گروه سیاسی: پس از حرف و حدیثهای مقامات و رسانههای آمریکایی درباره شکار پهپاد فوق مدرن آمریکا توسط سیستم جنگال ایران، سرانجام شامگاه پنجشنبه 17 آذرماه، RQ170 یا همان «جانور قندهار» در تلویزیون جمهوری اسلامی ایران به نمایش درآمد. این پهپاد جاسوسی و فوقمحرمانه آمریکا براي اولينبار در بخش خبری ساعت 19 شبکه اول سیما و توسط فرمانده نیروی هوا- فضای سپاه پاسداران رونمایی شد. سردار سرتیپ پاسدار امیرعلی حاجیزاده درباره چگونگی شکار این هواپیمای بدون سرنشین توضیحاتی اجمالی مطرح کرد و به واحد مرکزی خبر گفت: اخیرا با اطلاعات جمعآوری شده و مراقبتهای دقیق الکترونیکی مشخص شد این هواپیما قصد نفوذ و جاسوسی بر فراز کشورمان را دارد که پس از ورود این هواپیما به فضای شرق کشور، این هواپیما در کمینگاه الکترونیکی نیروهای مسلح قرار گرفت و با حداقل خسارت در ایران به زمین نشانده شد. فرمانده نیروی هوا- فضای سپاه افزود: این هواپیما از جهت نوع ساخت و پوشش، رادارگریز طراحی شده و از حیث فناوری آخرین نمونه هواپیماهای پیشرفتهای است که آمریکا مورد استفاده قرار میدهد. سردار حاجیزاده با بیان اینکه فناوری به کار رفته در این هواپیما قبلا در هواپیماهای B2 و F35 نیز استفاده شدهاست، افزود: هدایت این هواپیما توسط ماهواره و همچنین ایستگاههای زمینی در افغانستان و آمریکا صورت میپذیرد. فرمانده نیروی هوا- فضای سپاه افزود: کارشناسان و متخصصان نظامی به خوبی واقفند کهاین هواپیما چه اطلاعات تکنولوژیکی ذیقیمتی با خود دارد.
شكايت ايران از آمريكا
انتشار تصاویر پهپاد فوق پیشرفته آمریکایی در تلویزیون ایران البته همزمان شد با انتشار خبر شکایت جمهوری اسلامی ایران از آمریکا. شبکه خبری سیبیاسنیوز گزارش داد: محمد خزاعی، نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد از آمریکا به خاطر نقض هوایی حریم ایران شکایت کرد. به گزارش این شبکه آمریکایی، نماینده ایران در سازمان ملل متحد نامه شکایتآمیزی را به رئیس دورهای شورای امنیت سازمان ملل متحد راجع به نقض حریم هوایی ایران توسط آمریکا ارسال کرد. بنابراین گزارش، خزاعی در نامه خود نوشتهاست: دولت من تاکید میکند نقض آشکار هوایی ایران اقدامی تحریککننده و خصمانه علیه کشور بوده و با قوانین بینالمللی و بویژه منشور سازمان ملل متحد مغایرت دارد. این گزارش حاکی است: در این نامه تاکید شده است که جمهوری اسلامی این حق را برای خود محفوظ میدارد تا با اقدامات لازم از تمامیت ارضی خویش دفاع کند. در بخش دیگری از این نامه آمدهاست: ایران خواستار محکوم شدن تهاجم اخیر آمریکا به حریم هوایی خویش شده و خواهان اتخاذ اقدامات مناسب و موثر برای پایان دادن به چنین موارد خطرناک و خلاف قانون است و سازمان ملل را مسؤول برقراری ثبات و امنیت در جهان و بویژه منطقه میداند. این البته تنها اقدام دیپلماتیک ایران در واکنش به ماجرای پهپاد نبود. وزارت امور خارجه نیز با احضار سفیر سويیس در تهران، ضمن اعتراض بسیار شدید به تجاوز هواپیمای جاسوسی آمریکا به عمق حریم هوایی ایران، توضیحات فوری و اقدامات جبرانی دولت آمریکا در این زمینه را خواستار شد. در یادداشت اعتراضی دولت ایران که عصر پنجشنبه به سفیر سوییس، حافظ منافع آمریکا در ایران تسلیم شد، با اشاره به افزایش اقدامات تحریکآمیز و مخفیانه آمریکا علیه ایران آمدهاست: «این اقدام دولت آمریکا نقض تمام قوانین و مقررات شناخته شده بینالمللی و اقدام علیه صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی است و طبعا همه مسؤولیت آن بر عهده دولت آمریکاست. دولت جمهوری اسلامی ایران با اعلام شدیدترین اعتراضات خود عواقب تکرار چنین رفتارهایی را متوجه دولت آمریکا دانسته و حـــق پیگیری شایسته موضوع را برای خود محفوظ میدارد». بهاعتقاد کارشناسان، این اقدام دیپلماتیک ایران در شرایطی کهایالات متحده به دنبال یافتن برخی راهها برای بازگرداندن پهپاد از ایران است؛ اقدامی موثر به حساب میآید.
ایران «جانور» را باز نمیگرداند
ایالات متحده در پی شکار RQ170 توسط متخصصان ایرانی، تلاشهای زیادی را برای بازگرداندن این هواپیمای بدون سرنشین آغاز کردهاست. هفته گذشته دولت آمریکا از طریق سفارت سوییس در تهران از ایران خواست هواپیمای آمریکایی را که موفق به کنترل و تصاحب آن شده به آمریکا تحویل دهد آن هم با این بهانه که این هواپیما به عنوان بخشی از ماموریتهای ایساف (نیروهای بینالمللی تحت فرماندهی ناتو) در افغانستان در حال فعالیت بوده و بنابراین ایران طبق قطعنامههای سازمان ملل حق اقدام علیه آن را نداشتهاست. با این حال اما ایران این پهپاد را باز نمیگرداند. آنگونه که یک منبع آگاه به ایران هستهای گفته است؛ به 2 دلیل ایران پهپاد را باز نمیگرداند.
1- نخستین دلیل آن است که همانطور که روزنامه نیویورک تایمز در روز 14 آذر1390 گزارش داده هواپیمای RQ170 حتی از کنترل ارتش آمریکا هم خارج بوده و صرفا در اختیار سازمان سیا قرار داشتهاست. ویلیام براد و دیود سانجر در این مقاله برای نیویورکتایمز نوشتند: «هواپیمای ساقط شده در ایران، برای جمعآوری اطلاعات در ایران استفاده میشده بنابراین قاعدتا متعلق به ارتش ايالات متحده نیست- چون اقدامات خصمانه علنی با ایران وجود ندارد- بلکه متعلق به سیا است که طبق یک حکم ریاستجمهوری درباره برنامه هستهای ایران عمل میکند». در حالی که سازمان سیا مطابق رویه خود هرگز درباره مسائل عملیاتی موضعگیری نمیکند، مقاله براد و سانجر در نیویورکتایمز را باید به نوعی بیانیه غیررسمی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا به حساب آورد. بر اساس این موضوع، بنابراین مضحک است که ادعا شود هواپیمایی که حتی پنتاگون به آن دسترسی ندارد، در حال انجام ماموریت برای ایساف بوده است. اطلاعات موجود نشان میدهد از این نوع هواپیما تنها 4 فروند در پایگاهی در قندهار مستقر است که صرفا تحت فرمان سازمان سیا عمل میکند و نه دولت افغانستان، نهایساف و نه حتی پنتاگون اجازه هیچگونه دسترسی به آن را ندارند.
