گاس هیدینک با عدم راهیابی ترکیه به یورو ۲۰۱۲ دومین ناکامی پی در پی خود را بعد از نرساندن روسیه به جامجهانی ۲۰۱۰ تجربه کرد. این تجربه ناموفق را میتوان به 2 شکل ارزیابی کرد؛ یکی هدفگذاری برای موفقیت این 2 تیم در مدت زمانی کوتاه به عنوان پروژه کوتاهمدت بدون تغییرات بنیادین و جوانگرایی در ساختار تیم، دوم پتانسیل این 2 تیم برای حصول به نتیجه مورد نظر. از هر دو زاویه میتوان گفت احتیاط توصیه شده از بالا یا از جانب خود هیدینک، سطح متوسط بازیکنان و میانگین سنی بالای آنها از فاکتورهای اساسی این ناکامیها به شمار میرود... . به نوعی میتوان شرایط هیدینک را با شرایط کیروش قابل قیاس دانست. کیروش هم با تیمی با میانگین سنی بالا و سطح متوسط بازیکنان روبهرو است که پروژه جامجهانی به عنوان هدف کوتاهمدت و نبود استعدادهای مناسب دست او را در تغییرات بنیادین و جاری کردن خونی تازه در تیم بسته است اما تفاوت شرایط و سطح فوتبال در آسیا و اروپا کار را برای کیروش آسانتر کرده است. در نگاه کلی، وضع هر 3 تیم بسیار متفاوت از یکدیگر است؛ ایران از مشکلات بنیادین رنج میبرد، روسیه هنوز نتوانسته سرعت و تکنیک را به فوتبالش اضافه کند و ترکیه بعد از مشکلات فساد و تبانی درون لیگ و دلزدگی مردم از فوتبال، نشان داده با مربی فلکلوریک همواره بهتر نتیجه میگیرد، خود جامعه ترکیه که فوتبال بخشی از آن است هنوز خیلی وابسته به فرهنگ، سنت و آداب مخصوص به خود است. هیدینک هم چه در کره، چه در روسیه و ترکیه برای نتیجهگیری بهتر روی شناخت این فرهنگ به عنوان یک فاکتور اساسی خیلی تکیه داشته است. او را در ساعات غیرفوتبال باید در حال دوچرخهسواری، حضور در کوچه و خیابان، صحبت با مردم عادی، رفتن به رستوران مشاهده میکردید اما موارد یادشده انتهای نافرجامی برای او در این 2کشور رقم زد. گاس را میتوان یکی از مربیان فوتبال فهیم و صاحبسبک در دنیا دانست. او بعد از چندین قهرمانی با آیندهوون در هلند و اروپا گرچه خارج از کشورش تا به حال جام خیلی مهمی را کسب نکرده اما راهیابی هلند و کره به مرحله نیمهنهایی جامجهانی جزو بخش موفقیتآمیز کاریش به حساب میآید. یکی از نقاط عطف کاری او را باید در بازی 3 فصل پیش چلسی- بارسا دانست. در آن زمان که بارسا کاملا مهارناپذیر نشان میداد و همه مربیان به دنبال راهحلی برای متوقف کردن آنها بودند، چلسی در 180 دقیقه گلی را از آنها دریافت نکرد و در دقایق اضافه بازی دوم بود که تسلیمشان شد. آن بازی جنجالی و در یادماندنی تا مدتی به عنوان بازی برای مربیان سراسر دنیا جهت متوقف کردن بارسا به حساب میآمد. در آن 2 بازی هیدینک با کوچک کردن زمین بازی و فشرده کردن مساحت زمین به بارساییها اجازه هیچگونه فضایی برای حرکت نداد، چه اعتقاد داشت بارسا فقط در بودن فضاست که میتواند نفس بکشد. گوآردیولا هم در آن 2 بازی راهحلی برای این مساله پیدا نکرد. برخی کارشناسان عدم تجربه کافی گوآردیولا در مربیگری در آن مقطع را سبب این واقعه میدانستند چرا که بعدها پپ توانست خودش و تیمش را با این سبک از بازی حریف وفق بدهد، در هر صورت مربیگری فوتبال آمیزهای از علم و تجربه است. این عدم تجربه موجب از دست رفتن تنها جام از دست رفته بارسلونا در این 3 سال در بازی اینتر- بارسا هم شده؛ جایی که بارسا در بازی رفت اسیر زهر ضدحملههای اینتر شد. بعد از آن بازی بود که ساختار دفاعیشان به مراتب خیلی بهتر شد و بعد هم در طول این مدت هرگز در برابر هیچ تیمی اسیر ضدحمله نشدهاند. هیدینک حالا با داشتن 65 سال سن مربی جوانی روی کاغذ به حساب نمیآید اگرچه جوانتر، شادابتر و پرانرژیتر از گذشته مینماید هر چند کیلوهای اضافی را با نوع طبخ غذاهای ترکی و روسی برای خود رقم زده! حالا آیندهاش را در مکانی تازه میجوید؛ آیندهای که باید با تامل و تفکر بیشتری انتخاب شود. اسپانیا؟ نه. تجربه ناموفقش در اسپانیا او را از انجام این کار بازخواهد داشت. ایتالیا و جناب موراتی؟ آلمان به عنوان یک فضا و چالش جدید؟ پرمیر لیگ که با محیط و زبانش کاملا آشناست؟ بازگشت به وطن؟ یا روی نیمکت ملی کشوری در جامجهانی ۲۰۱۴ برزیل؟ باید صبر کرد و انتخاب آینده مرد شیکپوش و تپل هلندی را تماشا کرد.