گروه اجتماعی: ایران جزو 10 کشور دنیا به لحاظ جاذبه‌های گردشگری و توریستی است. با وجود اذعان معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي بر این نکته اما هنوز شاهد آن نیستیم که ایران جزو انتخاب‌های اول گردشگران قرار گیرد و اين نشانگر کم‌کاری در این حوزه است. این در حالی است که به گفته دهقانان، معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی صنعت توریسم بعد از نفت، خودروسازی و صنایع پتروشیمی چهارمین صنعت مهم و پولساز دنیاست و در سال 2010 طبق آمار رسمی بیش از 940 میلیون نفر گردشگر در دنیا سفر کرده‌اند که گردش مالی آن بیش از 900 میلیارد دلار بوده است.
شاید بتوان یکی از نقاط ضعف در کشورمان را نداشتن «برند در گردشگري» دانست. برندی همچون جزایر هفت‌گانه خلیج فارس که برای جزیره قشم عنوان شده است اما کمتر کسی از آن باخبر است. با این وجود روزهای پایانی هفته گذشته دومين همايش ساخت و مديریت برند در گردشگري برگزار شد تا فعالان بخش‌هاي مختلف این صنعت به بررسی چالش‌ها و چاره‌هاي برندسازي درگردشگري بپردازند.
برند؛حلقه وصل نقاط ضعف و قوت صنعت گردشگري
به گزارش خبرنگار «وطن‌امروز»، معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي، در اختتاميه اين همايش به وضعيت گردشگري دنيا اشاره كرد و افزود: پيش‌بيني‌ها نشان مي‌دهد تا پايان اين دهه، حجم گردش مالي گردشگري بيش از صددرصد افزايش يابد و به رشد بالاي 2تريليون دلاربرسد. وي ادامه داد: بر اساس آمار رسمي سازمان جهاني جهانگردي، بيش از 50 درصد افرادي كه در سال 2010 ميلادي سفر كرده‌اند، هدف اصلي‌شان، تفريح و خوش‌گذراني بوده است و تجارت، سلامت و علايق خاص در رتبه‌هاي بعدي هدف سفر قرار داشته‌اند. اين بيانگر آن است كه ما با مشتري‌هايي مواجه هستيم كه سفر به عنوان نياز ضروري آنها مطرح نيست و يك خواسته است و بر اساس اهداف غيراجبار صورت مي‌گيرد. دهقانان در ادامه سخنانش با تأكيد بر اينكه برند حلقه وصل نقاط ضعف و قوت صنعت گردشگري در كشور است، گفت: برند ملي گردشگري يعني موجوديتي كه همه واقعيت‌ها را اعم از نقاط قوت و ضعف با صداقت براي ايجاد ارتباط مثبت و مستقيم با مشتري مطرح مي‌كند و لازمه آن اين است كه در صنعت گردشگري كشور با صداقت رفتار كنيم. وي افزود: در بازاريابي اين صنعت نمي‌توانيم به آنچه نداريم و نمي‌توانيم داشته باشيم، وعده بدهيم؛ بلكه بايد درباره داشته‌ها، صادقانه صحبت كنيم.
معاون گردشگري كشور عنوان کرد : ما آن‌قدر بر ابعاد فرهنگي خود تأكيد كرده‌ايم كه نتوانسته‌ايم ظرفيت‌هاي اكوتوريسم را براي جذب گردشگري خارجي معرفي كنيم و شرط لازم براي رسيدن به برند پويا و اثرگذار، شناخت بازارهاي جديد و ورود به آنهاست. وی خاطرنشان کرد: با توجه به همايش‌هايي كه درباره برند برگزارشده و مدارك علمي كه در اين‌باره جمع‌آوري شده است، امیدواریم در آينده نزديك با مشاركت بخش خصوصي و حمايت سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، بتوان تا پايان سال 91 كميته ملي برند صنعت گردشگري را تشكيل داد.
رونق گردشگری سبب خروج از اقتصاد نفتی است
همچنین سیدرضا موسوی مدیرعامل منطقه آزاد قشم با بیان اینكه هم‌اكنون اقتصاد كشور وابسته به نفت است، گفت: رونق صنعت گردشگری می‌تواند نقش بسیار موثری برای عدم اتكای اقتصاد كشور به منابع طبیعی شود. وی با بیان اینكه خروج از اقتصاد وابسته به نفت یكی از دغدغه‌های اصلی مسؤولان كشور بوده است، اظهار داشت: صنعت گردشگری در این زمینه می‌تواند راهكار بسیار مناسبی به شمار آید. موسوی گفت: تجربه كشورهای موفق نشان داده كه صنعت گردشگری زمانی می‌تواند سرمایه هنگفتی را به كشور سرازیر كند كه مسوولان از روش‌های نوین و برندهای مناسب استفاده كنند. مدیرعامل منطقه آزاد قشم افزود: معتقدم مناطق آزاد كشور علاوه بر مزیت‌های اقتصادی دارای ظرفیت‌های بسیار غنی گردشگری نیز هستند. وی ادامه داد: گردشگری را نباید فقط به دیدن از مناطق تاریخی یا دیدنی خلاصه كرد چرا كه در حوزه تجارت نیز این صنعت می‌تواند نقش مطلوبی ایفا كند به گونه‌ای كه هم‌اكنون كیش، چابهار، انزلی، اروند و ارس از این مزیت بهره‌مند هستند. موسوی در ادامه با اشاره به مختصات جغرافیای قشم اظهار داشت: طی چند سال گذشته به دنبال برندی بودیم كه بتوانیم این جزیره را به دنیا معرفی کنیم. وی ادامه داد : «جزایر هفت‌گانه خلیج‌فارس» عنوان برندی بود كه پس از مطالعات و بررسی‌های فراوان به جزیره قشم اختصاص داده شد. مدیرعامل منطقه آزاد قشم خاطرنشان كرد: هر چند ایران زمین برای معرفی برند در حوزه‌های مختلف، استعدادهای فراوانی دارد ولی متاسفانه از این پتانسیل تاكنون به درستی استفاده نشده است.
انتقاد مشاور سازمان جهاني جهانگردي از کمیته برند ایران
اريت پيترسن، مشاورسازمان جهاني جهانگردي که سخنران میهمان این همایش بود نيز گفت: شما بهترين مردم را داريد و مهمان‌نواز هستيد و اين در ساخت برند مي‌تواند به شما كمك كند؛ چون برند سودآوري دارد. وی افزود : برنامه‌هاي استراتژيك زيادي وجود دارند كه در حال خاك خوردن هستند و اجرا نشده‌اند. در كشور شما هم چنين برنامه‌هايي وجود دارد. این مقام عالی صنعت گردشگری جهان که سابقه مشاوره طرح جامع گردشگري ايران را نيز در کارنامه دارد، اظهار كرد: سال 2000 ميلادي برنامه جامعي را براي گردشگري ايران طراحي كرديد كه هيچ اتفاقي براي آن نيفتاده است و اكنون سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري شما برنامه‌ريزي كرده كه براي سال آينده برنامه استراتژيك داشته باشد. پیترسن یادآور شد: شما كميته ملي را براي برند تشكيل داده‌ايد كه متاسفانه حتی رسانه‌ها از آن خبر ندارند؛ پس اين چه كميته‌اي است؟ بايد از رسانه‌هاي كشور خود به عنوان شريك استفاده كنيد. وی در پایان گفت: متاسفانه يك خارجي نمي‌تواند براي ايران برند طراحي كند؛ شايد بتواند مشاور شما باشد ولي ما به يك درون‌داد نياز داريم تا يك استراتژي براي گردشگري ايران تعريف كند.