2- دلیل دوم نیز آن است که هواپیمای RQ170 در حالی در چنگال ابزارهای جنگ الکترونیک نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته که در عمق حدود 300 کیلومتری خاک ایران قرار داشته و بنا بهاعتراف منابع غربی مشغول عملیات جاسوسی و عکسبرداری از درون خاک جمهوری اسلامی ایران بودهاست. از آنجا که کاملا غیرمنطقی است که کسی بتواند ادعا کند نفوذ به عمق خاک ایران و انجام عملیات سطح بالای جاسوسی بخشی از وظایف و ماموریتهای نیروهای ایساف در افغانستان است، بنابراین روشن است کهاین هواپیما در حال انجام ماموریت برای مرجعی غیراز ایساف بوده است. منابع آگاه در تهران میگویند نحوه رفتار هواپیمای RQ170 کاملا خصمانه و خلاف تمام مقررات بینالمللی بوده که خواستار احترام کشورها به مرزهای بینالمللی کشورهای عضو سازمان ملل است و بنابراین ایران به لحاظ موازین حقوق بینالملل کاملا حق دارد ماموریت این هواپیما را به عنوان یک «رفتار خصمانه» در نظر گرفته و آن را در اختیار خود نگه دارد و حتی اقدام به «مقابله به مثل» کند.
فرار اوباما از پاسخگویی؛كاخ سفيد در شوك
قدرتنمایی ایران در حوزه جنگ الکترونیک که با شکار پهپاد جاسوسی آمریکا علنی شد؛ با واکنش عجیب مقامات آمریکایی مواجه شدهاست. بهرغم اطلاعرسانی برخی رسانههای آمریکایی اما تاکنون هیچکدام از مقامات آمریکایی در اینباره موضع صریح نگرفتهاند. در این میان باراک اوباما، رئیسجمهور آمریکا مجددا در واکنش به ماجرای شکار پهپاد از الفاظ تکراری استفاده کرد. به گزارش باشگاه خبرنگاران، اوباما در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید در مواجهه با سوال یکی از خبرنگاران در اینباره گفت: ایالات متحده همه گزینهها را راجع به ایران لحاظ میکند و با متحدان خود از جمله اسرائیل تعامل کافی دارد! اوباما افزود: هیچ گزینهای حذف نشده و همه موارد را در نظر داریم. وی در ادامه با متهم کردن ایران به تلاش برای ساخت بمب اتمی از سران ایران خواست از این مسیر بازگردند. اوباما در ادامه افزود: ادامه مسیر هستهای ایران با امنیت آمریکا و متحدمان اسرائیل مغایرت دارد. اوباما از هرگونه پاسخ راجع به ماجرای پهپاد آمریکایی خودداری کرد. جی گارنر، سخنگوی کاخسفید نیز در کنفرانسی خبری در پاسخ به سوالی درباره اینکه هواپیمای جاسوسی آمریکا که در ایران سقوط کردهاست، تا چه میزان آسیب دیده است، گفت: درباره این موضوع وارد جزئیات از جمله هواپیما و دیگر مسائل مربوط نخواهم شد. به گزارش واحد مرکزی خبر، گارنر در مقابل این سوال که «ایرانیها میگویند هواپیما را سرنگون کردهاند، آیا این مطلب را تکذیب میکنید؟»، گفت: ترجیح میدهم در این باره چیزی نگویم و مقامات مسؤول سخن بگویند.
