مهدي زرين‌نام: زاینده‌رود بار دیگر جان می‌گیرد. شاید این خبر خوش را بتوان عیدی‌ای دانست که در روز عید قربان نه‌تنها اهالی اصفهان بلکه همه دوستداران محیط‌زیست را شاد می‌کند. ماه‌ها می‌گذشت از آخرین باری که آب حیات در رگ‌های زاینده‌رود جریان داشت اما پس از خشکسالی‌های پیاپی این رودخانه به محلی برای بازی کودکان یا چراندن حیوانات تبدیل شده بود. این در حالی است که زاینده‌رود به دور از بحث گردشگری و توریسم نقش اشتغالزایی را به عهده دارد و به گفته نماينده اصفهان در شورايعالي استان‌ها بيش از 300هزار كشاورز شرق اصفهان به دليل كم‌آبي زاينده‌رود بيكار شده‌اند. مديرعامل شرکت آب منطقه‌اي اصفهان دیروز (شنبه) اعلام کرد بر اساس برنامه ابلاغي وزارت نيرو و مصوبه ستاد مديريت خشکسالي و هماهنگي انجام شده با مسؤولان استان و نمايندگان کشاورزان شرق اصفهان، خروجي سد زاينده‌رود جهت شروع کشت پاييزه در روز 15آبان به نحوي افزايش مي‌يابد که آب در رودخانه زاينده‌رود جاري شود. محمدعلي طرفه، با بیان اینکه این آب به مدت 35 روز براي كشت پاييزه غله، گندم و جو جريان خواهد داشت، به ايسنا گفت: پيش‌بيني مي‌شود پس از باز شدن سد، آب به شهر اصفهان وارد شود و اميدواريم مردم در روز عيد قربان شاهد آب در زاينده‌رود باشند. این در حالی است که به اعتقاد کارشناسان محیط‌زیست، زاینده‌رود رودخانه فصلی نیست و باید با مدیریت آب در تمام طول سال جاری باشد. این رود مهم‌ترین رود مرکزی ایران است که از چکاد ۳ تا ۴ هزارمتری همیشه پربرف زردکوه بختیاری و کوهرنگ در استان چهارمحال بختیاری سرچشمه می‌گیرد. این رودخانه پس از طی یک مسیر پرپیچ و خم در شهرستان شهرکرد از سمت غرب استان اصفهان وارد این استان می‌شود. نام رودخانه زاینده‌رود همواره با نام شهر اصفهان گره خورده است، به گونه‌ای که هرگاه از اصفهان نامی به میان می‌آید، همگان این شهر زیبا را با رودخانه نامور او می‌شناسند. بر اساس آخرین گزارش‌ها، ميزان بارندگي در سرشاخه‌هاي زاينده‌رود(چلگرد) در سال آبي 90-89، 981 ميليمتر بوده که نسبت به سال گذشته 24درصد و نسبت به ميانگين درازمدت 32درصد کاهش داشته است و ذخيره سد زاينده‌رود با 48 درصد کاهش نسبت به ميانگين درازمدت، در پايان سال آبي 90-89، 444 ميليون مترمکعب است. اما به گفته مديرعامل شرکت آب منطقه‌اي اصفهان ميزان ورودي آب به سد زاينده‌رود در سال آبي 9089 حدود 900ميليون مترمکعب بوده است. وی تصريح کرد: اين ميزان در مقايسه با سال گذشته 27درصد و نسبت به ميانگين درازمدت 37درصد کاهش داشته است، ولي با اين وجود تامین آب 40 شهر و 200 روستاي استان اصفهان به صورت کامل انجام شد. به گفته طرفه حجم سد زاينده‌رود در زمان باز شدن آب حدود 375 ميليون مترمکعب است. وي با اشاره به خشکسالي‌هاي شديد و کاهش 40 تا 50درصدي ميزان بارندگي‌ها و ورودي به سد زاينده‌رود در سال جاري افزود: تامین آب در بخش‌هاي شرب، صنعت، باغات و حفظ ذخيره جهت تخصيص آب کشت پاييزه بر اساس برنامه تصويبي در حوضه زاينده‌رود مديريت شده است. مديرعامل شرکت آب منطقه‌اي اصفهان ادامه داد: با توجه به اقدامات انجام شده و صرفه‌جويي‌هاي صورت گرفته، در بخش صنعت نيز با تمهيداتي تامین آب و باغات غرب اصفهان نيز به صورت ونش‌بندي (هر ماه يک هفته) آبدهي شد. وي يکي از اهداف مهم برنامه ابلاغي و اجرايي توزيع آب در سال گذشته را حفظ و ذخيره آب سد زاينده‌رود دانست و عنوان کرد: يکي از دلايل اين کار براي تامین و تخصيص آب جهت کشت پاييزه حقابه‌داران شرق اصفهان است. مدير عامل شركت آب منطقه‌اي اصفهان، شرط حفظ حيات زاينده‌رود و جلوگيري از خشك شدن مجدد رودخانه را صرفه‌جويي، نزولات آسماني و بارش‌هاي پاييزي دانست.
