۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۹:۴۶
تحليل ميدل ايست آنلاين

روابط تركيه و آمريكا نزديك‌تر از هميشه

«آمريكا و تركيه در حال وارد شدن به يك ‌ماه عسل هستند و روابط دوجانبه 2 كشور بيش از هميشه نزديك شده است». وب‌سايت ميدل ايست آنلاين در گزارشي آورده است: «با توجه به يكسري تحولات مهم در منطقه‌اي كه هر دو كشور در آن داراي منافع حياتي هستند، دو طرف به دنبال كشف نياز‌هاي مشتركند و از زماني كه «بهار عربي» واقعيت‌هاي جديدي را روشن كرده، چالش‌هاي جديدي نيز براي قدرت‌هاي بين‌المللي و منطقه‌اي ايجاد شده است. از يك سو سربازان آمريكا در حال خارج شدن از عراق هستند و از سوي ديگر مسائل مربوط به ايران همچنان يكي از دل‌مشغولي‌هاي غرب است، در اين شرايط همكاري‌هاي نزديك ميان آمريكا و تركيه در حال تجلي يافتن است. آمريكا از همان دوران جنگ سرد متوجه اهميت ژئوپلتيك تركيه شد و در دهه 1940، آمريكا تلاش داشت تركيه را تبديل به ماهواره‌ غرب در منطقه كند. از طرف ديگر پس از شركت تركيه در جنگ كره، درهاي ناتو در سال 1952 براي عضويت تركيه باز شد. هرچند ‌همكاري‌هاي تركيه و‌ ‌آمريكا در زمان افزايش تاثير اتحاد جماهير شوروي كاهش يافته بود. آمريكا همچنين براي تفهيم ارزش روابط دوجانبه به سياستمداران تركيه، در برهه‌اي از زمان كمك‌هاي نظامي به اين كشور را كاهش داد اما تحولات منطقه بالكان (كوزوو، بوسني) و خاورميانه (جنگ اول خليج‌فارس) دوباره موجب شد اهميت تركيه در نظر تصميم‌گيرندگان در واشنگتن افزايش يابد. از آن‌زمان تاكنون روابط تركيه و آمريكا تبديل به يك شراكت استراتژيك ويژه شده است. 2 كشور در حوزه‌هاي مختلفي از مسائل اقتصادي گرفته تا كمك‌ به ارتقای صلح و ثبات در قفقاز و آسيای مركزي با يكديگر همكاري دارند. با اين وجود حمله آمريكا به عراق در سال 2003 موجب ايجاد شكافي بزرگ در روابط 2 كشور شد، ‌از همان ابتدا تركيه با طرح حمله آمريكا به عراق شديدا مخالفت كرد و حتي به آمريكا اجازه نداد سربازان خود را در خاك تركيه مستقر كند. آمريكا قصد داشت از اين طريق در شمال عراق جبهه‌اي جديد عليه صدام باز كند. براي تركيه، رفتن بوش، آغاز اميدوارانه يك مرحله بهتر در روابط با آمريكا بود و با روي كار آمدن باراك‌ اوباما اين شرايط به خوبي مهيا شد. از طرفي روابط تركيه با اسرائيل بدتر و بدتر و سياست‌هاي اين رژيم موجب عصبانيت شديد رجب طيب‌اردوغان، نخست‌وزير تركيه شد و وي را بر آن داشت تا اين سياست‌ها را شديدا محكوم كند. اما تحولات جهان عرب آمريكا و تركيه را به يكديگر نزديك‌تر كرد. منافع دو‌جانبه و ارزشمند آنها در منطقه 2 كشور را مجاب كرد تا تعاملات و تماس‌هاي گسترده با يكديگر داشته باشند و همراه با تحولات همكاري‌هاي خود را بيشتر كنند. 2 كشور از قيام‌هاي دموكراسي‌خواهي حمايت كردند و يك هم‌آوايي بين‌المللي و منطقه‌اي عليه رژيم‌هاي‌ كشورهاي آشوبزده تشكيل دادند. درباره مصر، اردوغان از نخستین رهبراني بود كه خواستار كناره‌گيري حسني مبارك، رئيس‌جمهور مصر شد. اگر‌چه در آنكارا، حسني مبارك طرفداري نداشت اما درخواست اردوغان براي كناره‌گيري او پس از گفت‌وگو با اوباما صورت گرفت، اوبامايي كه خود خواهان كناره‌گيري مبارك بود. درباره ليبي شرايط فرق مي‌كرد؛ تركيه كه عميقا نسبت به آينده ليبي مشكوك بود در ابتدا با دخالت نيروهاي نظامي خارجي در ليبي مخالفت كرد. تركيه داراي سرمايه‌گذاري عظيم عمراني در ليبي بود و هزاران تن از كارگران تركيه در اين كشور فعال بودند. با اين وجود اردوغان از سرهنگ قذافي خواست از قدرت كناره‌گيري كند. تركيه به نيروهاي ائتلافي پيوست و قول داد به شوراي ملي انتقالي ليبي كمك مالي كند. اما سوريه نمونه كامل‌تري از همكاري آمريكا و تركيه است. اوباما مدت زمان زيادي بود كه تلاش مي‌كرد از رابطه خوب اردوغان و بشار اسد، رئيس‌جمهور سوريه در جهت خارج كردن سوريه از دايره تاثير ايران استفاده كند. در همين حال اردوغان نشان داد قادر است همزمان با ناآرامي‌ها در اين كشور فشار‌هاي شديدي را به سوريه وارد كند. اوباما به اردوغان فضاي بيشتري در قبال سوريه داد اما اردوغان از اوباما خواست درخواست خود مبني بر كناره‌گيري اسد را به تعويق اندازد. با اين وجود، پيچيدگي شرايط در سوريه و بي‌توجهي مدام سوريه به درخواست‌هاي تركيه، اوباما را مجبور كرد خود وارد عمل شود. آمريكا و تركيه همچنان تماس‌هاي بسياري درباره سوريه با يكديگر دارند و اخيرا رهبران 2 كشور قول دادند همكاري‌هاي خود را در قبال سوريه ادامه دهند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده