ثمانه اکوان: با گذشت 2 روز از زمانی که تلویزیون جمهوری‌اسلامی تصاویر هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی را به نمایش گذاشته است، سردرگمی و اظهار شگفتی رسانه‌های غربی از این واقعه مهم نظامی در ایران ادامه دارد. رسانه‌های غربی در حالی به دنبال سرنخ‌های کوچک و اظهارنظرهای دقیق از سوی مسؤولان نظامی و امنیتی آمریکا هستند که این افراد سعی دارند کمتر در برابر رسانه‌ها قرار گيرند و به سوالات متعدد خبرنگاران در این‌باره پاسخ ندهند. با این حال رسانه‌ها هر کدام به نقل از منابع آگاه خود سعی دارند اطلاعاتی راجع به میزان اهمیت این اتفاق و همچنین اطلاعات محرمانه موجود در این هواپیمای جاسوسی رادارگریز به دست آورند. اما مهم‌تر از این تلاش، اظهار شگفتی و در عین حال اظهار نگرانی این رسانه‌ها از پیامدهای این اقدام ایران است که بیش از پیش در گزارش‌های تحلیلی رسانه‌ها نمود پیدا کرده است. کریستین ساینس‌مانیتور روز جمعه در مقاله‌ای به تحلیل پیامدهای این واقعه برای آمریکا پرداخته و تصریح کرده است مشکل اصلی در حال حاضر این نیست که آمریکا نمی‌خواهد قبول کند این هواپیما برای جاسوسی به مرزهای ایران فرستاده شده یا به صورت اشتباهی به عمق 250 کیلومتری خاک ایران نفوذ کرده است، مساله مهم برای آمریکا در حال حاضر این است که چگونه خسارت این مساله را برای صنایع دفاعی و نظامی خود به حداقل برساند. در ادامه این مقاله که با عنوان «ارزش پهپاد آمریکایی برای ایران چقدر است؟» در این روزنامه منتشر شده، تصریح شده است: مقامات ایالات متحده در محافل خصوصی تایید می‌کنند تکنولوژی فوق‌العاده مخفی و پیشرفته RQ170 هواپیماهای بدون سرنشین به دست ایران افتاده است اما بیش از آن می‌خواهند بدانند چه تکنولوژی‌ای توانسته این هواپیما را سالم به زمین بنشاند و با آشکار شدن این تکنولوژی فوق‌پیشرفته، صنایع نظامی آمریکا با چه مشکلاتی روبه‌رو خواهد شد؟ در این گزارش آمده است: آمریکا هم‌اکنون با 2 سوال درباره این اتفاق مهم نظامی رو به رو است؛ اول اینکه چه تکنولوژی و ترفندی توانسته این هواپیما را در ایران به زمین بنشاند و دوم اینکه با توجه به اینکه این هواپیما در یک ماموریت اطلاعاتی بود، چه میزان اطلاعات جمع‌آوری کرده و هم‌اکنون آمریکا باید میزان خسارات وارده به سیستم اطلاعاتی هواپیما را چقدر ارزیابی کند؟ این روزنامه با اشاره به اطلاعاتی که رسانه‌ها از مقامات پنتاگون و CIA دریافت کرده‌‌اند، آورده است: این مقامات معترفند این هواپیمای رونمایی شده همان RQ170 است اما عنوان نکرده است آیا مقامات آمریکایی حاضرند در برابر رسانه به این مساله اذعان کنند یا خیر.
فرید زکریا:
170 RQ برگ برنده ایران است
مجری شبکه CNN درباره این پهپاد گفت: اینکه گفته می‌شود ایرانی‌ها نمی‌دانند با این هواپیمایی که در اختیار دارند چکار کنند به هیچ‌وجه درست نیست. اینگونه اظهارات احمقانه است. ایران کشوری بسیار پیشرفته است. جامعه ایران پیشرفته است. ایرانی‌ها سانتریفیوژ می‌سازند و برنامه هسته‌ای دارند. در ساخت هواپیماهای بدون سرنشین نیز از فناوری‌های بسیار پیشرفته استفاده می‌شود. ایرانی‌ها به این نوع فناوری علاقه‌مند هستند. زکریا خاطرنشان کرد: در ساخت این هواپیماها از فناوری‌های بسیار جدید آمریکا استفاده شده است. در عین حال باید توجه داشت ایرانی‌ها در حال حاضر چیزی را در اختیار دارند که روس‌ها و چینی‌ها خواهان آن هستند. وی تصریح کرد: شیوه‌های مختلفی وجود دارد که از طریق آن ایران می‌تواند فناوري‌های موجود در این هواپیماهای بدون سرنشین را به چین یا روسیه بدهد و در عین حال بتواند مسؤولیتش را در انتقال این اطلاعات انکار کند. ایران می‌تواند عکس‌ها یا طرح کلی این هواپیما را به چين یا روسیه بدهد. با این اوصاف، این هواپیما می‌تواند به عنوان یک برگ برنده در دست ایران در تعامل با دیگر کشورها باشد.
