گروه سیاسی: برخی از اعضای آژانس انرژی اتمی از مدیرکل این آژانس به خاطر انتشار گزارش غیرمستند درباره فعالیتهای هستهای ایران انتقاد کردند. این اتفاق در نشست توجیهی آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران که بعدازظهر جمعه در وین برگزار شد، رخ داد. در این نشست که طبق روال معمول پس از انتشار گزارش آژانس برگزار میشود، علیاصغر سلطانیه نماینده کشورمان، هرمن ناکارتس و دیگر نمایندگان مدیرکل حضور داشتند. هرمن ناکارتس تصاویر ماهوارهای، نامهها و نقشههایی به اعضا ارائه کرده تا آنها را نسبت به محتوای گزارش آمانو متقاعد کند اما گفته میشود بسیاری از اعضا توضیحات ناکارتس را متقاعدکننده ندانستهاند. به گزارش خبرگزاریها، توضیحات ناکارتس به جای اینکه به سوالهای اعضا پاسخ بدهد، سوالهای بیشتری نیز برای آنها بهوجود آورده است. علیاصغر سلطانیه نماینده کشورمان در آژانس نیز در این جلسه 3 سوال اساسی و مهم را خطاب به نمایندگان مدیرکل مطرح کرده و یک بار دیگر دلایل ایران را در اثبات جعلی بودن این سندها ارائه کرده است. یكی از سوالها این بود كه «آیا طی 8 سال گذشته آژانس مداركی كه مربوط به ادعاهای ابعاد نظامی است به ایران تحویل داده است یا خیر؟» كه جواب آن «خیر» بود. سوال دوم سلطانیه مبنی بر این بود که «آیا ثابت شده است مداركی كه آژانس نزد خود دارد و به ایران هم تحویل نداده اصالت دارد و اصل هستند؟» كه معاونان آمانو در جمع اعضا پاسخ منفی دادند. سوال سوم كه از سوی سلطانیه مطرح شد این بود كه «آیا آژانس بعد از سالها بازرسی ثابت كرده است كه مواد هستهای در سراسر ایران، به اهداف نظامی منحرف شده است یا خیر؟» که بنا بر پاسخ معاونان آمانو این موضوع هم ثابت نشده است. نماینده ایران در آژانس نیز پس از اتمام این نشست در گفتوگویی گفت: «بعد از مطرح كردن این 3 سوال، درباره سایتهای نظامی، موارد بازرسی را كه در طول 8 سال گذشته صورت گرفته با تاریخ و مشخصاتش ذكر كردم كه در چه تاریخی حضور پیدا كردهاند، نمونهبرداری كرده و آنالیز كردهاند و ثابت شده است كه هیچ نوع مواد هستهای وجود ندارد ؛ این نشاندهنده آن است كه همه این ادعاها یكی پس از دیگری بیاساس است». سلطانیه اظهار داشت: «در این جلسه بنده همچنین تایید آقای «ناكارتس» معاون مدیركل آژانس و همكارانش را گرفتم كه مداركی به ایران تحویل نشد بلكه چند سال قبل به صورت power point روی پرده نشان داده شد و امروز هم چند تا از آنها را نشان دادند؛ هیچ كدام از اینها «طبقهبندی» ندارد؛ با توجه به این موضوع این سوال را مطرح كردم كه چطور میشود ایران را متهم میكنید كه یك پروژه سری سلاح هستهای از نوع «مانهاتانی» دارد ولی هیچكدام از این مكاتبات و نامهها، طبقهبندی محرمانه یا خیلیمحرمانه و سری ندارد؛ همین كفایت میكند كه همه اینها بیاساس و ساختگی است». اشاره سلطانیه به «پروژه مانهاتان» به عنوان نخستین پروژه به كلی سری مرتبط با امنیت ملی ایالات متحده در تاریخ این كشور است. به گزارش ايرنا، نماینده دائمی ایران در آژانس در ادامه گفتوگو تاكید كرد: «در این جلسه همچنین با استناد به مدارك علمی ثابت كردیم بعضی از مواردی كه مطرح شده هیچ مبنای علمی ندارد. تعدادی از كشورهای دوست نیز سوالاتی اساسی مطرح كردند كه قابل توجه بود». سلطانیه در پایان تصریح کرد: «در پایان جلسه گفتم كه به نظر میآید به سازمان «سیا» و سرویسهای جاسوسی باید پول بیشتری میدادند تا وقتی علیه ایران سندسازی میكنند دقت بيشتری داشته باشند؛ چراكه تمام اینها نشان میدهد كارشان چقدر «مضحك» است و قابل قبول برای هیچ مرجعی نیست و این كار در واقع اعتبار آژانس را هم خدشهدار كرده است.» یوکیا آمانو 17 آبان گزارشی درباره برنامه هستهای منتشر کرد که به عقیده کارشناسان بیشتر از یافتههای آژانس، بر اطلاعات جاسوسی آمریکا مبتنی است. وی در این گزارش تلاش کرد اثبات کند یک جنبه نظامی در برنامه هستهای ایران وجود دارد. روزنامه نیویورکتایمز پس از انتشار گزارش آمانو نوشت: بسیاری از کشورها اعتبار اطلاعات جاسوسی آمریکا علیه ایران را قبول ندارند و به همین دلیل با درخواستهای آمریکا علیه ایران موافقت نخواهند کرد. کارشناسان عقیده دارند با توجه به شواهد موجود در به بنبست رسیدن روابط ایران و آژانس، آمریکا بیشترین سهم را داشته است. این در حالی است که به طور خاص درباره موضوع PMD (ابعاد احتمالی نظامی) ایران لااقل در 3 مقطع با حسن نیت کامل وارد یک فرآیند مذاکراتی با آژانس شده اما آمریکاییها آن را به شکست کشاندهاند. مقطع اول در سال 2007 و اواخر سال 2008 بود که ایران در چارچوب برنامه کاری آگوست 2007 بیش از 100 ساعت با آژانس در این باره به مذاکره پرداخت و یک سند 117 صفحهای نیز در ارزیابی اسناد مطالعات ادعایی به آن تقدیم کرد اما آژانس به دلیل کارشکنی آمریکا نتوانست به تعهد خود که همان روتین کردن پرونده ایران در شورای حکام بود عمل کند. دومین مقطع تابستان 1390 بود. علیاکبر صالحی وزیر امور خارجه ایران سهشنبه 21 تیر 1390 (12 ژوئیه 2011) به وین سفر و با یوکیا آمانو مدیرکل آژانس ملاقات کرد. ایران در این دیدار پیشنهاد کرد اگر آژانس اجرای مدالیته آگوست 2007 را کامل اعلام کند آنگاه وارد مذاکره برای تدوین مدالیته جدیدی درباره مطالعات ادعایی خواهد شد اما آمانو گفت او این کار را نخواهد کرد. و سومین مقطع مربوط به کمتر از 2هفته پیش است. ایران در نامهای به تاریخ 30 اکتبر 2011 (8 آبان 1390) آمادگی خود را برای پاسخگویی به هرگونه سوال و ابهام رسما به آمانو اعلام کرد اما گزارشهای موجود نشان میدهد آمانو در اقدامی عجیب و کاملا مخالف با وظایف اساسنامهایاش از پاسخ مثبت به نامه ایران خودداری کرده و سفر برنامهریزی شده هرمن ناکارتس معاون امور پادمان خود به ایران را که بنا بود همان ایام انجام شود لغو کرد. کارشناسان عقیده دارند مجموعه این موارد مستقیما مربوط به فشارهای آمریکا به آژانس است. آمریکاییها نگران هستند که ورود به مذاکراتی صریح و شفاف درباره اتهامات علیه ایران دست آنها را رو کند و آژانس و دیگر کشورها را به رویارویی با آنها بکشاند. اعتراف باراک به تأثیر اسرائیل در گزارش آژانس
تنها يک روز پس از انتشار گزارش آمانو، براي نخستينبار یک مقام رژیم صهیونیستی اعتراف کرد که اسرائيل و تعدادي از کشورها، اطلاعات مورد نياز درباره برنامه هستهاي ايران را در اختيار آژانس قرار دادهاند. ایهود باراک، وزیر جنگ رژیم صهیونیستی با بیان این مطلب گفت که اين اطلاعات که در گزارش درج شده و مورد استفاده قرار گرفته، ايران را متهم ميکند که روند توليد و ساخت نخستين بمب هستهاي خود را تسريع کرده است. اين درحالي است که کارمندان آژانس نيز تاکيد کرده بودند که آژانس بينالمللي انرژي هستهاي اطلاعاتي را درباره برنامه هستهاي ايران از برخي کشورها دريافت کرده و آنها را با گزارشهاي ارائه شده توسط ايرانيها يا گزارشهاي تهيه شده توسط بازرسانش هنگام بازديد از اين تأسيسات مقايسه کرده و نتيجه را در گزارش جديد آورده است.