختیار گذاشتن هتل و... هیچ شهری به اندازه تهران نمی‌تواند برای برپایی یک دوسالانه مناسب و مطلوب باشد. به نظرم در نظر گرفتن چنین عواملی خیلی مهم است تا صرفنظر از جذب هنرمندان و رسانه‌ها، هزینه‌ای را هم بر باد ندهد، ضمن اینکه وقتی مخاطب حرفه‌ای نداشته باشیم، انگار برگزاری یک دوسالانه اتفاق خاصی نبوده است.
به نظر شما مخاطبان سفال خاص هستند؟
به نظرم همه هنرها 2 نوع مخاطب دارند؛ یکی مخاطب خاص حرفه‌ای که شامل هنرمندان هستند و در مواقعی دانشجویان را نیز دربر می‌گیرند. همچنین مخاطبانی که مردم عادی هستند. البته به نظرم مجموعه‌داران آثار هنری هم به نوعی مخاطبان هنر به‌شمار می‌روند.
شما در لابه‌لای گفت‌وگوی خود به مساله تشکیل خانه سفال اشاره کردید که در جریان دهمین دوسالانه سفال و سرامیک امسال خبر آن از سوی شما منعکس شد. فکر نمی‌کنید با وجود گذشت 9دوره از برپایی دوسالانه، تشکیل خانه سفال امروز اندکی دیر باشد؟
دیر است اما وقتی خود انجمن هم مشکل دارد چه توقعی می‌توان داشت. به طور کلی این خانه با هدف محل تجمع و گردهمایی اندیشه‌های هنرمندان، ارائه خدمات سفال و سرامیک، معرفی و تبیین هنر سفال، برگزاری همایش‌ها و ورک‌شاپ‌ها و نمایشگاه‌ها، ارائه مواد اولیه به هنرمندان و... تاسیس شده است.
هنر تجسمی از مجسمه‌سازی تا نقاشی و نقاشیخط امروز در ردیف پرفروش‌ترین آثار ایرانی در مطرح‌ترین حراجی‌های دنیا قلمداد می‌شود و مجموعه‌دارها و کلکسیونرها خریداران خوبی براي این آثار هستند. با این حال می‌بینیم که جای آثار سفالین در بین این آثار خالی است، چرا؟
تصور می‌کنم چون گالری‌دارها و مجموعه‌دارها به آن شکلی که باید درک درستی از سفال ندارند، ضمن اینکه سفال هنری هزینه‌بر است و طبعا بسته‌بندی و نحوه انتقال آن به کشورهای دیگر به مراتب دشوارتر از دیگر آثار هنری است. در عین حال حضور هنرمندان سفالگر مانند مهدی قان‌بیگی در دوسالانه ونیز توانسته به تبیین جایگاه سفال نزد جهانیان کمک زیادی کند، ضمن اینکه معتقدم مهم‌ترین نقیصه و اشکالی که در زمینه سفال وجود دارد، در درجه نخست عدم ارتباط با دنیای پیرامون است. در عین حال همان‌طور که اشاره کردم، مواد این هنر گران است. اصلا سفال هنر گرانی است. اینها اشکالاتی است که در این حیطه وجود دارد. همچنین مخاطب حرفه‌ای سفال اندک است که امیدوارم با برگزاری نمایشگاه‌های متعدد این معضل برطرف شود.
آیا موزه هنرهای دینی امام علی(ع) مکان مناسبی برای برپایی دهمین دوسالانه سفال و سرامیک بوده است؟
از نظر هماهنگی خوب بوده اما از آنجایی که سفال یک پدیده حجمی است به فضای گسترده‌تری نیاز دارد. به عنوان مثال موزه هنرهای معاصر تهران مکان مناسب‌تری برای عرضه آثار بود.
آیا در دهمین دوسالانه سفال و سرامیک از درونمایه‌های ادبیات کهن ایرانی نیز برای ساخت آثار و چیدمان‌ها وام گرفته شده است؟
هست اما معدود بوده است. به نظرم در سفال هم رویکرد نسبت به ادبیات کلاسیک زیاد و مناسب بوده است. حتی در این نمایشگاه نیز چندین کار با این مضامین ارائه شده است.
انجمن سفال و سرامیک با وجود اینکه زیر پوشش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دفتر هنرهای تجسمی است اما نهادی است که در نوع خود دارای مشکلات زیادی از جمله نداشتن مکان ثابت است. نظر شما در این باره چیست؟
متاسفانه انجمن بودجه‌ای در اختیار ندارد و در واقع گرداندن انجمن به همت اعضا میسر شده است. در حال حاضر نیز در ساختمانی که عمر 70 ساله دارد و در خیابان کارگر شمالی واقع است ساکن هستیم و ماهی یک‌میلیون و 200 هزار تومان اجاره‌بهای این ساختمان را می‌دهیم. درست است که زیر پوشش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هستیم اما به عنوان یک انجمن، نیازمند حمایت‌های بیشتری هستیم، کمااینکه در جریان برگزاری این دوسالانه نیز به میزان زیاد از حمایت‌هایی از این دست برخوردار شده‌ایم.