گروه سیاسی: آمریکا، کانادا، فرانسه و انگلیس به طور همزمان با وضع تحریمهای جدید علیه نظام بانکی و صنایع پتروشیمی، نفت و گاز ایران، فشار خود بر برنامه هستهای ایران را افزایش داداند.
آمریکا مطابق بیانیهای که وزارت خارجه این کشور صادر کرده، صنعت پتروشیمی ایران و همچنین 12 فرد حقیقی را تحریم کرده است. علاوه بر این تحریمهای خصمانه، آمریکا در اقدامی سوال برانگیز نام ایران را به عنوان یکی از متهمان به پولشویی اعلام کرده است. پیش از اعلام این خبر به وسیله وزراي خارجه و دارایی آمریکا، بریتانیا از اعمال تحریمهای جدید خود علیه نظام بانکی ایران خبر داده بود. به گفته جورج آزبورن، وزیر دارایی بریتانیا این کشور در اقدامی بی سابقه همه مبادلات مالی با همه بانکها از جمله بانک مرکزی ایران را متوقف کرده است. از ساعت 15 روز دوشنبه به وقت گرینویچ، همه موسسات مالی و اعتباری انگلیس باید روابط تجاری و معاملات مالی خود را با همه بانکهای ایرانی از جمله بانک مرکزی ایران، شعب آنها و زیرمجموعههایشان متوقف کنند. سخنگوي وزارت خزانهداري انگليس درباره تحريمهاي اين كشور عليه ايران گفت: واضح بگويم اين يك ممنوعيت تجاري نيست بلكه محدوديت مالي است كه همه روابط بازرگاني و تبادلات ميان بخش مالي انگليس و بانكهاي ايراني را هدف ميگيرد. اين محدوديتها شركتها را از تجارت با شركتهاي ايراني منع نميكند.
دولت کانادا نیز دوشنبه اعلام کرد صادرات تجهیزات مربوط به پتروشیمی و صنایع نفت و گاز را به ایران ممنوع کرده است. بر این اساس، شرکتهای کانادایی از این پس نمیتوانند تجهیزاتی را که به کار صنایع انرژی ایرانی بیاید به این کشور صادر کنند. تحریمهای جدید کانادا علیه ایران نیز بنابر اعلام جان برد، وزیر خارجه این کشور، معاملات مالی با ایران را با بیان برخی استثناها ممنوع میکند. این تحریمها فهرست کالاهای ممنوعه را به همه کالاهای مورد استفاده در صنعت پتروشیمی، نفت و گاز در ایران تعمیم میدهد و فهرست کالاهای ممنوعه را برای افزودن اقلام بیشتر که ممکن است در برنامه هستهای ایران مورد استفاده قرار گیرند، اصلاح میکند. فرانسه نیز دوشنبه با صدور بیانیهای خواستار تحریم بانک مرکزی ایران و تحریم خرید نفت از ایران شده است. در واقع فرانسه به جای اینکه تحریمهایی علیه ایران اعمال کند، تحریمهایی را پیشنهاد کرده است. کاخ الیزه در این بیانیه اعلام کرده که نامهای به سران کشورها و دولتهای آلمان، کانادا، آمریکا، ژاپن، انگلیس و روسای شورای اروپا و کمیسیون اروپا نوشته و خواستار اعمال این تحریمها شده است. ظاهرا فرانسویها منتظر تصمیم اتحادیه اروپایی هستند و کارشناسان بسیار بعید میداننداتحاديه اروپایی به دلایل مربوط به بحران اقتصادی وارد حوزه تحریم بانک مرکزی و خرید نفت از ایران شود همچنانکه آمریکا هم در تحریمهای جدید خود متعرض بانک مرکزی ایران نشده است. در اقدامی هماهنگ هیلاری کلینتون و تیموتی گایتنر، وزراي خارجه و خزانهداری آمریکا دوشنبه در برابر خبرنگاران در واشنگتن حاضر شدند تا آنها را از تصمیم جدید دولت اوباما مطلع کنند. علت این کار افزایش فشار بر سیستم مالی ایران از طریق نگران کردن کشورهای طرف معامله با آن اعلام شد. به گفته گایتنر، آمریکا برای نخستینبار تمام بخش بانکداری ایران از جمله بانک مرکزی را به عنوان تهدیدی برای دولتها و موسسات مالی که با بانکهای ایرانی معامله میکنند شناسایی میکند. هر چند دولت آمریکا بانک مرکزی ایران را تحریم نکرد اما تحلیلگران با اشاره به قراردادن نام این کشور به عنوان یکی از متهمان مهم پولشویی بینالمللی، این اقدام را زمینه ساز تحریم این بانک دانستهاند. کلینتون هم در سخنان روز دوشنبه با هشدار درباره برنامه هستهای ایران مدعی شد: «اگر ایران به ناسازگاری ادامه دهد با فشار فزاینده و انزوا روبهرو خواهد شد». کلینتون با اشاره به گزارش تازه آژانس بینالمللی انرژی اتمی که با فشارهای کشورش و متحدان آن نگاشته شده، ادعا کرد: «در روزهای اخیر شواهدی منتشر شده که نشان میدهد ایران به بی توجهی به تعهدات بینالمللی خود ادامه داده است».
