گروه سیاسی: زمانی که انگلیس و متحد غربیاش آمریکا در حال بررسی تحریم نفتی ایران بودند، شرکتهای نفتی اروپایی در نامهای به اتحادیه اروپایی و سیاستمداران کشورهایشان به این اقدام احتمالی بشدت اعتراض کردند. ممکن است ایران با شرکتهای آمریکایی یا انگلیسی رابطه اقتصادی چندانی نداشته باشد اما مطمئنا کشورهای دیگر اروپا که قسمت عمده نفت مورد نیازشان را از ایران تهیه میکنند، زیر بار تحریمهای بیشتر علیه ایران بویژه تحریم نفتی کشورمان نمیروند. به همین دلیل رستم قاسمی، وزیر نفت جمهوری اسلامی روز شنبه در کنفرانس مطبوعاتی خود در آستانه برگزاری اجلاس اوپک از مخالفت اروپا با تحریم نفتی ایران خبر داد اما اروپا به چه دلایلی حاضر به تحریم نفتی ایران نمیشود؟ بعد از آغاز جنگ در عراق و همچنین وقوع انقلاب در لیبی، ظرفیت تولید نفت در کشورهای عضو اوپک بشدت پایین آمد و با پیشنهاد عربستان، کشورهای اوپک با افزایش میزان تولید روزانه خود سعی در حفظ بازار و جلوگیری از افزایش قیمت جهانی نفت کردند.
اروپا هنوز به طور رسمی اعلام نکرده است قصد دارد صنایع نفتی ایران را تحریم کند یا نه اما با انتشار هر خبری درباره تحریم نفتی کشورمان، قیمت نفت با افزایشی جدی روبهرو میشود و در عین حال این کشورها را در آستانه ورود به فصل سرد زمستان با نگرانیهایی روبهرو میکند. سایت خبری- اقتصادی بلومبرگ اما در گزارشی از اتفاقاتی که ممکن است در اجلاس آتی اوپک در تاریخ 14 دسامبر (23 آذرماه) بیفتد، از ابراز تمایل ایران برای کاهش تولید نفت ابراز نگرانی کرده است.
بنا بر این گزارش، ایران اعلام کرده است با توجه به آرام شدن اوضاع در لیبی و همچنین مساعد بودن شرایط عراق برای افزایش تولید نفت، در اجلاس آتی اوپک، کشورهای عضو این سازمان کاستن از حجم تولید نفت خود را دنبال میکنند و ایران نیز یکی از این کشورها خواهد بود. اروپا اما نگران این کاهش تولید است زیرا با افزایش قیمت نفت، میزان بدهیهای کشورهای اروپایی نیز روند صعودی پیدا کرده و بحران اروپا هر روز بیشتر از روز قبل اقتصاد کشورهای غربی را با مشکل روبهرو میکند. آمریکا چندی پیش از متحدان اروپایی خود خواسته بود برای تحت فشار قرار دادن ایران در ماجرای پرونده هستهای کشورمان، به فکر جایگزینهای دیگری برای نفت ایران باشند اما بحران اقتصادی اروپا به نظر نمیرسد بتواند راه دیگری را پیش پای این کشورها بگذارد. ایران اما به فکر جایگزینهای دیگر در فروش نفت خود است! رستم قاسمی، وزیر نفت روز شنبه از برنامهریزیهای گسترده ایران برای جایگزین کردن مشتریان اروپایی نفت خود خبر داد که احتمال میدهد قصد دارند نفت ایران را تحریم کنند. وزارت نفت ماموریت یافته است در برآوردی دقیق، جایگزینهای احتمالی در آسیا یا دیگر نقاط جهان را شناسایی کرده و ایران را برای تحریمهای احتمالی آماده کند.
سران کشورهای اروپایی در اجلاس اخیر اتحادیه اروپایی ملزم به تنظیم قوانین بودجهای خود برای عبور از این بحران مالی شدند اما به نظر میرسد این کشورها برای نفت بیشتر از یکصد دلار برنامهریزی خاصی ندارند و اگر پیشنهاد ایران برای کاهش تولید نفت به تصویب برسد، با مشکل بسیار بزرگی روبهرو خواهند شد. در عین حال اروپا تاکنون نتوانسته جایگزین خوبی برای نفت ایران پیدا کند و این اقدام ایران در واقع هشداری به کشورهای اروپایی همراه با آمریکاست که اگر بخواهند به تحریمهای نفتی ایران بیندیشند مسلما در بحران اقتصادی اروپا غرق خواهند شد.
موضوع دیگری که در اینباره قابل توجه است اما احتمال رویارویی ایران با عربستان در اجلاس پیشروی اوپک است. موضوعی که مسلما به یکی از تیترهای بزرگ مطبوعات اروپایی تبدیل خواهد شد. رسانهها هماینک نیز در انتظار خبر بزرگ این کنفرانس درباره کاهش حجم تولیدات اوپک هستند و اعتقاد دارند این اقدام با توجه به ریاست ایران بر اوپک اقدامی نیست که نتواند به آسانی به تصویب اعضای این سازمان برسد. با این حال تنها امید کشورهای غربی عربستان است.
با توجه به نزدیکی عربستان به آمریکا و اروپا به نظر میرسد بیشترین میزان افزایش تولید نفت در مدت جنگ لیبی، مربوط به عربستان بوده باشد و این کشور نیز بارها در مواجهه با درخواست کاهش تولید و رسیدن به سطح تعهد داده شده به اوپک از این امر اجتناب کرده است و به همین دلیل رسانههای غربی از احتمال رویارویی ایران و عربستان در این اجلاس خبر دادهاند.
بحران اقتصادی پیش آمده در اروپا و راهکارهای کوتاهمدتی که سران این کشورها برای رهایی از این بحران در نظر گرفتهاند مجالی برای بررسی تحریمهای بیشتر علیه ایران به این کشورها نداده است. اتحادیه اروپایی در اجلاس اخیر خود نتوانست اصلا درباره اعمال تحریمهای بیشتر علیه ایران به بحث بنشیند و این مساله برای اعمال تحریمهای دیگر نیز سدی در برابر اروپا قرار داده است.