وجود نرخ‌های متفاوت بازار ارز اکنون باعث شده سرمایه‌گذاران، صادرکنندگان و فعالان بازار به نوعی دچار سردرگمی شوند، این بلاتکلیفی که زمینه‌های ایجاد رانت را فراهم می‌کند در صورت تداوم بر پیکره اقتصاد نیز ضربه خواهد زد تا آثار منفی آن در کشور بعضا به وضوح دیده شود. از سوی دیگر سیاست مدیریت نرخ ارز موجب شده صادرکنندگان دچار زیان شوند، چراکه با این روند هزینه‌های داخلی افزایش يافته و قیمت تمام‌شده کالای صادراتی نیز به تبع آن بالا می‌رود. در چنین شرایطی با افزایش قیمت تمام‌شده کالاهای داخلی، خريدار پوشش هزینه‌های تامینی آن در داخل را نداده و در نتیجه صادرات دچار معضل می‌شود. علاوه‌بر زیان صادرکنندگان با مدیریت نرخ کنونی ارز در کشور، تولید‌کنندگان داخلی نیز صدمه خواهند دید زیرا وارد‌کنندگان با دریافت ارز ارزان کالا وارد کشور می‌کنند که در این میان تولید‌‌ات داخلی به جهت عدم توان رقابت با کالاهای خارجی ارزان‌قیمت به حاشیه می‌رود. بنابر این مدیریت کنونی نرخ ارز به زیان تولید ملی و صادرات تمام‌شده و منفعت وارد‌کنندگان را در بر دارد، به دیگر سخن نرخ ارز کنونی یارانه‌ای است که ما به صادرکنندگان خارجی می‌دهیم تا به صورت مشوق صادراتی از آن استفاده کنند. نرخ مدیریت شده ارز که اکنون بانک مرکزی بر آن مصر است صرفا برای تامین منافع دولت است چراکه دولت درآمد حاصل از فروش نفت را در اختیار دارد و به عنوان بزرگ‌ترین عرضه‌کننده ارز خارجی در بازار محسوب می‌شود. بنابر این نرخی که خود بانک مرکزی برای ارز تعیین می‌کند نرخ واقعی نیست بلکه مدیریت شده به سود دولت و برای تامین منابع درآمدی است. در چنین شرایطی بانک مرکزی مادامی که نیاز ریالی داشته باشد ارز را با قیمت دلخواه وارد بازار می‌کند، چرا که زمانی درآمد دولت از محل مالیات یا حقوق گمرکی در تامین منابع هزینه سالانه که در بودجه تعیین شده است برآورده مي‌شودكه دلار با نرخی نسبتا بالا به بازار سرازیر می‌شود. به هر حال برای تعیین نرخ ارز واقعی، بازار عرضه و تقاضا باید قیمت ارز را تعیین کند. راه‌حل این موضوع نیز حرکت در مسیر ارز تک‌نرخی و رقابتی در بازار است. از سوی دیگر چنانچه بخواهیم به نرخ واقعی ارز در کشور برسیم، سیاستگذاران و مسؤولان باید اجازه ورود و خروج ارزهای خارجی را بدهند، چرا که با آزادی قیمت ارز در بازار و دستیابی به قیمت توافقی فشارها در افزایش نرخ ارز کاهش می‌یابد و این موضوع موجب می‌شود بازار کاذب ارز برچیده شود، زیرا با فرمول عرضه و تقاضا تعادل قیمتی به وجود آمده و تقاضاها مسیر کاهشی را در پی خواهد گرفت و به تدریج قیمت ارز توافقی بازار با قیمت بانک مرکزی متعادل و یکسان شده و به سمت تک‌نرخی می‌رود. متاسفانه ما مسیر ارز را اکنون یک‌طرفه کرده‌ایم. با این وجود بازار متلاطم کنونی نرخ ارز باید با برنامه‌ریزی دقیق و کارشناسانه ساماندهی شود تا صادرکنندگان، فعالان بازار و سرمایه‌گذاران با اطمینان کامل و آینده‌نگری دقیق فعالیت‌های اقتصادی خود را از سر بگیرند. همچنین رفع آشفتگی بازار ارز نیازمند اصلاح ساختاری دقیق است تا هر از گاهی بازار دچار مشکلات چندنرخی ارز نشود.نا بساماني بازار ارز؛ تولید در حاشیه
