یک چیزهایی را حتما باید نوشت و این اصلا ربطی به این ندارد که تو نویسنده باشی یا نه. خیلی از ما طبیب نیستیم اما همین که زمستان می‌شود، برای خودمان نسخه لباس گرم می‌پیچیم. خیلی از ما ورزشکار نیستیم ولی در یک روز تعطیل پاییزی، به پارک محل می‌رویم و با همان گرمکن قدیمی‌مان، می‌دویم. یک بار «آقاعبدالله» مکانیک چهارراه استقلال که از حرفه‌ام خبر داشت، به من دفترچه‌ای داد و گفت: بخوان و نظر بده. پرسیدم: چیست؟ گفت: نوشته‌هایم از ماه رمضان‌ها و ماه محرم‌های 55 سال عمرم. یک جور گردآوری خاطرات روزه‌داری و مشکی پوشی. آدمی نیستم که زندگینامه‌ام به درد کسی بخورد. اصلا بلد نیستم زندگی‌ام را در قالب یک نامه جمع‌آوری کنم، لیکن یک چیزهایی را حتما باید نوشت و این اصلا ربطی به این ندارد که تو نویسنده باشی یا نه.
***
تکنیک زندگی و تاکتیک حیات را گاه هست که یک مکانیک، صد بار بهتر از فلان معلم اخلاق و بهمان معمم خلاق، به آدمی یاد می‌دهد. القصه! یک بار از «آقاعبدالله» خواستم که برای ماشینم مشتری پیدا کند. یعنی که؛ «می‌فروشمش!» گفت: راضی هستی ازش یا نه؟ گفتم: راضی‌ام اما می‌خواهم تبدیل به احسن کنم. گفت: تا وقتی که از چیزی راضی هستی و فعلا دارد برایت خوب کار می‌کند، فروشش صلاح نیست. عاقل این کار را نمی‌کند. وانگهی! بنز هم که بگیری، بالای 120 تا جریمه‌ات می‌کنند. این لکنته هم همین حدود می‌‌رود!
***
دفترچه حاوی محرم‌نوشته‌ها و رمضان‌نوشته‌های «آقاعبدالله» را ورق زدم. تا ماشینم درست شود، صفحاتی را شروع کردم به خواندن. این چند خط را که تا 3 ستاره بعد، می‌خوانی، یادگاری من است در یکی از صفحات این دست‌نوشته و ملهم و متاثر از خطوط سرخ رنگ دفترچه آقاعبدالله؛ «ارباب، که جانم به فدایش باد، خون خداست. جان خدا، جان مخلوق، جان عالمی بسته به خون خداست. خدا به خونش غیرت دارد. خدا به خون حسین، تعصب دارد. خون خدا، فقط و فقط در رگ‌های حسین، جاری است؛ زمین می‌ریزد، اما هدر نمی‌رود. زمین می‌ریزد تا به زمین و آسمان، جان بدهد، تا دین خدا، تازه‌تر شود. خون حسین، دارد برای دین خدا، خوب کار می‌کند. عمرا خدا، خونش را بفروشيم. ما حسین را نمی‌فروشیم. عمرا ما، حسین را بفروشم. ما تازه آشتی کرده‌ایم با ارباب. قهر نبوده‌ایم با او، ولی انگار، تازه با حسین، آشتی کرده‌ایم. گمش نکرده بودیم، اما انگار، تازه پیدایش کرده‌ایم. تو عبدالله هستی و حسین، اباعبدالله است. خون خدا، پدر توست، یعنی پدر همه ماست. جز این نمی‌تواند باشد. باید همین طور باشد. خدا فرزند ندارد اما قصه خونش فرق می‌کند. آدم از خون خداست. آدم از حسین است. حتی پیامبر، از حسین است. «حسین منی» بدون «انا من حسین»، مثل این است که «لا اله» را بدون «الا الله» بگویی. خدا از خونش است؛ اگر حسین از خداست، خدا هم از حسین است. مگر می‌شود خدا را بدون خونش قبول داشت؟! ممکن نیست».
***
در چشمانم اشک جمع شده بود. به «آقاعبدالله» گفتم: جا نشد این را بنویسم، اما خانه خدا هم از خانه حسین است. کعبه از کربلاست، و الا این همه سال، مشکی پوش کیست؟! «آقاعبدالله» خندید و به‌به کنان گفت: «این حسین کیست که عالم همه دیوانه اوست/ این چه شمعی است که جان‌ها، همه پروانه اوست».