بهترین هدیه کریسمس آمریکا به ایران!
اما رسانه‌های دیگر برای ارائه تحلیل‌های بهتر درباره ارزش این هواپیمای فوق‌مدرن به کارشناسان روباتیک رو آورده‌اند. آسوشیتدپرس در گفت‌و‌گو با پیتر سينگر، کارشناس روباتیک از موسسه بروکینگز به نقل از او این هواپیما را «جواهری از اطلاعات روباتیک و کامپیوتری» در دستان ایران توصیف کرده است. سینگر در این گفت‌و‌گو تاکید کرده است: البته تکنولوژی‌های به کار رفته در این هواپیما بسته به نوع ماموریت آن ممکن است متفاوت باشد اما آنچه ما هم‌اکنون می‌دانیم این است که در هواپیماهایی که قبل از این هواپیما وجود داشته نوعی سنسور رادار به نام سنسور AESA به کار رفته بود. این سنسور نوعی رادار بسیار پیشرفته است که تفاوت عمده‌ای بین نسل‌های قبلی این هواپیما با نسل جدید آن ایجاد کرده است. از این سنسور نه‌تنها در هواپیماهای بدون سرنشین بلکه در دیگر هواپیماها نظیر F-
22S و F-35S نیز استفاده می‌شده است. ریچارد ابولافی از کارشناسان امنیت ملی آمریکا نیز در گفت‌و‌گو با ایرفورس تایمز با ابراز نگرانی از اینکه ممکن است ایران به سیستم امنیتی هواپیما راه پیدا کند، بیان کرد: مشکل در جایی بیشتر می‌شود که ایران بخواهد برای انجام عملیات مهندسی معکوس از دیگر کشورها نیز کمک بگیرد. وی همچنین بیان کرده است: سیستم امنیتی این هواپیما به گونه‌ای است که اگر در آسمان به آن شلیک شود یا سیستم آن در مدت ماموریت طی یک عملیات خرابکاری خاموش شود، کل هواپیما متلاشي شده و دیگر قسمت مهمي از لاشه آن برجا نمی‌ماند و از این در شگفتم که چگونه این هواپیما با کمترین خسارت به زمین نشسته و سیستم امنیتی آن صحيح و سالم باقي‌مانده است. دن‌گیور، کارشناس و تحلیلگر امنیت ملی در موسسه لگزینگتون آمریکا نیز طی گفت‌و‌گویی با اشاره به توانایی ایران در جنگ الکترونیک تصریح کرد: از دست دادن هواپیمای RQ170 در واقع بزرگ‌ترین هدیه کریسمسی بود که آمریکا می‌توانست به دشمنان خود بدهد! فاکس‌نیوز اما رسانه‌ای بود که بیش از دیگران درباره تکنولوژی این هواپیما نگرانی داشت. این رسانه در سایت خود نوشت: وقتی هواپیمای بدون سرنشین سنتینل بدون ذره‌ای خسارت روی خاک ایران نشست، آمریکا نه‌تنها هواپیمای مهم و فوق‌مدرن جاسوسی خود و تکنولوژی آن را از دست داد بلکه برنامه مخفی دولتمردان آمریکایی برای جاسوسی از سایت‌های هسته‌ای ایران نیز لو رفت و مقامات را به اینجا رساند که اعتراف کنند این هواپیما برای عملیات جاسوسی از پایگاهی در غرب افغانستان به مقصد ایران حرکت کرده است. فاکس‌نیوز معتقد است این اتفاق موید به راه افتادن جنگ پنهانی علیه برنامه هسته‌ای ایران است که از حدود یک سال پیش آغاز شده و تاکنون ادامه دارد. این رسانه البته به طرف دیگر جنگ ایران اشاره‌ای نکرده اما معتقد است تهیه ویروس استاکس‌نت برای از کار انداختن تاسیسات هسته‌ای ایران، ترور دانشمندان هسته‌ای و فشار بین‌المللی به مسؤولان کشورمان برای تعلیق فعالیت‌های هسته‌ای همگی اقداماتی است که در این راستا انجام شده است.
اعتراف به عملیات جاسوسی
خبرگزاری رویترز اما به گونه دیگری به این ماجرا پرداخته و به نقل از یک منبع آگاه تاکید کرده این هواپیما در حال عملیات شناسایی در مرزهای شرقی ایران بوده است. از شواهد دیگری که این خبرگزاری به آن اشاره کرده تا بیان کند ماموریت پهپاد سرنگون شده شناسایی داخل مرزهای ایران بوده، استناد به صحبت‌های یکی از کارشناسان امنیت ملی آمریکا بوده است. این کارشناس که به عنوان منبع آگاه با این خبرگزاری گفت‌و‌گو کرده، بیان کرده است کارشناس خصوصی دفاع ایالات متحده که به شرط ناشناس ماندن با این خبرگزاری مصاحبه کرده است، مدعی شده در سال 2008 که برای بازدید از مرکز فرماندهی پایگاه نظامی ایالات متحده در خلیج‌فارس به این منطقه سفر کرده، متوجه شده بازخوردهایی از دستگاه‌های نظارتی الکترونیکی از داخل ایران برای این پایگاه نظامی ارسال می‌شود. همچنین به نظر می‌رسیده برخی از این اطلاعات از هواپیما در ارتفاع بالا و از طریق برخی سنسورهای الکترونیکی این هواپیما به این پایگاه ارسال می‌شده است. ایران البته روز پنجشنبه گذشته با رونمایی از این پهپاد سازمان CIA از آن به عنوان سندی از تجاوز آمریکا به خاک ایران استفاده کرده و به طور رسمی از دولت ایالات متحده در سازمان ملل شکایت کرده است. همین اهمیت بالای اطلاعات این پهپاد است که سبب شده رسانه‌های آمريكایی حتی از التماس و ابراز خواهش از مسؤولان ایران برای بازگرداندن این هواپیما به کشور خود نیز دریغ نکنند. در اين زمينه، مجري شبکه بین‌المللی و مطرح CNN در گفت‌و‌گو با محمد خزاعی، نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد اصطلاحا به تپق زدن‌های مکرر می‌افتد و از او می‌خواهد که هواپیمای جاسوسی را به آمريكا پس بدهد! كه خزاعي تاكيد كرد: این تصمیمی است که مقامات ایرانی باید بگیرند و وي در موقعيتي نيست كه در اين زمينه اظهار نظر كند.
عملیات مهندسی معکوس بزودی آغاز می‌شود
سردار جوانی گفت: کارشناسان ایران در حال رمزگشایی از این هواپیما هستند و امیدواریم در کوتاه‌ترین زمان رمزگشایی از آن صورت گیرد. از طریق «مهندسی معکوس» به فایل‌ها، سنسورها و فناوری‌های نوین هواپیمای جاسوسی آمریکا دست پیدا خواهیم کرد و به طور قطع از این غنیمت پرارزش حداکثر بهره را می‌بریم. معاون سیاسی سابق سپاه پاسداران در گفت‌و‌گو با نسیم اضافه کرد: این هواپیما امکان نفوذ ایران در سیستم‌های هدایتی آمریکا را فراهم کرده و ضعف و نفوذپذیر بودن سیستم‌های آنان را نشان می‌دهد و به عبارتی این فناوری با اقدام ایران از انحصار آمریکا خارج شده و ایران می‌تواند با رمزگشایی از این هواپیما از فناوری‌های پیشرفته آن بهره‌برداری کند. وی همچنین تصریح کرد: اگر آمریکایی‌ها بخواهند اعتراف کنند این هواپیما سالم در اختیار ایران قرار گرفته باید درباره پیامدهای آن از جمله آسیب‌پذیر بودن تجهیزات مدرن هواپیماهایشان پاسخگو باشند. سردار جوانی تاکید کرد: برخلاف تصور آمریکایی‌ها ایران قادر به بهره‌برداری از این هواپیمای فوق‌مدرن است.