وجود نرخ‌های متفاوت بازار ارز اکنون باعث شده سرمایه‌گذاران، صادرکنندگان و فعالان بازار به نوعی دچار سردرگمی شوند، این بلاتکلیفی که زمینه‌های ایجاد رانت را فراهم می‌کند در صورت تداوم بر پیکره اقتصاد نیز ضربه خواهد زد تا آثار منفی آن در کشور بعضا به وضوح دیده شود. از سوی دیگر سیاست مدیریت نرخ ارز موجب شده صادرکنندگان دچار زیان شوند، چراکه با این روند هزینه‌های داخلی افزایش يافته و قیمت تمام‌شده کالای صادراتی نیز به تبع آن بالا می‌رود. در چنین شرایطی با افزایش قیمت تمام‌شده کالاهای داخلی، خريدار پوشش هزینه‌های تامینی آن در داخل را نداده و در نتیجه صادرات دچار معضل می‌شود. علاوه‌بر زیان صادرکنندگان با مدیریت نرخ کنونی ارز در کشور، تولید‌کنندگان داخلی نیز صدمه خواهند دید زیرا وارد‌کنندگان با دریافت ارز ارزان کالا وارد کشور می‌کنند که در این میان تولید‌‌ات داخلی به جهت عدم توان رقابت با کالاهای خارجی ارزان‌قیمت به حاشیه می‌رود. بنابر این مدیریت کنونی نرخ ارز به زیان تولید ملی و صادرات تمام‌شده و منفعت وارد‌کنندگان را در بر دارد، به دیگر سخن نرخ ارز کنونی یارانه‌ای است که ما به صادرکنندگان خارجی می‌دهیم تا به صورت مشوق صادراتی از آن استفاده کنند. نرخ مدیریت شده ارز که اکنون بانک مرکزی بر آن مصر است صرفا برای تامین منافع دولت است چراکه دولت درآمد حاصل از فروش نفت را در اختیار دارد و به عنوان بزرگ‌ترین عرضه‌کننده ارز خارجی در بازار محسوب می‌شود. بنابر این نرخی که خود بانک مرکزی برای ارز تعیین می‌کند نرخ واقعی نیست بلکه مدیریت شده به سود دولت و برای تامین منابع درآمدی است. در چنین شرایطی بانک مرکزی مادامی که نیاز ریالی داشته باشد ارز را با قیمت دلخواه وارد بازار می‌کند، چرا که زمانی درآمد دولت از محل مالیات یا حقوق گمرکی در تامین منابع هزینه سالانه که در بودجه تعیین شده است برآورده مي‌شودكه دلار با نرخی نسبتا بالا به بازار سرازیر می‌شود. به هر حال برای تعیین نرخ ارز واقعی، بازار عرضه و تقاضا باید قیمت ارز را تعیین کند. راه‌حل این موضوع نیز حرکت در مسیر ارز تک‌نرخی و رقابتی در بازار است. از سوی دیگر چنانچه بخواهیم به نرخ واقعی ارز در کشور برسیم، سیاستگذاران و مسؤولان باید اجازه ورود و خروج ارزهای خارجی را بدهند، چرا که با آزادی قیمت ارز در بازار و دستیابی به قیمت توافقی فشارها در افزایش نرخ ارز کاهش می‌یابد و این موضوع موجب می‌شود بازار کاذب ارز برچیده شود، زیرا با فرمول عرضه و تقاضا تعادل قیمتی به وجود آمده و تقاضاها مسیر کاهشی را در پی خواهد گرفت و به تدریج قیمت ارز توافقی بازار با قیمت بانک مرکزی متعادل و یکسان شده و به سمت تک‌نرخی می‌رود. متاسفانه ما مسیر ارز را اکنون یک‌طرفه کرده‌ایم. با این وجود بازار متلاطم کنونی نرخ ارز باید با برنامه‌ریزی دقیق و کارشناسانه ساماندهی شود تا صادرکنندگان، فعالان بازار و سرمایه‌گذاران با اطمینان کامل و آینده‌نگری دقیق فعالیت‌های اقتصادی خود را از سر بگیرند. همچنین رفع آشفتگی بازار ارز نیازمند اصلاح ساختاری دقیق است تا هر از گاهی بازار دچار مشکلات چندنرخی ارز نشود. ارسال نظر
پربیننده