سرگيجه صهيونيستها
فرار مقامات آمریکا از پاسخگویی درباره شکست جنگ الکترونیک از ایران در حالی است که رسانهها از شوکه شدن رژیم صهیونیستی از این ماجرا خبر میدهند. پایگاه اطلاعرسانی دبکا، نزدیک به مقامات اطلاعاتی رژیم صهیونیستی اذعان کرد: هم سازمانهای اطلاعاتی آمریکایی و هم سازمانهای اطلاعاتی اسرائیلی از این پیشرفت ایران «شوکه شدهاند». این پایگاه خبری - تحلیلی اعتراف کرد: «ایران توانستهاست یک هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی را به شکل سالم بر زمین بنشاند». گزارش دبکا تایید میکند: پهپاد آمریکایی هدف پدافند هوایی قرار نگرفته بلکهارتباط آن با مرکز از طریق یک عملیات سایبری قطع شده و کنترل آن به دست نیروهای ایرانی افتادهاست. دبکا تصریح میکند: هم سازمانهای اطلاعاتی آمریکایی و هم سازمانهای اطلاعاتی اسرائیلی از این پیشرفت ایران «شوکه شدهاند». دبکا همچنین میافزاید: اگر ادعای مقامات نظامی آمریکا مبنی بر نقص فنی پهپاد مزبور صحیح بود، این پهپاد دچار آسیبهای جدی میشد حال آنکه دچار چنین آسیبهایی نشدهاست. اشاره این پایگاه خبری بهانتشار تصاویر این پهپاد است که کاملا سالم بوده و ادعاهای مقامات آمریکایی مبنی بر سقوط و انهدام آن را تکذیب میکند. دبکا در همین رابطه تصریح کرد: «دستنخورده بودن این پهپاد به منزله هشداری برای آمریکا و اسرائیل است تا در سیستمهای امنیتی خود تغییراتی جدی به وجود آورند». به گزارش فارس، منابع نظامی دبکا نکتهای دیگر را نیز فاش کردهاند که پیشتر کمتر مورد اشاره واقع شده بود. RQ170 مسلح به سیستم خودانفجاری بودهاست که هرگاه بهدست نیروهای طرف مقابل افتد، خود را منهدم کند تا اطلاعاتش در امان باشد اما با تدبیر دقیق سیستمهای جنگ الکترونیک ایران، این سیستم خودانفجاری نیز از كار افتاده و عمل نکردهاست. این پایگاه اطلاعرسانی سوالات متعددی را درباره کنترل پهپاد توسط نیروهای ایرانی طرح کرده است: ایرانیان چگونهاز ورود پهپاد به حریم هوایی خود مطلع شدند؟ چگونه آن را فرود آوردند؟ سیستم خودانفجاری چگونهاز کار افتاد؟ آمریکاییها چرا نتوانستند با سیستم کنترل از راه دور پهپاد را منفجر کنند؟ اینها بخشی از سوالاتی است که به نظر میرسد سازمانهای اطلاعاتی صهیونیستی را سخت به خود مشغول کرده است. رادیو اسرائیل نیز در گزارشی گفت: آمریکا شهامت استفادهاز هیچیک از گزینهها برای نابودی پهپادی که به دست سپاهافتاد را نداشت.
واکنشها ادامه دارد
ماجرای شکار پهپاد آمریکایی و همچنین رونمایی از آن همچنان مورد توجه رسانههای دنیا و همچنین چهرههای شاخص اطلاعاتی قرار دارد. روزنامه واشنگتن پست در گزارشی درباره شکار پهپاد جاسوسی سیا نوشت: استفاده سیا از هواپیمای جاسوسی نشان داد آمریکا تنها با جاسوسی و تحریم میتواند ایران را وادار به دست کشیدن از برنامههای هستهای خود کند. پایگاه خبری الانتقاد لبنان نیز در اینباره گزارش داد: واشنگتن نگران آن است که ایران از هواپیمای جاسوسی شکار شده به عنوان اهرم فشار برمسکو برای رسیدن به سامانه موشکی اس 300 استفاده کند. این گزارش الانتقاد در حالی است که اخبار غیررسمی حاکی از پیشنهاد روسیه بهایران برای خرید 170 RQ است. نشریه استرالیایی« سیدنی مورنینگ هرالد» نیز نوشت 2 دقیقه پس از نشان دادن این تصاویر مقامات آمریکایی بررسیهای خود را در این باره آغاز کردند. «جان کربی»، سخنگوی