آرزوهای ترکها برای حضوری دیگر در جام ملتها در استانبول نقش بر آب شد و تیم هیدینک در خانه خود و در دیدار رفت پلیآف یورو 2012 با نتیجه 3 بر صفر مغلوب کرواسی شد. ترکها در همان ابتدای بازی غافلگیر شدند و ایویکا اولیچ مهاجم کرواتها در دقیقه 2 بازی دروازه میزبان را باز کرد و تیمش را یک بر صفر پیش انداخت.در ادامه شاگردان گاس هیدینک بیشتر توپ و میدان را در اختیار داشتند اما باز هم این کرواسی بود که در دقیقه 32 بازی توسط ماریو ماندزوکیچ به گل رسید تا شرایط برای میزبان سختتر شود.
نیمه نخست با برتری کرواسی به پایان رسید اما در نیمه دوم ودران کورلوکا، مدافع کرواسی گل سوم را به ثمر رساند و آب سردی روی پیکر ترکها ریخت. ورزشگاه ترکتلهکام شهر استانبول غرق در سکوت بود و این شاگردان اسلاون بیلیچ بودند که سر از پا نمیشناختند. کرواسی سهشنبه در حالی در دیدار برگشت میزبان ترکیه خواهد بود که صعود خود را به یورو 2012 تقریبا قطعی میداند و در مقابل ترکیه از تکرار شگفتیهایش در یورو 2008 محروم مانده است.
حتی سکوهای نیمه خالی ورزشگاه «ترک تلهکام آرنا»ی استانبول هم برای رقم زدن بزرگترین تحقیر دوران ورزشی گاس هیدینک کبیر کافی بود. تماشاگران متعصب ترک که با یک زلزله دیگر، اینبار در استانبول و در زمین چمن ورزشگاه ملیشان شوکه شده بودند در پایان، وقتی گرگهای مردنی با شکست خفتبار 3 بر صفر از کرواتها، زمین چمن را ترک میکردند بغض خود را بر سر آنها و فرمانده پرمدعای تیمملیشان خالی کردند، در حالی که نیمی از هواداران ورزشگاه را از سرناامیدی ترک کرده بودند. این بیتردید یکی از سیاهترین جمعههای فوتبال ترکیه بود و البته برای گاس هیدینک دومین ناکامی بزرگ پس از عدم موفقیت در بردن روسیه به جامجهانی 2010 محسوب میشد. 2 سال پیش هم تیم تحت هدایت او پس از آلمان در گروه مقدماتی خود دوم شد و به پلیآف جامجهانی پای گذاشت، جایی که مشکلات درونی و شبنشینیها، خرس بزرگ را در اسلوونی از پای درآورد. حالا کرواسی همسایه جنوبی همان اسلوونی، کابوسی دیگر را برای مربی بزرگ هلندی خلق میکند.
البته همین کرواتها به رهبری اسلوبودان بیلیچ، مربی جوان انقلابیشان، 4 سال پیش درست در چنین روزهایی انگلستان را در ومبلی لندن به عزا نشاندند تا روسها به رهبری هیدینک بتوانند به عنوان تیم دوم به جای جزیرهنشینها راهی یورو 2008 شوند و در آنجا با رسیدن به مرحله نیمهنهایی و ارائه فوتبالی رنسانسی چشمها را خیره كنند. فردای پیروزی کرواسی بر انگلستان در نوامبر 2007، روزنامههای صبح مسکو با عناوینی نظیر «تاواریش متشکریم» از پسرعموهای اسلاوشان در شمال شبهجزیره بالکان قدردانی کرده بودند. اما نام کرواسی تا پیش از باخت سنگین جمعهشب ترکیه، نهتنها برای هیدینک که برای گرگها (لقب تیم ملی و هواداران فوتبال ترکیه) هم تداعیکننده خاطرهای خوش در یورو 2008 بود، چرا که کرواسی بیلیچ در مرحله یکچهارم نهایی آن تورنمنت پل پیروزی فوتبال توفانی شاگردان فاتح تریم در دقایق پایانی شده بود. اما حالا در کمتر از 4 سال تیم بیلیچ، مایه عذاب مشترک ترکها و مربی نامی هلندیشان شده است. هیدینک آمده بود تا نظامی نوین و برتر در فوتبال فلات آناتولی پیاده کند اما حالا در یک قدمی یورو 2008 خود اعتراف میکند ترکیه پس از باخت جمعه شب دیگر بختی برای رسیدن به یورو 2012 در آن سوی دریای سیاه (اوکراین) ندارد. «من مسؤول این نتیجه هستم. بازیکنان همه چیز را به شایستگی اجرا کردند من مسؤولیت کامل همه چیز را میپذیرم». اما حتی اعترافات زنده مرد بزرگی مثل هیدینک رودررو با شبکه تلویزیونی NTV هم نمیتواند موجب تسلای خاطر هواداران ترک باشد.
