نفس انسان را به پرتگاهی می‌کشاند که خلاصی از آن امکان ندارد. به این آيه شريفه توجه فرمایید: «فَأَعْقَبَهُمْ نِفَاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلَى يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِمَا أَخْلَفُوا اللَّهَ مَا وَعَدُوهُ وَ بِمَا کَانُوا يَکْذِبُونَ»[توبه: 77] «در نتيجه، به سزاى آنكه با خدا خلف وعده كردند و از آن رو كه دروغ مىگفتند، در دل‌هايشان تا روزى كه او را ديدار مىكنند پيامدهاى نفاق را باقى گذارد.» قرآن بیان می‌فرماید: گروهی گفتند اگر خداوند ما از فضل خود بخشد، انفاق می‌کنیم و صدقه می‌دهیم. اما هوای نفس بر آنها چیره شد و به تعهد خود عمل نكردند. نتیجه چه شد؟ نفاق بر قلب آنها مسلط شد. آیا از این خطرناک‌تر سراغ داریم؟ انسانی که نسبت به تعهدى كه با خدا دارد، بىتوجهى نشان می‌دهد و خلف وعده می‌کند، نفاق بر قلب او مسلط مىشود و این نتیجه تسلط هواهای نفسانی بر اوست. بنابراین بی‌توجهی به وظیفه الهی و تن به شهوات و هواها سپردن، ايمان و عقل را مغلوب و هوا و هوس را غالب می‌کند که نتیجه آن انحراف است که باید از آن بترسیم و همواره خودمان را برای دور داشتن از آن آماده نگهداریم و این کار تمرین، ممارست و مراقبت دائمی لازم دارد. اما در برابر این مشکل چه باید کرد؟ بویژه کارگزاران و مسؤولان كشور چه باید بکنند تا از گرفتاری نفس نجات یابند؟ راهش این است که در همه تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات خود آخرت و نظارت الهی را در نظر داشته باشیم. به تعبیر دیگر نقش اصلی را در همه کارهای خود به محاسبه، مؤاخذه و حسابكشيهاى دقيق الهى بدهیم. باید بدانیم که ما در هر سنی در لب مرز هستی و نیستی هستیم، جوان و پیر هم ندارد. مرگ به همه ما نزدیک است و ابدیت را در پیش داریم، ما چند صباحی به دنیا آمده‌ایم تا آن را آباد کنیم، بنابراین هرکاری که می‌کنیم، باید رضاى الهى و محاسبه اخروى را درنظر داشته باشیم. اگر اینچنین بودیم، در هر مقام و موقعیتی که باشیم، خیر ماست اما اگر- خدای ناخواسته- فرصت مسؤولیت و خدمت را در جهت مطامع شخصى و هواهاى نفسانى قرار داديم و مثل حيوان‌هاى درنده، عليه اين و آن به كار گرفتيم، مىشود شر؛ هرچه بيشتر باشد، شرش هم بيشتر است؛ هرچه بالاتر باشد، شرش هم شديدتر است. تا وقتی هواهای نفسانی بر انسان غالب است، هرچه قدرتش بیشتر باشد، خطرناک‌تر، سبع‌تر و درنده‌تر است. به این دلیل است که در اسلام شرط همه مسؤولیت‌ها خارج‌شدن از هواها و هوس‌هاست. بنابراین همه باید مراقب خود باشند بویژه جوانان با استفاده از فرصت جوانی خود را مراقبت کنند و نفس خود را تمرین دهند تا زمانی که جامعه به آنها روی آورد، آماده خدمت باشند و پایشان نلغزد و همچنین مسؤولان باید مراقب خود باشند و دست، زبان، چشم و عمل خود را کنترل و تقوا را شعار خود کنند که لغزش آنها، سقوط در آتش دوزخ است زیرا چه بسا حق 75 میلیون جمعیت را بر گرده داشته باشند که پاسخگویی از آن محال می‌نماید.