گروه سیاسی: گزارش جدید یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته‌ای ایران احتمالا امروز منتشر می‌شود.
منابع غربی از حدود یک ماه پیش گفته بودند این گزارش حاوی متن برخی اسناد خواهد بود که برخی کشورها در اختیار آژانس قرار داده‌اند و بنابر ادعای آنها نشان‌دهنده وجود یک جنبه نظامی در برنامه هسته‌ای ایران است. آخرین خبرها نشان می‌دهد آمانو یک ضمیمه 15 صفحه‌ای به همراه گزارش جدید خود منتشر خواهد کرد که در آن متن برخی اسناد مطالعات ادعایی را بیان کرده است. همزمان با انتشار این خبر گزارش‌های دریافتی از وین نشان می‌دهد گلن دیویس، سفیر آمریکا در آژانس در آستانه انتشار گزارش آمانو درباره موضوع هسته‌ای ایران یک گزارش 16 صفحه‌ای آماده کرده و شخصا درحال تماس با رسانه‌ها و خبرنگاران است و از آنها می‌خواهد این گزارش را با حداکثر سر و صدا منتشر کنند. متن این گزارش که 2 نمونه از مطالب موجود در آن از جانب برخی منابع خبری در وین به ایران رسیده حاوی مطالبی کاملا تکراری است که بارها از سال 2004 به این سو تکرار شده و ایران در مه 2008 طی یک ارزیابی 117 صفحه‌ای جعلی بودن آنها را برای آژانس ثابت کرده است. به عقیده برخی کارشناسان اکنون ظاهرا آمانو که مطابق اسناد ویکی‌لیکس به آمریکایی‌ها قول داده بود همه اقدامات خود را با آنها چک کند، مامور شده اصل اسناد جعلی را که از طرف سیا به اوباما و از سوی اوباما به آمانو و دیویس ارائه شده منتشر کند. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که بسیاری از کارشناسان عقیده دارند متن این اسناد با ناشیگری محض جعل شده و انتشار آنها باعث بی‌آبرویی بزرگی برای آژانس خواهد شد. کارشناسان می‌گویند این اسناد آنچنان فرمایشی است که به عنوان نمونه در پاراگراف‌های 23 و 24 آن عینا ارزیابی اطلاعاتی آمریکا در سال 2008 تکرار شده است. آمریکا در سال 2007 یک ارزیابی اطلاعاتی ارائه کرد که می‌گفت جنبه به‌اصطلاح نظامی برنامه هسته‌ای ایران در سال 2003 متوقف شده است. انتشار این ارزیابی آبروریزی بزرگی برای آمریکا به بار آورد چرا که بسیاری از کشورها با استناد به آن گفتند پس دیگر چه ضرورتی دارد ایران مورد تحریم قرار بگیرد یا از آن درخواست تعلیق شود. دولت آمریکا برای جبران این آبروریزی در سال 2008 یک ارزیابی دیگر منتشر کرد که در آن گفته شده بود احتمال دارد برخی جنبه‌های این فعالیت‌ها پس از سال 2003 هم ادامه پیدا کرده باشد و اکنون می‌بینیم که آن ارزیابی اطلاعاتی عینا در پاراگراف‌های 23 و 24 گزارش آمانو تکرار شده و آقای مدیرکل حتی زحمت تغییر عبارات آن را هم به خود نداده است. یک نمونه جالب توجه دیگر در این گزارش مربوط به پاراگراف‌های 53-47 است. آمانو در این بخش از گزارش که گفته می‌شود با اعمال نظر گلن دیویس، سفیر آمریکا نوشته شده، آورده است: ایران تعدادی شبیه‌سازی رایانه‌ای آزمایش‌های هیدرودینامیک انجام داده که مربوط به ساخت سلاح هسته‌ای است. همچنین در این بخش گفته شده است آژانس عکس‌های ماهواره‌ای از یک محفظه فلزی بزرگ در اختیار دارد که برای آزمایش سلاح هسته‌ای در تاسیسات پارچین مورد استفاده قرار می‌گرفته است. این در حالی است که کارشناسان کشورمان مجموعه این موارد را مضحک و ساخته سرویس‌های اطلاعاتی غربی می‌دانند. این پاراگراف‌های گزارش آمانو محصول فعالیت‌های فردی به نام فردریک کلود، عضو سرویس اطلاعاتی فرانسه است که پیش از این مسؤول بخش عکس‌های ماهواره‌ای در آژانس بود و هم‌اکنون مشاور آمانو است. جالب است که کلود چند سال پیش به همراه اولی هاینونن، معاون امور پادمان آژانس همین عکس‌ها را به تهران آورد و درخواست بازدید از پارچین را کرد. ایران به بازرسان آژانس اجازه داد از هر نقطه پارچین که می‌خواهند بازدید و نمونه‌گیری کنند و نتیجه این بازدید آن شد که اولا معلوم شد آنچه آقای کلود مخزن فلزی ساخت بمب می‌نامید در واقع توالت‌های فلزی در پارچین بوده و ثانیا نمونه‌گیری‌ها وجود هیچ فعالیت هسته‌ای را در پارچین نشان نداد و به همین دلیل آژانس پرونده پارچین را مختومه اعلام کرد.