***
محرم برای من، یعنی نسل من، از فصل تابستان شروع شد. کوچه ما 2 تا هیات داشت. یکی تکیه بزاز محل‌مان بود، یکی هم تکیه اردبیلی‌ها، یعنی همسایه رو‌به‌رویی، طاووس خانوم اینا، که مراسم تشت‌گذاری‌شان، دل می‌برد و حسین را «حوسین» صدا می‌زدند. این هیات، دسته‌مسته توی کارش نبود اما روز تاسوعا گاو می‌کشتند و گوشتش را می‌دادند همسایه‌ها. روز عاشورا هم قمه می‌زدند. شنیده‌ام چند سالی است که اغلب‌شان قمه را غلاف کرده‌اند. من با اینکه رگی ترکی دارم، اما ترکی، آنهم به لهجه اردبیلی برایم سنگین بود. روضه‌های این هیات را نمی‌فهمیدم اما نمی‌دانم چرا وقتی که می‌خواندند، وقتی که محکم سینه می‌زدند، وقتی که حوسین، حوسین، می‌کردند، کودکانه‌ترین اشک‌‌هایم را درمی‌آوردند. اردبیلی‌های محله ما اما عشق‌شان ابوالفضل بود. از آنهایی بودند که هنگام بستن مغازه، دکان را به خدا می‌سپردند و خدا را به دستان بریده عباس! البته نه این غلوی که من نوشتم. مراقب شرک و این حرف‌ها بودند لابد. شوهر طاووس خانم که همان زمان به رحمت خدا رفت و الان اسمش یادم نیست، پیرمرد تنومندی بود که یک بار به خود من گفت: «عباس، مقام خدا را نزد ما، پایین‌تر نبرده، بالاتر برده. خدا حتما احد و واحد است که توانسته عباس را بیافریند. چه بدانیم که نمی‌دانیم چگونه بخوانیم عباس را». من اما از آنجا که عاشق دسته بودم، بیشتر می‌رفتم هیات بزاز محل. این هیات، از شب ششم محرم، راه می‌افتاد در خیابان و یک شب بعد، با گهواره، راهپیمایی می‌کرد. گهواره‌ای که ملت، نذورات‌شان را سنجاق می‌کردند به پارچه سبزش. دسته ما، علم نداشت. نه اینکه علم را مال مسیحی‌ها بداند، پول خریدش را نداشت! من عاشق کتل بودم. دسته ما 2 تا کتل داشت که آن اوایل به من نمی‌دادند. می‌گفتند؛ سنت کم است برای بلند کردن کتل. یک بار قبل از شروع حرکت دسته، رفتم و به حضرت بزاز که ایشان هم دست بر قضا آقاعبدالله بود، یک خواب دروغکی تعریف کردم که مثلا امشب اگر کتل را به من بدهید، تعبیر می‌شود خوابم! لاکردار نمی‌دانم چه جوری از چشمانم فهمید که دارم خالی می‌بندم! گفت: این حرف‌ها لازم نیست، بیا برویم انباری، اگر توانستی 5 دقیقه کتل را سرپا نگه داری، یکی از کتل‌ها مال تو. رفتیم انباری. چوب کتل، قطور بود، خیلی بزرگ‌تر از پنجه‌های کوچکم، اما نگهش داشتم. همین که 5 دقیقه تمام شد، آقاعبدالله گفت: این مال تو. پارچه کتل را بوسیدم و برش داشتم و رفتم. آقاعبدالله گفت: کجا می‌روی؟ گفتم: می‌برمش خانه، تمرین کنم برای دسته امشب. گفت: پس مواظبش باش. با کتل رفتم خانه. همه‌اش توی این فکر بودم که از بین علی بهادر و میثم شیشه‌بر، آقاعبدالله قید کدام‌شان را می‌زند! هر 2 از صمیمی‌ترین دوستانم بودند، اما خب! حتما یکی‌شان باید از دست من ناراحت می‌شد. در خانه و حین تمرین برداشتن کتل، قصه را با مادربزرگ که آن روز، خانه ما بودند، در میان گذاشتم. گفت: این پول را ببر بده آقاعبدالله، بگو یک کتل دیگر برای هیات بخرند. از خوشحالی بال درآوردم. دم اذان با آقاعبدالله رفتیم چند کوچه آن طرف‌تر و یک کتل جدید خریدیم. حالا دسته ما 3 تا کتل خوشگل داشت. مانده بودم این کتل جدید را بردارم یا همان که باهاش تمرین کرده بودم. همان را برداشتم؛ یکی اینکه برایم خوش‌یمن بود، یکی اینکه بوسیده بودمش، یکی اینکه توی خانه روی چوبش نوشته بودم؛ حسین! یعنی که مال خودمه! علامت هم داره! آی که چه پزی دادم آن شب با کتل. البته شب، هر 2 دستم تاول زد؛ همان جایی که محل اتصال انگشت دست به کف دست است. تاول‌ها را به مادربزرگ که هنوز هم «عزیز» صدایش می‌زنم، نشان دادم. گفت: داری مرد می‌شی! ما چند سال بعد رفتیم از آن محل، اما خداوکیلی دلم را در جنوب شهر، جا گذاشتم. تا چند سال اول، محرم‌ها برمی‌گشتم به هیات بزاز و کتل را دست می‌گرفتم تا اینکه سنم از این حرف‌ها گذشت و جایم را یعنی کتلم را دادم به نسل بعد. پارسال محرم، وقتی که قوه‌قضائیه با بستن وبلاگم، دلم را شکست، بهترین کاری که می‌شد برای آرام کردن خودم انجام دهم، رفتن به محله قدیمی‌مان بود. شب علی‌اصغر بود که رفتم. چقدر آقاعبدالله پیر شده بود. چقدر محله عوض شده بود، اما دسته همان دسته بود. دسته که راه افتاد، گشتم دنبال کتل رویایی. دست پسربچه‌ای بود. به او گفتم: می‌شه بدی یه لحظه چوبش رو ببینم. گفت: بیا! علامتی که روی چوبش گذاشته بودم، هنوز بود. «حسین» هنوز بود. گفتم: کنارت راه می‌روم، هر کجا خسته شدی، بده من. گفت: اصلا بیا! من امشب می‌خواهم زنجیر بزنم. زنجیر برنجی! کتل محبوب را دستم گرفتم. تا به حال هیچ وقت در زندگی‌ام، اینقدر لذت نبرده بودم، اما انگار، کتل هم با من قد کشیده بود. انگار سنگین‌تر از قبل شده بود. بعد از دسته، باز هم دستم تاول زد.
ادامه در صفحه6