هشدار روسیه به آمریکا
البته تحریمهای یکجانبه 4 کشور غربی علیه ایران در حالی روز دوشنبه تصویب شده است که قرار بود ایالات متحده به علت آنچه تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هستهای میخواند اجماع کشورهای شورای امنیت را برای تحریمهای گسترده بینالمللی علیه جمهوری اسلامی به دست آورد. مخالفت روسیه و چین و عدم تمایل آلمان به تحریمهای گسترده بینالمللی علیه ایران موجب شد ایالات متحده به همراه 3 کشور غربی دیگر تحریمهای یکجانبه علیه ایران را تصویب کنند، البته همین تحریمها نیز با مخالفت روسیه روبهرو شد. وزارت خارجه روسیه روز گذشته با صدور بیانیهای به کشورهای غربی هشدار داد که وضع تحریمهای جدید شانس گفتوگو با ایران را کم میکند. به گزارش ايسنا، در بیانیه وزارت خارجه روسیه آمده است: تقويت فشار تحريمها كه براي برخي از شركاي ما در نوع خود تبديل به يك هدف شده است، به افزايش آمادگي ايران براي نشستن بر سر ميز مذاكره كمكي نخواهد كرد. بر اساس اين بيانيه، وزارت خارجه روسيه افزود: ما معتقديم افزايش مداوم تحريمها، از مدتها پيش از محدوده تصميمات در چارچوب وظايف مربوط به منع اشاعه درباره برنامه هستهاي ايران فراتر رفته است. گسترش تحریمهای یکجانبه آمریکا و 3 کشور غربی دیگر علیه جمهوری اسلامی در حالی است که ایران پیش از این در 4 مرحله توسط شورای امنیت سازمان ملل تحریم شده است. با این حال کارشناسان مسائل سیاسی تاکید کردهاند که ایران در دستیابی به فناوری انرژی هستهای به مرحله غیر قابل بازگشت رسیده است به همین علت تحریمها و حتی حمله نظامی نمیتواند مانع ایران برای هستهای شدن باشد.
واکنش ایران به تهدید نفتی آمریکا
معاون وزیر نفت گفته است اعمال تحریمهای جدید در زمینه پتروشیمی مانع صادرات محصولات پتروشیمی ایران به اروپا نمیشود. عبدالحسین بیات در واکنش به اظهارنظر مقامات آمریکایی مبنی بر تحریم فروش و صادرات محصولات پتروشیمی و فرآوردههای پلیمری ایران در بازار اروپا، گفت: ایالات متحده آمریکا از سال گذشته تحریمهای جدیدی را علیه صنعت پتروشیمی ایران اعمال کرده است.
مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با بیان اینکه حتی برخی کشورهای اروپایی به قراردادهای خود در قبال صنعت پتروشیمی ایران در چند سال اخیر پایبند نبودهاند، بیان کرد: در 3 دهه گذشته همواره از روشهای مختلفی برای دور زدن تحریمهای آمریکایی و اروپایی استفاده شده است. وی با اعلام اینکه خواسته بدخواهان نظام ایران توقف توسعه و پیشرفت صنعت پتروشیمی است، درباره احتمال تعلیق و توقف فروش محصولات پتروشیمی ایران در اتحادیه اروپایی، توضیح داد: قطعا تحریمهای آمریکا تاثیری در فروش و صادرات محصولات پتروشیمی ایران در بازارهای اروپایی ندارد. بیات با اشاره به اخذ نظام نامه «ریچ» از اواخر سال 2010 میلادی، افزود: بر اساس این نظام نامه همه محصولات پتروشیمیایی ایران توسط موسسات کنترل و کیفی اروپا پذیرش شده و با اخذ گواهی کیفیت منعی در فروش و صادرات محصولات پتروشیمی به این منطقه وجود ندارد. مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی در پایان خاطرنشان کرد: تحت هر شرایطی صادرات محصولات مختلف پتروشیمی ایران به اروپا ادامه مییابد.