محسن جندقی: روز گذشته اگر مشتریان بانک سامان برای فرار از باران تند پاییزی قصد استفاده از سامانه اینترنتی این بانک را داشتند تا عملیات بانکی خود را بدون دغدغه انجام دهند هرگز موفق به این کار نشدند چراکه سایت سومین بانک خصوصی کشور با اختلال مواجه شده بود. البته حال و روز بانک سامان و وضع مدیریتی آن بهتر از سایت این بانک نیست. خبر استعفای دسته‌جمعی اعضای هیات‌مدیره بانک سامان دیروز در حالی منتشر شد که این تصمیم 4 روز گذشته اتخاذ شده بود. ولی‌الله ضرابیه مدیرعامل بانک سامان در پی تصمیم کمیته منتخب دولت برای رسیدگی به تخلف 3 هزار میلیارد تومانی نظام بانکی در اوايل مهرماه عزل شده بود. دلیل کمیته منتخب برای برکناری وی این بود که بانک سامان یکی از بانک‌هاي اصلی تنزیل‌کننده اعتبارات اسنادی مربوطه بوده است. یکی دیگر از دلایل کمیته مذکور این بود که بانک سامان سقف‌های مجاز را رعایت نکرده بود. در پی آن محمود بهمنی رئیس کل بانک مرکزی دستور تغییر مدیرعامل بانک سامان را صادر و اعلام کرد که با عنایت به خصوصی بودن بانک یاد شده، سریعا جانشین نامبرده تعیین و به بانک مرکزی جهت احراز صلاحیت معرفی شود. این وضع موجب شد در مجمع عمومی فوق‌العاده بانک سامان که با حضور90 درصد سهامداران روز پنجشنبه مورخ 26/8/90 درمحل اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران به منظور انتخاب اعضای هیات‌مدیره تشکیل شد از بین اشخاص حقوقی داوطلب عضویت در هیات‌مدیره، 5 عضو ثابت و 2 عضو علی‌البدل هیات‌مدیره جدید را به شرح زیر انتخاب کردند. شرکت بیمه سامان (سهامی عام )، صندوق حمایت و بازنشستگی فولاد، پمپ‌سازی ایران، شرکت سرمایه‌گذاری سامان و صرافی سامان به عنوان اعضای اصلی و شرکت‌های کارگزاری سامان و ایران غرب به عنوان اعضای علی‌البدل انتخاب شدند.
بانك پریشان
پس از رسوایی تخلف بزرگ اخیر بسیاری از مسؤولان و بانک‌ها به عنوان متخلف گمانه‌زنی شدند اما در ۲۱ شهريور احمد حاتمی‌یزد مدیرعامل اسبق بانک صادرات اسامی بانک‌های متخلف در زمینه تخلف بزرگ اخیر را اعلام کرد. به گفته وی، بانک‌های رفاه کارگران، پارسیان، سامان، سپه، ملی و صادرات 6 بانکی هستند که در این پرونده درگیر بودند و باید پاسخگوی اتفاقات رخ داده باشند. در پی این اظهارنظرها بود که مدیران عامل بانک‌های خصوصی در نامه‌ای به رئیس کل بانک مرکزی اعاده حیثیت کرده و ادعا کردند در این کلاهبرداری نقشی نداشتند. بانک مرکزی اما پس از برکناری مدیران عامل بانک‌های صادرات و ملی به سراغ بانک‌های خصوصی رفت و طی اطلاعیه‌ای ولی‌الله ضرابیه مدیرعامل جوان بانک سامان را لایق مدیریت این بانک خصوصی ندانست و در 9 مهر ماه به همراه مدیرعامل بانک گردشگری برکنار کرد. البته سامانی‌ها این دستور را باور نداشتند و اعلام کردند که هیچگونه نامه یا حکمی از سوی بانک مرکزی برای اجرایی شدن دستور محمود بهمنی برای تغییر ولی‌الله ضرابیه، مدیرعامل بانک سامان صادر نشده است. روابط عمومی بانک سامان در واکنش به این دستور محمود بهمنی گفته بود که ضرابیه هنوز