كميته ملي نجات زاينده‌رود بايد تشكيل شود
از سوی دیگر نماینده مردم اصفهان در مجلس شوراي اسلامي چندی پیش خواستار تشكيل كميته ملي نجات زاينده‌رود بر اساس اصل 127 قانون اساسي شد. محمدكريم شهرزاد بر لزوم تشكيل اين كميته تاكيد كرد و اظهار داشت: بحث خشكي اين رودخانه مبحث ملي و حتي جهاني دارد و بناهاي تاريخي استان براي ماندگاري نيازمند آب است. وي تصريح كرد: سال‌هاي قبل يكهزار و 300 تا يكهزار و 400 ميليارد متر مكعب آب پشت سد زاينده‌رود وجود داشت اما اكنون 380 ميليون متر مكعب آب دارد كه صد ميليون مترمكعب آن رسوب است. نماينده مردم اصفهان بر تسريع در اجراي پروژه بهشت‌آباد تاكيد كرد و گفت: بحران آب در اصفهان بايد مديريت شود و تقسيم آب بين صنعت، كشاورزي و شرب به‌درستي و با فناوري روز انجام شود. تونل بهشت‌آباد تونلي 56 كيلومتري است كه به منظور جبران كاهش آب‌هاي زيرزميني و تامین آب مورد نياز شرب و صنعت در فلات مركزي ايران مطرح شده است. اين تونل آب را از مسير فلات مركزي هدايت كرده و به سمت يزد و اصفهان مي‌برد.
رفع خشکی زاینده‌رود 7 سال طول می‌کشد
اما شهردار اصفهان رفع خشکی زاینده‌رود با انجام پروژه بهشت‌آباد را تا 7 سال آینده بعید می‌داند و می‌گوید: اگر این پروژه امروز آغاز شود پس از 84 ماه به نتیجه می‌رسد. سیدمرتضی سقاییان‌نژاد به مهر گفت: امروز بحران کمبود آب زیرزمینی و چاه‌ها اکوسیستم 350کیلومتری زاینده‌رود را تحت‌الشعاع قرار داده است. وی ادامه داد: باید پیش‌بینی کوتاه‌مدت برای جلوگیری از خشکی دائمی انجام شود و از برداشت‌های غیرمجاز جلوگیری کرد. از سوی دیگر زاینده‌رود نمادی از شهر اصفهان به‌شمار می‌آید که در کنار سی‌و‌سه پل و پل خواجو در جذب گردشگر تاثیر فراوانی دارد، طوری که عباس حاج‌رسولي‌ها نماينده اصفهان در شورايعالي استان‌ها در این باره می‌گوید: توريست‌ها، مسافران داخلي و خارجي تقريبا به يك سوم تا نصف رسيده در حالي كه این مکان‌ها باعث ايجاد درآمد ملي خواهد شد. با این اوصاف باید چاره‌ای اساسی برای مشکل خشکسالی این رودخانه اندیشیده شود و با مدیریت برداشت آب، دوستداران محیط‌زیست را نه با خبر جاری شدن مقطعی آب در رودخانه بلکه با خبر جاری بودن همیشگی حیات در رگ‌های اصفهان خوشحال کرد.