نقاط ضعف گزارش آمانو چیست؟
با وجود سندیت ضعیف مدارک مدیرکل آژانس، دیپلمات‌ها در تهران می‌گویند: آمانو در سفر هفته گذشته خود به آمریکا آخرین دستورات درباره ضرورت انتشار این گزارش در مقطع فعلی را دریافت کرد و به همین دلیل درخواست‌های موکد روسیه، چین، برخی کشورهای اروپایی و همچنین اعضای جنبش عدم تعهد را درباره رعایت بی‌طرفی علیه ایران نپذیرفت. به گزارش ایران هسته‌ای، کارشناسان در تهران و در دبیرخانه آژانس عقیده دارند این ضمیمه به لحاظ فنی و حقوقی غیرقابل دفاع است و به سرعت تبدیل به بحرانی برای اعتبار آژانس خواهد شد. چند نکته مهم درباره این ضمیمه که نشان‌دهنده بی‌اعتباری آن است، چنین است:
1- هیچ یک از اسنادی که متن آنها در گزارش نوامبر 2011 ارائه شده جدید نیست و همه آنها مربوط به همان لپ‌تاپ سال 2004 است. در واقع انتشار این اسناد نشان می‌دهد آمانو –برخلاف آنچه ادعا می‌کرد- هیچ اطلاعات به روز شده‌ای درباره آنها در اختیار ندارد و همان اطلاعات قدیمی و تکراری را منتشر کرده است. این امر نشان می‌دهد همه آن ادعاها در گزارش‌های اخیر آژانس که می‌گفت آژانس اطلاعاتی دارد که نشان می‌دهد برنامه تسلیحات هسته‌ای ایران پس از سال 2004 نیز ادامه یافته، دروغ بوده است.
2- نه ایران و نه آژانس هرگز اصل این اسناد را رویت نکرده‌اند. ایران و آژانس از سال 2007 خواهان آن بوده‌اند که اصل این اسناد برای بررسی میزان صحت و وثاقت آنها در اختیار یک تیم مستقل قرار گیرد اما آمریکا همواره از این کار امتناع کرده است. این امتناع به حدی آزاردهنده بود که محمد البرادعی بارها آمریکا را به اخلال در انجام وظایف پادمانی آژانس متهم کرد. مهم‌ترین نکته این است که ظاهرا همه آنچه آمریکا در اختیار دارد یک فایل الکترونیکی است و اسناد اورجینال در اختیار آمریکا نیست و در واقع اصلا چیزی به نام سند اورجینال در موضوع مطالعات ادعایی وجود ندارد.
3- نکته بعدی این است که اساسا نه آژانس و نه هیچ طرف دیگری قادر به اثبات این امر نیست که این اسناد بر فرض صحت مربوط به ایران است. به عبارت دیگر، سر هم کردن یک سلسله متون و اسناد به زبان فارسی و جعل چند مهر، امضا و سربرگ به هیچ‌وجه این موضوع را ثابت نمی‌کند که این اسناد واقعا متعلق به نهادهای دولتی در ایران است.
4- همچنین هیچ سندی وجود ندارد و در متن اسناد هم چیزی در این باره گفته نشده است که ثابت کند در آنچه آژانس مطالعات ادعایی می‌خواند از مواد هسته‌ای استفاده شده است. بنابراین این اسناد می‌تواند مربوط به فعالیت‌های متعارف نظامی باشد و ادعای هسته‌ای بودن این فعالیت‌های مدعایی کاملا بدون دلیل است.
5- مساله دیگر این است که باز هم بر فرض صحت اسناد، همه آنچه این اسناد نشان می‌دهد یک سلسله مطالعه و شبیه‌سازی کامپیوتری است نه «فعالیت عملی». اساسا به همین دلیل هم هست که آژانس مجموعه این پروژه را مطالعات ادعایی نامیده است. هیچ مدرکی در متن اسناد وجود ندارد که ثابت کند این مطالعات به پروژه‌های عملی تبدیل شده است.