مدیرعامل بانک سامان است و تغییری در این زمینه ایجاد نشده است، تغییر مدیرعامل یک بانک خصوصی به این شیوه امکانپذیر نیست. البته فردای آن روز بانک سامان اطلاعیه‌ای خطاب به همکاران، مشتریان و سهامداران صادر کرد که «اطمینان می‌دهیم بانک سامان همواره خود را مفتخر و متعهد به رعایت ضوابط و مقررات و ملزم به حفظ و صیانت منافع همه افراد ذی‌نفع می‌داند و این راه را با جدیت ادامه خواهد داد». وضع سامان با انتشار گزارش پشت پرده یکی از روزنامه‌های صبح در 13 مهر مبنی بر روابط نه‌چندان پنهان مسؤولان بانک سامان با مسؤولان دولت اصلاحات پریشان‌تر از گذشته شد. در گزارش کیهان آمده بود که در جريان پيگيري ماجراي فساد بزرگ مالي به اسنادي دست يافته كه بر مبناي آنها، محمد خاتمي رئيس‌جمهور سابق يكي از سهامداران بانك سامان بوده و برادر وی علی خاتمی هم مدیرعامل یکی از شرکت‌های بزرگ زیرمجموعه است. البته در پي انتشار این خبر دفتر محمد خاتمي اطلاعيه‌اي صادر كرد که ایشان در هیچ شرکت و موسسه مالی و بانکی از جمله بانک سامان دارای هیچ سهمی نبوده و نیست و نكته جالب در اين تكذيبيه، عدم اشاره به مسؤوليت علي خاتمي در بانك سامان بود.
آغاز رفتن
سرانجام پس از کش و قوس‌های فراوان الله‌وردی رجایی‌سلماسی، عضو هیات‌مدیره بانک سامان در 22 مهر برکناری ولی‌الله ضرابیه از سمت مدیرعاملی بانک را تایید کرد و اظهار داشت هیات مدیره بانک سامان در آینده نزدیک و حداکثر تا هفته آینده (حداکثر 29 مهرماه) گزینه جدید برای مدیریت این بانک را برای تایید صلاحیت به بانک مرکزی معرفی خواهد کرد که تاکنون این موضوع رنگ واقعیت به خود نگرفته است. رجایی‌سلماسی تصریح کرد: ضرابیه به عنوان عضو علی‌البدل هیات‌مدیره بانک سامان در ترکیب هیات‌مدیره باقی خواهد ماند. جالب است بدانید این برکناری کاملا صوری بود چراکه همان هیات‌مدیره آقای ضرابیه جوان را که مدیریت آن خانوادگی به وی به ارث رسیده بود تا انتخاب مدیرعامل جدید به عنوان سرپرست بانک تعیین کرد و ولی‌الله مانند گذشته در دفتر خود حاضر می‌شد.
البته رجایی‌سلماسی وقتی خبر برکناری مدیرعامل جوان را می‌داد هیچگاه فکرش را هم نمی‌کرد که 15 روز بعد تصمیم به بازنشستگی بگیرد و برای همیشه از سامان و عالم بانکداری خداحافظی کند. رجايي‌سلماسي با ارسال نامه‌اي به یکی از خبرگزاری‌ها در هفتم آبان‌ماه اعلام کرد: نيازي به ادامه فعاليت خود در بانک سامان نمي‌بينم، علاقه دارم کاملا بازنشسته شوم و بقيه عمر را به استراحت و مطالعه بپردازم. پس از رفتن رئیس هیات‌مدیره بانک سامان نوبت به اعضای دیگر رسید و سامانی‌های دیگر هم رفتن را به ماندن ترجیح دادند و هم‌اکنون هیچ عضو هیات‌مدیره حقیقی در بانک سامان وجود ندارد و اعضای حقوقی تنها مدیران آن محسوب می‌شوند. می‌توان وضعیت سامان را نابسامان خواند چرا که این بانک خصوصی 2 ماه بدون مدیرعامل و 4 روز بدون هیات‌مدیره اداره می‌شود و باید منتظر تاثیر این پریشان‌احوالی در خدمات‌دهی به مشتریان بانک باشیم، تاثیر منفی که آغاز شده و پایان آن مشخص نیست.