افسانه محمدی:
براي ساكنان شهرهای بزرگ، آسمان شب چنان معنايي ندارد، ما شهرنشينها هرقدر هم كه به آسمان خيره بشويم باز هم چيزي دستگيرمان نميشود. براي ما آسمان شب يعني ذرات معلق دود و تاريكي محض اما در شهرهاي كوچك نگاه به آسمان شب تو را به ماوراي عالم پيوند ميدهد. آسمان با همه شكوه و گستردگياش در ساعات شب زيباتر جلوهگر ميشود. در سالهاي دور كه خبري از شهرهاي خاكستري و دود وسايل نقليه نبود پيشينيان ما با آسمان رفاقت صميمانهاي داشتند. از دل اين رفاقت علومي همچون اخترشناسي پديدار شد.اخترشناسی(Astronomy) علم بررسی موقعیت، تغییرات، حرکت و ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی پدیدههای آسمانی است. اين پديدههاي آسماني موارد زيادي از جمله ستارگان، سیارات، ستارههای دنبالهدار، کهکشانها و پدیدههایی مانند آن را شامل ميشود. زيبايي آسمان شب بسياري از شاعران را وادار به ابراز احساسات كرده است، مثلا ميتوان به اين شعر معروف حافظ اشاره كرد كه ميگويد: مزرع سبز فلک دیدم و داس مه نو/ یادم از کشته خویش آمد و هنگام درو. همين جذابيتها بوده كه دستاندركاران تلويزيون را به فكر راهاندازي برنامهاي براي دوستداران علم اخترشناسي انداخته است. «آسمان شب» برنامهای است با محوریت علوم ستارهشناسی و پیشرفتهای حوزه علم نجوم که اجرای آن را فائزه نعمتی برعهده دارد. «آسمان شب» سفری پرماجرا به کهکشانها و ستارگان نورانی آسمان زیبای شب دارد که قبل از هر چیز دکور صحنه این تصور را به وجود میآورد. فضا تاریک است و مجری انگار در فضا و سیارهای دیگر ساکن است چرا که کهکشان و فضا را پشت سرشان میبینیم. نیروی گرانشی سیارگان در اتمسفر زمین هم به قدرت وجود دارد و آنقدر قوی است که انسان را از آب و خاک خود کنده و به سوی خود کشانده و آنها را هم که نرفتهاند در حیطه هنر و ادب به توصیف شاعرانه واداشته و در حیطه دانش به تلاش برای شناخت؛ تلاشی که به رصد و ساخت تجهیزات نجومی و پدیداری نظریههای تاریخی کوپرنیک، گالیله و کپلر در گذشته و عکسهای فضایی ماهوارهای و فضاپیماهای غولآسا و شگفتانگیز امروزی منجر شده است. انیمیشنها و فیلمهای سینمایی با محوریت موضوع آسمان شب و سیارات هم که مهمترین و پربینندهترین بخش ژانر علمی- تخیلی را به خود اختصاص دادهاند. دنياي ماه و ستارگان دنياي جذابي است كه در آن هر روز اتفاقات جديد و تازهاي ميافتد. اخترشناسان با سوالات و ابهامات زيادي دست و پنجه نرم ميكنند؛ سوالاتي كه هنوز هم كسي پاسخي براي آنها نيافته است: مثلا آیا سیارات خاکی در اطراف بقیه ستارگان (جز خورشید) هم قرار دارند، آیا در بقیه نقاط عالم حیات فرازمینی وجود دارد؟ اينگونه سوالات بستري را براي علمدوستان فراهم ميكند تا با يكديگر بحث و تبادلنظر داشته باشند. همچنين در علم اخترشناسي اصطلاحات تخصصي بسياري همچون «ثانیه قوس»، «قدر چهار» و «بُعد» وجود دارد كه درك آنها به تنهايي ممكن نيست. كارشناسان خبره با حضور در برنامه تلويزيونی «آسمان شب» درباره اين مفاهيم توضيح میدهند و فهم علم ستارهشناسي را براي عامه مردم راحت میکنند. «آسمان شب» که جمعهها ساعت 23:15 از شبکه 4 سیما پخش میشود ساختار سادهای دارد؛ یک مجری با فضای صحنهای کوچک و هرجا هم لازم شد نمایش عکسهایی به تناسب اطلاعات ارائه میدهد اما با این حال «آسمان شب» جذاب است و مخاطب را با خود همراه میکند چرا که موضوع آن کشش لازم را داراست. علوم آسمانی چون از ناشناختهها و پدیدههایی که فقط در عکسها، گفتهها، فیلمها و داستانهای علمی- تخیلی دیده و شنیدهایم، میگوید جذاب است، پس تعجبی ندارد اگر مجری و کارشناس برنامه اطلاعات فراوانی را با لحن عادی و تیتروار تحویل مخاطب میدهند و برنامه هم به هیچوجه خستهکننده نمیشود. انتخاب کارشناس زبده و متخصص هم از دیگر نقاط قوت برنامه است. «آسمان شب» را ميتوان يكي از پايدارترين برنامههاي تلويزيون دانست. پخش اين مجموعه تلويزيوني از 16 ارديبهشت 1380 در شبكه 4 سيما آغاز شد و اواخر آذر 89 به پایان رسید. پخش سری جدید این برنامه از شهریور امسال آغاز شد. راز ماندگاري «آسمان شب» را بايد در ميزان جذب بينندگان پرشمار آن جستوجو كرد. اطلاعرساني اخبار و وقايع نجومي بویژه بيان مفاهيم پيچيده ستارهشناسي به زبان ساده رويكرد ويژه اين مجموعه تلويزيوني در طول اين سالها بوده است. در طول دوران ساخت و توليد برنامه تلويزيوني «آسمان شب» كوشيده شد با وفاداري به مفاهيم علمي، اين دانش به زبان ساده به جامعه عرضه شود تا در ميان انبوه علاقهمندان علوم ستارهشناسي و فضا، كالايي مفيد، جذاب و در دسترس از سوي رسانه ملي به پيشگاه مردم ايران تقديم شود. در سری جدید «آسمان شب» سعی شد برنامه از حالت گفتوگوی یکطرفه خارج شود و بخشهای جدیدی ازجمله گزارش از رصدخانههای کشور و نجوم کودکان به برنامه اضافه شد و در این برنامه علاوه بر آشنایی با علوم ستارهشناسی و پیشرفتهای حوزه علم نجوم تازهترین اخبار علم نجوم نیز اطلاعرسانی میشود.