امید صبوری: طرح اکران فیلمهای خاص پس از چندین نوبت تاخیر احتمالا تا پایان هفته جاری وارد فاز اجرایی میشود تا یکی از پرفراز و نشیبترین طرحهای حمایتی سینمای ایران بار دیگر در میدان عمل به آزمون گذاشته شود. خبر از آغاز این طرح را محمد درمنش اعلام کرد و در تشریح جزئیات آن باز هم دست به دامان برخی اما و اگرها شد. با این حال نکته مهم اظهارات محمد درمنش در برنامه تلویزیونی «هفت» نام بردن از یکی از فیلمهای مدنظر به عنوان «فیلم خاص» بود که به نظر میرسد در آغاز راه میتواند مخاطبان بسیاری را با طرح همراه کند چرا که فیلم سینمایی «بدرود بغداد» ساخته تحسین شده مهدی نادری با موضوع حضور نیروهای نظامی آمریکایی در عراق یکی از فیلمهای مطرح جشنواره بیست و هشتم فیلم فجر بود که با انتخاب به عنوان نماینده سینمای ایران برای حضور در مراسم اسکار سال 2011 توجه بسیاری را به سمت خود جلب کرد اما در اتفاقی نادر اکران این فیلم پس از جشنواره صورت معادلهای چندمجهولی به خود گرفت و مخاطبان و علاقهمندان فیلم تا به امروز (که طبق اعلام دولت آمریکا در آستانه خروج کامل نیروهای نظامی این کشور از عراق هستیم!) نتوانستهاند آن را روی پرده سینما تماشا کنند. صحبتهای محمد درمنش حکم نوید مجددی برای شکست طلسم اکران نشدن این فیلم را داشت؛ نویدی که البته برخلاف علاقهمندان فیلم گویی کارگردان جوان آن را چندان سر ذوق نیاورده چرا که هنوز نگران است و میگوید: «زمان مشخصي براي اكران «بدرود بغداد» اعلام نشده است».
درد بزرگ سینمای ما
مهدي نادري روز گذشته درباره اكران آخرين ساخته سينمايياش گفت: هفته قبل با آقاي سجادپور، مديركل اداره نظارت و ارزشيابي معاونت سينمايي درباره اكران فيلمم مذاكراتي داشتم چرا كه تا به حال منتظر بودم دور از هرگونه جوسازي با توجه به وعدههاي تهيهكننده و همچنين شرايط متفاوت اين فيلم (نماينده سينماي ايران در اسكار) در شرايط طبيعي نمايش داده شود، در اين شرايط بارها دست به قلم شدم اما باز ترجيح دادم كه سكوت كنم. وي ادامه داد: پس از اين مدت، مساله را از مديركل اداره نظارت و ارزشيابي پيگيري كردم و ايشان گفتند در حال قرارداد بستن با سينما «آزادي» و چند سينماي ديگر براي آغاز اكران فيلمها در گروه «هنر و تجربه» هستند و «بدرود بغداد» و تعدادي فيلم ديگر نيز در فصل اول اين گروه قرار است به نمايش درآيد. نادري در پاسخ به اين سوال كه آيا تاريخ مشخصي براي اكران «بدرود بغداد» اعلام شده است، گفت: زمان مشخصي براي اكران فيلم اعلام نشده است. حتي وقتي با آقاي درمنش صحبت كردم، ايشان هم از اكران بزودي فيلم خبر دادند. كارگردان «بدرود بغداد» در ادامه گفتوگو با ایسنا، از شرايط اكران فيلم گلايه و اظهار كرد: اميدوارم اتفاقي كه براي «بدرود بغداد» افتاد براي هيچ فيلم ديگري نيفتد. مطمئن هستم تماشاگر ايراني با ديدن اين فيلم از اينكه «بدرود بغداد» نماينده او در اسكار بوده است، خجل نخواهد شد. متاسفانه اين فيلم سينمايي از مرحله ايده تا نمايش مظلوم واقع شد. اين كارگردان سينما خاطرنشان كرد: سينماي ايران به جاي نظارت و ارزشيابي چندگانه و چندسويه به حمايت همهجانبه نياز دارد و بايد درددلهاي سينماگران شنيده شود. به نظرم مهمترين نكتهاي كه بايد در سينماي ما مورد توجه واقع شود بحث توزيع ناعادلانه ثروت در همه حوزههاي توليدكننده سينماست و درد بزرگ سينمای امروز ما فقدان توجه به جوانهاست؛ كساني كه دور از حاشيههاي كاذب سياسي علاقهمند به فعاليت در متن سينما هستند.
تولد یک پدیده
انتخاب «بدرود بغداد» برای نمایندگی سینمای ایران در مراسم اسکار 2011 با حاشیههایی همراه بود که بیشتر مربوط به کیفیت انتخاب و اعلام این فیلم بود و متاسفانه نفس انتخاب آن را تحتالشعاع فضاسازیهای رسانهای قرار داد. این فیلم چه از نظر مضمون و چه از لحاظ ساختار سینمایی براستی یکی از لایقترین گزینهها برای نمایندگی سینمای ایران در عرصههای جهانی بود. کمااینکه اکران آن در جشنواره فجر هم برخی منتقدان را تا مرز «غافلگیری» پیش برد. داستان فیلم مرتبط با اشغال عراق به دست نیروهای آمریکایی است. شخصیتهای فیلم عراقی و آمریکایی هستند و بازیگران ایرانی هم در طول فیلم به زبانهای عربی و انگلیسی صحبت میکنند. البته كارگردان فيلم اندکی پس از رونمایی از فیلم در جشنواره، از دوبله آن براي اكران گسترده داخلي با صداي خود بازيگران خبر داده بود. پانتهآ بهرام و مصطفی زمانی 2بازیگر شناخته شده این فیلم هستند که هر دو به زبان عربی تکلم میکنند و به شهادت اغلب کسانی که فیلم را دیدهاند، به خوبی از پس این تغییر لحن و زبان برآمدهاند اما این فیلم بازیگر جوانی هم دارد به نام مزدک میرعابدینی که نقش سرباز آمریکایی را ایفا میکند. او تحصیلکرده بازیگری در آمریکاست و این نخستین حضورش در سینمای ایران است. بازی میرعابدینی هم از غافلگیریهای فیلم بود چرا که چهره بکر او و نیز قدرت تکلم او به عنوان یک سرباز آمریکایی غنایی ویژه به کاراکتر «دانیل» بخشیده است. در کنار این چهرهها توانمندیهای تورج اصلانی در مقام فیلمبردار را نمیتوان نادیده گرفت، چه اینکه قاببندیها و بهرهگیری از ظرفیتهای بصری در مواردی فیلم را تا حد نمونههای خارجی بالا برده و همین امر هم سبب تاکید جالب او هنگام رونمایی از فیلم در جشنواره بیست و هشتم شد که میگفت: «این فیلم چنان با معیارهای استاندارد جهانی همخوانی دارد که اگر تیتراژ آن را حذف کنیم آن را با یک فیلم هالیوودی اشتباه میگیرند».