پنتاگون در این باره گفت: کارشناسان مشغول بررسی تصاویر پخش شدهاز تلویزیون ایران هستند. وی همچنین اضافه کرده است: نمیخواهد درباره ماموریت و قابلیتهای این هواپیمای بدون سرنشین صحبتی کند. «نیویورکتایمز» هم در این باره نوشت: ایران نخستین مدرک خود درباره تصرف هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی را در یک نمایش تلویزیونی به همه نشان دادهاست. این نشریه به وجود تصویر حضرت امام خمینی و عبارت آمریکا هیچ غلطی نمیتواند بکند اشاره کرده و نوشته است: این هواپیما با خسارات کمی در اختیار ایران قرار گرفتهاست. «بیبیسی» انگلیسی هم ضمن پوشش خبر نمایش هواپیمای بدونسرنشین آمریکایی، به نقل از نشریه نیویورک تایمز در روز پنجشنبه اعلام کرد: ماموریت این هواپیما تصویربرداری از سایتهای هستهای ایران بودهاست. خبرنگار این شبکه تلویزیونی همچنین گفته است: این یک شکست اطلاعاتی برای آمریکاست. شبکه خبری «سی ان ان آمریکا» نیز به نقل از کارشناسان هوایی گفته است: هواپیمای نشان داده شده یک هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی بودهاست. در همین حال این شبکه اضافه کرده که آنان انتظار داشتند لاشههای این هواپیما را ببینند اما ایران با نشان دادن این هواپیما با اندک خسارتی خواستار شکستن غرور آمریکاییها شدهاست. «جو کرینچیونه »، عضو شورای روابط خارجی آمریکا نیز به
«سی بی اس نیوز» گفتهاست: این هواپیما یکی از پیچیدهترین هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی بودهاست که دستیابی ایران، چین و روسیه به سیستم این هواپیما امنیت ملی آمریکا را به خطر خواهد انداخت. رابرت بــِر، افسر سابق سیا نیز درباره چگونگی شکار هواپیمای بدونسرنشین
170 RQتوسط ایران به «بیبیسی» گفت: تقریبا به نظر من میرسد این پرنده در ایران به زمین نشانده شده، با کنترل از راه دور، یعنی کنترل آن توسط آمریکاییها را خاموش کردهاند و هدایت آن را در دست گرفتهاند. اگر شما تصاویر هواپیماهای بدون سرنشین ساقط شده را دیده باشید، میدانید که آنها مثل هر هواپیمای دیگری در اثر سقوط متلاشی میشوند اما به نظر میرسد این یکی شاید در یک فرودگاه یا یک دشت فرود تقریبا نرمی داشتهاست. من واقعا از اینکه خسارت بیشتری ندیده بود متعجب شدم. وی افزود: من فکر میکنم اگر به این هواپیما رخنه سایبری شده باشد که شواهد قویا به آن اشاره دارد، ما با مشکل بزرگی مواجه هستیم.
رابرت بر درباره توانایی ایران برای دستیابی بهاطلاعات محرمانه این پهپاد نیز گفت: من فکر میکنم این یک ضربهامنیتی عظیم است، چون این هواپیماهای تجسسی از پرتونگاری حرارتی و انواع دوربینهای پیشرفته که در عملیات ابیتآباد علیه مخفیگاه اسامه بنلادن به کار رفت، استفاده میکنند. این دوربینها بسیار دقیق هستند و تصاویر سهبعدی تولید میکنند. این هواپیماها میتوانند در ارتفاع 50 هزار پایی پرواز کنند که آنها را از تیررس آتشبارهای ضدهوایی خارج نگاه میدارد. من تصور میکنم ایرانیها بتوانند از آن بهرهبرداری کنند. اگر آنها توانستهاند این پرنده را بنشانند، قاعدتا میتوانند از آن بهرهبرداری هم کنند. این شکار به آنها اجازه میدهد آنچه ما از آسمان رصد میکنیم را ببینند، همانطور که به روسها و چینیها این امکان را میدهد. فناوری به کار رفته در این هواپیما در حقیقت برای مدتهای مدیدی زیربنای جنگ ما در عراق و افغانستان بوده است.