۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۶:۰۵

نااميدي نخبگان آمریکا از مهار موج بيداري

قدرت‌هاي ظاهري دنيا در تنظيم سياست جهاني خويش، بر اتاق فكر نخبگانشان متكي‌اند. در اين اتاق‌هاي فكر، طيفي از سياستمداران و ديپلمات‌هاي بازنشسته و استادان و پژوهشگران علوم سياسي و اقتصادي حضور دارند كه به صورت حرفه‌اي، تغيير و تحولات گيتي را رصد مي‌كنند. در صحنه ايالات متحده و اروپا، اين شبكه‌هاي «توليد فكر» نقشي ملموس‌تر دارند. از زماني كه ايالات متحده در موج بيداري اسلامي و سپس فراگيري جنبش «تسخير وال‌استريت»، بحران بزرگ اقتصادي و نيز 2 جنگ طولاني و توانفرسا در عراق و افغانستان گرفتار شده، حضور اين گروه از نظريه‌پردازان در جلسات تصميم‌گيري آمریکا بيشتر شده است. در راهبرد جديدي كه استراتژيست‌هايي مانند «هنري كيسينجر» و «جيمز اشتاين برگ» ارائه كرده‌اند، بر اين نكته تاكيد شده كه آمریکا منافع ملي‌اش را چگونه در اين دوران رقت‌بار خود كه نخبگانش عنوان «بي‌نظمي نوين جهاني» بر آن نهاده‌اند، حفظ كند. براي آمریکايي‌ها سير جاري تحولات دنيا كه 3-2 ماهي است با اوج‌گيري موج ضدسرمايه‌داري تسخير وال‌استريت، مستقيم گريبان خود آنها را مي‌فشارد، ناراضي‌كننده است؛ از اين رو آنها براي تلاشيِ «بيداري» ملل، درصدد ايجاد نظام جديد بين‌الملل هستند هرچند در اين زمينه نيز بين استراتژيست‌هاي اتاق‌هاي فكر، اختلاف نظر وجود دارد. برخي به احياي تئوري‌هاي توازن قدرت اشاره مي‌كنند و بعضي ديگر به كنفرانس بزرگي از قدرت‌ها كه پس از كنگره وين ظاهر شد، ضمن آنكه در آسيا هم از «واگن‌هاي به هم پيوسته»‌اي متشكل از قدرت‌هاي كوچك‌تر در برابر قدرت‌هاي بزرگ‌تر مي‌گويند. با اين حال يك نكته براي صاحبنظران آمریکايي به قدر كافي روشن است؛ خطوط آشكاري كه بر اثر جنگ سرد و دوران دوقطبي پديد آمده بود، با بروز بيداري‌ها بسيار آشفته شده است. جيمز اشتاين برگ، مغز متفكر ديپلماسي دموكرات‌ها معتقد است: «ايالات متحده، يك قدرت برجسته؛ اما ناكافي است. آمریکا مدت‌هاست بازيگر اصلي در سيستم‌هاي امنيتي جديد قلمداد مي‌شود. با اين حال اگر يك «لحظه تك قطبي» به رهبري آمریکا وجود داشته، آن دوران سپري شده است. دنياي پيش رو معطوف به كار طاقت‌فرساي ايجاد اعتماد با ملت‌هاي در حال ظهور خواهد بود». به باور كيسينجر، مشاور امنيت ملي و وزير اسبق خارجه آمریکا و نماينده «سياست واقعي» جمهوريخواهان هم: «قدرت‌هاي در حال ظهور با حاكميت مشترك كه مبناي چندجانبه‌گرايي است، ميانه خوبي ندارند. انقلابيون آفريقا كه ديكتاتورها را كنار زده‌اند، از باليدن به ملي‌گرايي خود شرمسار نيستند. سياست داخلي آنها برخي مفاهيم خير جهاني را نمي‌پذيرد و بر اين باورند غرب مي‌كوشد از اين خير جهاني به نفع خود بهره‌برداري كند». همانطور كه مشاهده مي‌شود، با آنكه يكي از آنها از جمهوريخواهان و ديگري از دموكرات‌هاست اما هر دو تحليل مشابهي از چشم‌انداز پيش روي دنيا دارند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده