پیشنهاد مقامات فیفا برای کاهش تعداد تیمها در لیگهای حرفهای اروپا بهانهای شد تا شرایط لیگ برتر ایران را با باشگاههای قاره سبز مورد ارزیابی قرار دهیم. چندی پیش رئیس فیفا در جلسهای مشترک با رئیس یوفا پیشنهاد کاهش تعداد تیمهای لیگ داخل هر کشور را روی میز هیاتمدیره مقامات فوتبال قارهسبز گذاشت. تنها ساعتی بعد مدیر بزرگی چون روسل، مدیرعامل باشگاه بارسلونا از این پیشنهاد قاطعانه حمایت کرد اما با اعتراض اکثریت باشگاهها مواجه شد. اینکه در نهایت لیگهای حرفهای اروپایی 16 تیمی بشوند یا نه، اتفاقی است که گذر زمان آن را روشن خواهد کرد اما مساله مهم این است که چرا بلاتر چنین پیشنهادی داده است. در این باره میتوان به جمله کلیدی رئیس فیفا در سخنرانی یک ساعته وی اشاره کرد که گفت: بحران اقتصادی دنیا را فراگرفته و ما به خاطر کمک به مردم جهان باید هزینههای خود را کم کنیم. با کمی تامل مشخص میشود که چه فاصله شگرف و تعجبآوری بین فوتبال حرفهای مناطقی چون اروپا و فوتبال باشگاهی ایران وجود دارد و مشخصا نویسنده قصد بازنگری چندین و چندباره به این زخم قدیمی را ندارد. آنچه در این فرصت زیر ذرهبین قرار میگیرد اینکه آیا با وجود تحریمهای جهانی و مشکلات عدیده مدیریتی و اقتصادی در فوتبال نیمهصنعتی یا به نوعی دولتی ایران زمان آن فرانرسیده که به فکر کاهش هزینهها و البته کاهش تیمهای لیگ برتر ایران باشیم. به جلسه بلاتر و پلاتینی بازمیگردیم. آنجا که در قلب کشور سوییس درباره فوتبالی فوقحرفهای با استانداردهای رویایی و تاحدودی دستنیافتنی (برای فوتبال ایران) سخن گفته میشود. کشور آلمان از سال 1963 بوندسلیگای نوین را پایهریزی کرده و هنوز هم برخی کارشناسان بر این باورند که میتوان این لیگ حرفهای، منظم و فوق مدرن را به 16 تیم تقلیل داد. این در حالی است که ثبات اقتصادی آلمان در جهان زبانزد است و از دید یک نویسنده آسیایی دلیلی برای نگرانی 18 باشگاه کاملا خصوصی و کاملا وابسته به مردم وجود ندارد. در ایتالیا و اسپانیا نیز لیگهای حرفهای 20تیمی هستند و این در حالی است که آنها نیز به فکر کاهش تیمهای حاضر در لیگ خود افتادهاند. جالب اینکه معترضان به کاهش تعداد تیمها به همان یکدرصد معروف تعلق دارند که این روزها جنبشهای مردمی در لباس 99درصدی علیه آنها به خیابان ریخته و برای رهایی از نظام سرمایهداری شعار میدهند. به راستی چه کسانی به طور مثال در اسپانیا مخالف کاهش تیمها هستند. مالک هندی سانتاندر یا مالک اماراتی مالاگا؟ فلورنتینو پرس، مدیرعامل باشگاه ثروتمند رئالمادرید که این روزها به خاطر جنبشهای مردمی در مادرید و دیگر شهرهای اسپانیا بشدت نگران 5 هتل 5ستاره خود در سراسر جهان، 8 آکادمی فوتبال در آسیا و 18 فروشگاه زنجیرهای مطرح و تاثیرگذار در قاره اروپاست. با این وجود نگرانی اعضای یکدرصدی جهان نمیتواند مانع عملکرد قابل تقدیر فیفا باشد.
اکنون نگاهی به لیگ برتر ایران میاندازیم. جایی که بد نیست لااقل به خاطر رعایت نکردن استانداردهای پایه در فوتبال به فکر کاهش تیمها باشند و باشگاههایی که توانایی رعایت استانداردها را ندارند، موظف به ترک میدان شوند. گفتوگوی میان مقامات یوفا برای رعایت استانداردها و مقایسه چنین دیالوگهایی با فوتبال داخل بشدت تاملبرانگیز است. آنجا که مدیرعامل بارسلونا در نامه خود به رئیس فیفا مینویسد: هر 6 ماه یکبار بهترین جنس چمن فوتبال را معرفی کنید تا هر باشگاهی نتوانست آن را داشته باشد، اخراج شود. در چنین شرایطی که استانداردها حول محور جنس چمن، نورپردازی محیط خبری و ارتفاع موکت تایید شده فیفا در تونل حرکت بازیکنان و خبرنگاران میچرخد، چطور میشود از رعایت استانداردها در باشگاههای داخل کشور سخن به میان آورد. آنجا که هنوز در مسائل بدیهی چون تاسیسات بهداشتی، تهویه، آب آشامیدنی، جاده آسفالت شده و نیروهای امنیتی که گاه فرق میان تماشاگران و خبرنگاران را هم نمیدانند، بحث کارشناسی صورت میگیرد. بد نیست مقامات فوتبال ایران همراستا با سیاستهای فیفا، باشگاههایی که در عمل هرگز خصوصی نیستند و نمیتوانند استانداردهای جهانی یا لااقل آسیایی را رعایت کنند، تعطیل کرده و خزانه مالی میلیاردی آنها را به مردم بازگرداند.