سخنان اخیر استاد محمدرضا لطفی در گفت‌وگو با یک هفته‌نامه که ضمن آن نسبت به گفتار و رفتار محمدرضا شجریان در 2 سال اخیر انتقاداتی شده بود، بازتاب فراوانی یافت و البته بیش از همه رسانه‌ها و فعالان ضدانقلاب را به تکاپو واداشت. استاد لطفی از 2 منظر هنر و سیاست شجریان را نواخت که این مساله برای برخی بسیار گران آمد. هرچند نوع هجمه به لطفی در روزهای اخیر بسیار ناخوشایند بود اما نگارنده به‌طور خاص قصد دفاع از وی را ندارد که خود ایشان به شکل شایسته‌تری قادر به انجام این امر هستند. اما آنچه باید به آن پرداخت، این است که مگر استاد لطفی چه گفته بود که باید اینگونه مورد شتم قرار می‌گرفت؟
در این باره نکات زیر گفتنی است:
1-
شخصیت محمدرضا لطفی برای اهل هنر و موسیقی ناآشنا نیست و شنوندگان فرهیخته موسیقی سنتی ایران نام او را همراه با بهترین و زبده‌ترین آثار موسیقی معاصر به یاد دارند. مشهور است که وی از خلاق‌ترین نخبگان موسیقی دهه‌های گذشته است که به طور خاص با راه‌اندازی کانون موسیقی «چاووش» در آستانه انقلاب به همراه اساتیدی چون پرویز مشکاتیان آثار گرانقدری را پدید آورد که مهم‌ترین ویژگی آن آثار همرازی و هم‌آوازی با حرکت انقلاب اسلامی بود. در همین سال‌ها بود که محمدرضا شجریان که تا پیش از این اسم و رسمی نداشت و شنوندگان موسیقی او را به نام «سیاوش» می‌شناختند، توانست در کنار این اساتید آثار قابل توجهی را پدید آورد و از رهگذر علایق ملی و اسلامی ملت ایران که از همان ابتدا از سوی رسانه ملی تقویت می‌شد صدای شجریان نیز در میان مردم جایگاهی ویژه یافت و به مدد فضای سالم و اصیل هنری ایجاد شده پس از انقلاب اسلامی، نام خود را به عنوان استاد موسیقی سنتی ایران ثبت کرد. شجریان شماری از بهترین آثار خود نظیر «به یاد عارف»، «چهره به چهره»، «جان جان»، «سپیده» و «معمای هستی» را به آهنگسازی و نوازندگی استاد محمدرضا لطفی پدید آورده است.
2-
لطفی در گفت‌وگوی اخیر خود به حقایقی اشاره کرده که بازخوانی آن خالی از لطف نیست. وی یادآور شد که حجم تولید موسیقی شجریان پس از انقلاب با پیش از انقلاب قابل مقایسه نیست و همواره آثار و کنسرت‌های او در داخل کشور از سوی نهادهای مسؤول مجوز گرفته است. بخشی از جملات لطفی را می‌خوانیم: «امروز من شخصا نمی‌فهمم شجریان به عنوان یک موزیسین موفق که این همه کنسرت داده و کار تولید کرده و آثارش در رادیو و تلویزیون پخش شده و بیش از 300 کنسرت خارج از کشور داشته، چرا اکنون اعتراض می‌کند؟ یک وقت شما را برای سالیان دراز محروم کرده‌اند و با کلی بدبختی یک کنسرت برگزار می‌کنید و هزارگونه مشکل دارید و اعتراض می‌کنید. اگر چنین شخصی بخواهد روی این مسائل صحبت کند قابل فهم است». لطفی همچنین به طعنه می‌گوید درد شجریان موسیقی نیست و 90 درصد سخنان او در گفت‌وگو با BBC و VOA را سیاسی می‌داند. او از موضع یک هنرمند ملی از شجریان گلایه دارد که چرا با بیگانگان و دشمنان همصدا شده است و مشکلات نداشته خود را در رسانه‌هایی مطرح می‌کند که دشمنی آنها با جمهوری اسلامی برای همه روشن است.
3-
اما سخن اصلی این نوشته پدیده زشت «دیکتاتوری هنری» است که در رفتارهای اخیر علیه محمدرضا لطفی نمود یافت و البته مساله تازه‌ای نیست. پس از انتقادات لطفی همان رسانه‌هایی که شجریان پیش از این با آنها همنوا شده بود کوشیدند با استفاده از برخی هنرمندان، فضای سنگینی را علیه او ایجاد کنند تا دیگر کسی، هر چند به بزرگی استاد لطفی، جرات نکند بت‌های برساخته آنان را بشکند یا رازهای مگو را بازگو کند.
ادامه در صفحه 12