واقعیت این است که هیدینک با قدرتمندترین تیمی که پس از هلند 1998 داشته، تیمی به مراتب قدرتمندتر از کرهجنوبی، استرالیا و روسیه در زمان تحویل گرفتنشان پا به مقدماتی یورو 2012 گذاشت. ترکیه جزو 4 تیم برتر یورو 2008 بود و در نیمهنهایی به سختی تسلیم آلمان (نایب قهرمان جام) شده بود اما حالا پس از غیبت در جامجهانی اخیر باید یورو 2012 را هم با حسرت نگاه کند. هیدینک درباره روند بازی رفت پلیآف یورو 2012 مقابل کرواسی میگوید: «اگر شما نیمه اول را با سازماندهی بد آغاز کنید و بازی را به راحتی واگذار کنید یعنی اینکه مسابقه دشواری داشتهاید. ما به آنها دو ضدحمله هدیه دادیم که کشنده بودند. فکر میکنم برای خود بازیکنان و کشورشان آنچه اهمیت دارد این است که در بازی برگشت با غرورشان بازی کنند چون در واقع صعود برای ما تقریبا غیرممکن است.» اما تحلیل هیدینک از شکست هر چه باشد میتوان یک عامل مشترک را در ناکامیهای او با 2 کشور نیمهاروپایی مثل ترکیه و روسیه پیدا کرد و آن اینکه احتمالا بخش فرافوتبالی برنامهریزیهای او در این کشورها که صاحب فرهنگی جاافتاده هستند جواب نمیدهد. ترکها و روسها هیچگاه نمیتوانستند همانند استرالیاییها و کرهایها که ملتهایی تازه به دوران آمده هستند، اعتمادی بیحد و حصر را به کاراکتر یک سرمربی فوتبال و هر چقدر هم که کاریزماتیک باشد، مبذول کنند و در نتیجه پس از مدتی راهکارهای او برای تحول در نحوه رفتار و اندیشه و عادات بازیکنانش به بنبست میرسید. به سال 2002 بازگردیم، زمانی که گاس هیدینک در جام جهانی تبدیل به قهرمان ملی کرهجنوبی شده بود و از ایتالیای تراپاتونی در مرحله یکهشتم نهایی جام مغلوبی بزرگ ساخته بود. آن روز هیدینک سمبل آخرین موج فوتبال مدرن تصور میشد و عموتراپ پیر یک مربی سنتی ته کشیده. اما جمعهشب تراپ با ایرلندجنوبی از همان بازی رفت پلیآف در استونی به یورو 2012 پر کشید در حالی که گاس پشت خط مانده است. حقیقتا نوزایی و تحول در فوتبال هیچ نقطه توقفی ندارد. حالا بیش از 9 سال پس از جام 2002، پیرمرد ایتالیایی چشمآبی در هشتمین دهه زندگیاش در همان نقطهای ایستاده که 9 سال پیش گاس ایستاده بود: قهرمان یک ملت!